FANDOM


9K32 Strzała-2 (ros. 9К32 Стрела-2) - przenośny rakietowy zestaw przeciwlotniczy konstrukcji radzieckiej.

9K32 Strzała-2

Przenośny przeciwlotniczy zestaw rakietowy 9K32 Strzała-2

Zestaw Strzała-2 został zaprojektowany w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) na początku lat 60-tych XX wieku jako odpowiedź na nową amerykańską przenośną broń przeciwlotniczą zaprezentowaną po raz pierwszy publicznie w listopadzie 1958 roku. Już w 1959 roku w ZSRR rozpoczęto opracowanie wymagań taktyczno-technicznych dla rakietowych zestawów przeciwlotniczych. W 1960 roku sformułowano wymagania dla dwóch systemów Strzała-1 (szczebel pułku) i Strzała-2 (szczebel batalionu). W obu zakładano wizualne wykrycie celu i zwalczanie go rakietami z pasywnymi głowicami samonaprowadzającymi. Wymagania te przedstawiono kilku placówkom naukowo-badawczym, lecz realizacji zadania podjeło się jedynie ale tylko Biuro Konstrukcyjne Budowy Maszyn (KBM) z Kołomny. Największym problemem było skonstruowanie termicznej głowicy samonaprowadzającej. Jej opracowaniem zajęło się leningradzkie biuro konstrukcyjne (OKB-357). System był przeznaczony do zwalczania celów powietrznych na średnich i niskich wysokościach.

Żolnierz z wyrzutnią 9K32 Strzała-2

Żołnierz nakierowujący zestaw Strzała-2 na cel

Konstrukcyjnie zestaw składał się z rurowej wyrzutni z umieszczonym w niej jednostopniowym kierowanym pociskiem rakietowym klasy ziemia-powietrze 9M32 posiadającym głowicę mieszczącą 0,37 kg materiału wybuchowego i naprowadzającą się na podczerwień (na źródło ciepła), jednorazowego źrodła zasilania oraz z mechanizmu wystrzeliwania wielokrotnego użytku. W pozycji złożonej zestaw był przenoszony poprzez pas na ramieniu za plecami żołnierza. Wystrzelenie pocisku następowało z ramienia żołnierza znajdującego się w pozycji bojowej. Po wzrokowym wykryciu celu strzelec włączał elektryczne źródło zasilania, które zasilało bloki elektroniczne mechanizmu startowego oraz mechanizm rozkręcający rotor żyroskopu głowicy. Po 5 sekundach głowica była zdolna do uchwycenia celu. Cały proces poszukiwania i przechwycenia celu nie mógł trwać dłużej niż 40 sekund, taki jest bowiem czas pracy baterii zasilającej. Po lekkim naciśnięciu przycisku startowego następowało odblokowanie platformy żyroskopowej, dzięki czemu głowica mogła rozpocząć śledzenie celu. Po silnym naciśnięciu spustu układ elektryczny powodował inicjację pracy silnika startowego, który wyrzucał rakietę z wyrzutni, w odległości ok. 5 m od wyrzutni rozpoczynał pracę silnik marszowy, odblokowywały się też zabezpieczenia zapalnika. Jeśli w ciągu 11-14 sekund od startu pocisk nie trafił w cel samolikwidator powodował detonację. Ponadto dla zestawu Strzała-2 opracowano w ZSRR poczwórne okrętowe wyrzutnie MTU-4S i zmodernizowane MTU-4SU w formie stalowego pylonu przeznaczone dla wielu typów radzieckich okrętów nawodnych. Operator ręcznie naprowadzał wyrzutnię, wzrokowo wykrywał cel, włączał zasilanie i po przechwyceniu celu przez głowicę dokonywał odpalenia rakiet pojedyńczo lub salwą. Podobne wyrzutnie (pod nazwą FAM) opracowano również w Niemieckiej Republice Demokratycznej (NRD). Pojedyńcze standardowe zestawy Strzała-2 znajdowały się na wyposażeniu radzieckich okrętów podwodnych jako broń służąca do samoobrony przed atakiem lotniczym podczas przebywania okrętu w wynurzeniu na powierzchni wody. Ponadto opracowano również lądowe wersje wyrzutni przeznaczone do montowania na skrzyni ładunkowej samochodów ciężarowych.

Strzała-2

Pododdział przeciwlotniczych zestawów rakietowych ”Strzała-2” w trakcie zajęć szkoleniowych Ludowego Wojska Polskiego (LWP). Źródło: Skrzydlata Polska nr 9/1977

Prototyp zestawu ukończono w 1967 roku, rok później w 1968 roku rozpoczęto produkcję seryjną i przyjęto zestaw na uzbrojenie Armii Radzieckiej, a następnie na uzbrojenie innych armii zaprzyjaźnionych z ZSRR państw socjalistycznych i arabskich, w tym w 1972 roku do Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL). Pierwsze doświadczenia z eksploatacji zestawu Strzała-2 wykazały niedostatki systemu. Jednym z nich była zbyt mała była czułość głowicy oraz jej odporność na zakłócenia. Również fakt dostosowania systemu tylko do zwalczania szybkich celów z tylnej półsfery ograniczał skuteczność. Z tego powodu w październiku 1968 roku rozpoczęto prace modernizacyjne. W 1970 roku powstała wersja zmodernizowana oznaczona jako 9K32M Strzała-2M, która była produkowana również w Polsce (PRL) od połowy lat 70-tych na licencji w Zakładach Metalowych MESKO w Skarżysku-Kamiennej. Były one używane m.in. przez Polską Marynarkę Wojenną w wyrzutniach MTU-4SU zamontowanych na korwetach rakietowych projektu 1241RE oraz w wyrzutniach WM-4, w które dozbrojono w latach 80-tych kutry rakietowe projektu 205. Od 1995 roku Wojska Lądowe Rzeczpospolitej Polskiej (RP) rozpoczęły wymianę zestawów Strzała-2M na produkowane w Polsce zestawy PZR GROM, proces ten zakończył się całkowicie w 2018 roku.

Po raz pierwszy bojowe użycie zestawu Strzała-2 miało miejsce podczas starć granicznych egipsko-izraelskich w latach 1969-1970. Były one następnie masowo używane na Bliskim Wschodzie przez państwa arabskie. Podczas wojny wietnamskiej w latach 1972-1975 siły północne (komunistyczne) wystrzeliły 589 pocisków, uszkadzając lub niszcząc 204 samolotów i śmigłowców sił południowych. W latach 80-tych Jugosławia (SFRJ) opracowała własną modyfikację oznaczoną jako Strzała 2M/A, która ma m.in. czulszą głowicę i powiększony ładunek bojowy. U schyłku lat 90-tych zestawy Strzała-2, Strzała-2M oraz ich wersje licencyjne i kopie bezlicencyjne znajdowały się na uzbrojeniu 56 krajów świata.

Żołnierz ze Strzałą-2M

Żołnierz z wyrzutnią 9K32M Stzała-2M

Informacje

Dane podstawowe:

Dane techniczne:

  • Kaliber: 72 mm
  • Długość: 1 490 mm
  • Masa całkowita: 14,5 kg
  • Masa pocisku: 9,2 kg
  • Zasięg skuteczny: 3 400 m

Wersje:

  • 9K32 Strzała-2 - pierwsza wersja seryjna zestawu rakietowego
  • 9K32M Strzała-2M - wersja zmodernizowana zestawu 9K32 Strzała-2 wyposażona w zmodernizowaną głowicę 9E46M z wykorzystaniem elementów głowicy 9E10 pocisku rakietowego z zestawu 9K38 Igła. Nowa głowica pozwala odróżnić cel od zakłóceń. Wersja ta może zwalczać cele lecące na pułapie 10 m (poprzednio 50 m) i jest w dużym stopniu odporna na zakłócenia naturalne oraz sztuczne. Opracowana w 1970 roku

Użycie bojowe:

Użytkownicy:

Źródła:


Michał Iljin (dyskusja) 20:26, kwi 2, 2020 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.