FANDOM


Antonow An-2 (ros. Антонов Ан-2) - samolot wielozadaniowy konstrukcji radzieckiej.

Antonow An-2 (1)

Samolot wielozadaniowy Antonow An-2

Samolot An-2 został zaprojektowany w biurze konstrukcyjnym OKB-153 im. Olega Antonowa w wyniku zadania otrzymanego wiosną 1946 roku z Ministerstwa Przemysłu Lotniczego ZSRR na zaprojektowanie samolotu przeznaczonego do prac w rolnictwie. W trakcie prób samolotów prototypowych zarysowały się szerokie możliwości zastosowania tej konstrukcji także poza rolnictwem w lotnictwie wojskowym i cywilnym.

Antonow An-2 (2)

Samolot wielozadaniowy Antonow An-2 w barwach Radzieckich Linii Lotniczych Aerofłot

Konstrukcja duralowa, półskorupowa, skrzydła i stery kryte płótnem. Usterzenie pionowe pojedyncze, usterzenie poziome w układzie dwupłata. Ładownia samolotu w zależności od wersji mieści 12 foteli pasażerskich, 12 siedzeń składanych  pod ścianami, 6 noszy, zbiornik na 1 300 kg środków chemicznych lub kamery fotograficzne. Zbiorniki paliwa (6 szt.) w górnych skrzydłach. Podwozie trójpodporowe z kółkiem ogonowym, stałe. Koła wymienne na narty, w wersji wodnosamolotu pływakowego podwozie składa się z dwóch pływaków. Na wyposażenie standardowe samolotu składa się m.in. radiowysokościomierz małych wysokości RW-UM (dla zakresu wysokości 0 - 600 m), radiokompas ARK-9, radiostacje krótkofalowe R-842 oraz R-860, radiomarker MRP-56P, busola żyroindukcyjna oraz żyroskopowy wskaźnik kursu GPK-48, pokładowa rozmównica SPU-6, rakietnica, instalacja ogrzewania i wentylacji oraz instalacja przeciwpożarowa wyposażona w automatyczny układ sygnalizacji zagrożenia pożarowego i sterowany ręcznie układ wykonawczy uruchamiany elektrycznie pironabojem. Ponadto wersja wodna (wodnosamolot) wyposażona jest w kotwice denną i wleczoną, rzutkę, bosak, linę holowniczą oraz dodatkowe antykolizyjne światła postojowe.

An-2 w locie

Samolot Antonow An-2 Radzieckich Linii Lotniczych Aerofłot w locie

Oblotu prototypu oznaczonego SCh-1 napędzanego silnikiem tłokowym ASz-21 o mocy 760 KM dokonano w dniu 31 sierpnia 1947 roku. Dokonał tego pilot oblatywacz N. P. Wołodin. Próby samolotu prowadzono porównawczo przy zastosowaniu dwóch zespołów napędowych: z silnikiem ASz-21 o mocy 760 KM oraz z silnikiem ASz-62IR o mocy 1 000 KM. Samoloty prototypowe przeszły podczas kilkuset godzin lotu trudny egzamin. Używane były w ciężkich warunkach syberyjskiej zimy za kręgiem polarnym oraz na pustyniach Dalekiego Wschodu. Podczas prób ujawniły się szerokie możliwości zastosowania tej konstrukcji także poza rolnictwem. Samolot, po wprowadzeniu szeregu zmian konstrukcyjnych, przystosowano do innych zadań i zmieniono oznaczenie na An-2, jednocześnie 23 sierpnia 1948 roku przyjmując go na wyposażenie Sił Powietrznych Armii Radzieckiej. W 1949 roku rozpoczęto produkcję seryjną samolotu z silnikiem ASz-62IR w różnych wersjach na potrzeby Związku Radzieckiego (ZSRR) oraz na eksport. 9 września 1949 roku pilot oblatywacz G.I. Łysenko dokonał oblotu pierwszego seryjnego An-2 (w wersji transportowej). Samolot w układzie dwupłatowca o metalowej konstrukcji i masie całkowitej 5 250 kg wywołał wówczas opory i kontrowersje wśród lotniczych specjalistów, którym samolot wydawał się mało nowoczesny oraz nieatrakcyjny. Niebawem zrozumiano jednak, że nawet w okresie wielkiego rozwoju techniki lotniczej są potrzebne niewielkie samoloty wielozadaniowe, zdolne do działania w każdych warunkach terenowych. Docierały one tam, gdzie nie mogły dotrzeć większe samoloty komunikacyjne lub transportowe, ponadto eliminowały konieczność budowy kosztownych urządzeń lotniskowych oraz obniżały koszty eksploatacji. Okazało się, że konstrukcje tego typu są wręcz niezastąpione w trudnych warunkach terenowych również dla wojska, służb ratowniczych czy innych służ gospodarki państwowej. Dlatego też niemal w tym samym czasie w Kanadzie powstały samoloty De Havilland Canada DHC-2 Beaver i De Havilland Canada DHC-3 Otter o podobnym przeznaczeniu użytkowane później szeroko poza Kanadą w Stanach Zjednoczonych (USA), Australii oraz wielu krajach afrykańskich i azjatyckich.

An-2W

Samolot w wersji wodnosamolot pływakowy An-2W

Antonow An-2 w barwach Niemieckiej Armii Ludowej (NAL)

Muzealny egzemplarz samolotu Antonow An-2 w barwach Niemieckiej Armii Ludowej (NAL)

Samoloty Antonow An-2 różnych wersji znalazły szerokie zastosowanie w gospodarce państwowej ZSRR oraz innych krajów. Użytkowano je zarówno w lotnictwie cywilnym jak i weszły również do służby w lotnictwie wojskowym jako samoloty transportowe do szkolenia skoczków spadochronowych, rozpoznania lotniczego, zadań łącznikowych itp. Poza ZSRR samoloty An-2 trafiły do wszystkich europejskich i azjatyckich krajów socjalistycznych, a także do Republiki Indii (RI), Republiki Kuby (RK), Indonezji oraz szeregu krajów afrykańskich. W 1957 roku produkcję licencyjną samolotu uruchomiono w Chińskiej Republice Ludowej (ChRL) pod nazwą Fong Shou-2 (następnie jako Nanchang Y-5).

Antonow An-2 KRLD

Samolot Antonow An-2 należący do Koreańskiej Armii Ludowej (KAL)

Do Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL) pierwszy samolot An-2 trafił w dniu 31 grudnia 1951 roku i wszedł do służby w 36 Specjalnym Pułku Lotnictwa w Warszawie-Okęciu. Trzy lata później 27 października 1954 roku do Polski trafiły kolejne 4 samoloty tego typu, a 24 stycznia 1955 roku ostatni, szósty egzemplarz, wszystkie trafiły do tego samego 36 SPL. Niemal równolegle z lotnictwem wojskowym samoloty An-2 otrzymało w 1955 roku również polskie lotnictwo cywilne. Pierwszy cywilny An-2 ze znakami rejestracyjnymi SP-LMA wypożyczony z Aerofłotu przez Polskie Linie Lotnicze "LOT" był przez 7 miesięcy użytkowany w poszukiwaniach geologicznych i zwrócony następnie właścicielowi. W sierpniu 1956 roku wszedł do służby kolejny cywilny An-2 użytkowany przez Zarząd Główny Ligi Przyjaciół Żołnierza (ZG LPŻ) ze znakami SP-ANS. Aeroklub PRL przejął pierwsze dwa An-2 w maju 1959 roku, otrzymały one znaki SP-ANT i SP-ANU. Samoloty te służyły do lotów dyspozycyjnych, szkolenia i treningu skoczków spadochronowych oraz szkolenia i treningu załóg latających. Łącznie w Polsce latało tylko 10 samolotów An-2 wyprodukowanych w ZSRR. W 1960 roku rozpoczęto w kraju produkcję licencyjną samolotu w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego Państwowych Zakładach Lotniczych-Mielec (WSK "PZL Mielec") pod oznaczeniem PZL An-2. Oblotu pierwszego wyprodukowanego (z części dostarczonych z ZSRR) w WSK-Mielec samolotu dokonano w dniu 23 października 1960 roku, dokonał tego pilot oblatywacz Tadeusz Gołębiewski. Samolot ten został zarejestrowany w lotnictwie cywilnym 2 lutego 1961 roku i otrzymał znaki SP-AND. Po uruchomieniu produkcji samolotów w Polsce lotnictwo wojskowe i cywilne zaczęło nabywać dla swoich potrzeb samoloty tego typu z wytwórni krajowej. Użytkownikami stały się m.in. Lotnictwo Sanitarne, Przedsiębiorstwo Usług Lotniczych (PUL), Jelczańskie Zakłady Samochodowe oraz Instytut Lotnictwa.

Antonow An-6

Samolot w wersji meteorologicznej Antonow An-6

W 1953 roku na samolocie An-2 ustalono międzynarodowy rekord pułapu dla tej klasy samolotów wynoszący 10 293 m. Rok później 19 lipca 1954 roku na samolocie An-6 będącym wersją meteorologiczną samolotu An-2 poprawiono ten wynik osiągając wysokość 11 248 m. Samolot został wyeksportowany do 26 krajów świata. Antonow An-2 to uniwersalny lekki samolot. Dzięki swoim niewątpliwym zaletom znalazł bardzo szerokie zastosowanie w lotnictwie wojskowym i cywilnym. Wykorzystywano go jako samolot rolniczy, sportowy, sanitarny, pasażerski na lokalnych liniach pasażerskich, do transportu małych ładunków, badań meteorologicznych i geofizycznych, szkolenia skoczków spadochronowych, zadań łącznikowych i wielu innych zadań. Ze względu na prostą konstrukcję i obsługę, niezawodność i łatwość pilotażu wiele z tych samolotów lata ponad 40 lat, a czas lotu niektórych z nich osiąga 20 tysięcy godzin. Jest wpisany do Księgi Rekordów Świata jako najdłużej produkowany samolot świata. Łącznie wyprodukowano ponad 16 700 egzemplarzy samolotu.

Antonow An-2 Estonia

Samolot Antonow An-2 Sił Powietrznych Estonii

Nanczang Y-5 Albania

Samolot chińskiej wersji licencyjnej Nanchang Y-5 w barwach lotnictwa wojskowego Republiki Albanii w 2007 roku


Informacje

Dane podstawowe:

Dane techniczne:

  • Silnik: tłokowy, 9-cylindrowy, gwiazdowy ASz-62IR o mocy 1 000 KM
    An-2 wnetrze

    Wnętrze samolotu An-2

  • Rozpiętość: 18,18 m
  • Długość kadłuba: 12,73 m
  • Wysokość: 4,13 m
  • Powierzchnia nośna: 71,52 m²
  • Masa własna: 3 300 - 3 450 kg (zależnie od wersji)
  • Masa całkowita: 5 250 - 5 500 kg (różne źródła)
  • Prędkość maks: 258 km/h
  • Prędkość min: 85 - 90 km/h (zależnie od wersji)
  • Wznoszenie: 3,5 m/s
  • Pułap: 4 500 m
  • Zasięg: 600 - 1 000 km (zależnie od wersji)
  • Zapas paliwa: 1 240 l
  • Rozbieg: 235 m
  • Dobieg: 225 m
  • Uzbrojenie: nie przewidziano
    An-2 Kabina

    Kabina pilotów samolotu An-2

Wersje:

  • An-2T - wersja transportowa. Podstawowa wersja ze standardowym wnętrzem bez wykładzin wewnętrznych i foteli pasażerskich. Przeznaczona do przewozu zróżnicowanych ładunków o masie do 1 500 kg. Oblatana w 1948 roku.
  • An-2TP -  wersja transportowo-pasażerska. Wersja z ulepszonym wnętrzem wyposażonym w wykładziny wewnętrzne i składane metalowe siedzenia dla 12 osób przymocowane do boków kadłuba. Przeznaczona do transportu pasażerów i ładunków. Oblatana w 1949 roku.
  • An-2P - wersja pasażerska. Wersja z komfortowym, klimatyzowanym wnętrzem wyposażonym w wewnętrzne dźwiękochłonne wykładziny i miękkie fotele dla 12 osób. Produkowana seryjnie dla radzieckiego Aerofłotu.
  • An-2TD - wersja transportowo-desantowa samolotu An-2T. Wersja ze standardowym wnętrzem bez wykładzin wewnętrznych, wyposażonym w składane metalowe siedzenia przymocowane do boków kadłuba, liny desantowe oraz sygnalizację świetlną i dźwiękową dla skoczków spadochronowych. Przeznaczona do przewozu i zrzutu 12 skoczków spadochronowych wraz z wyposażeniem.
  • An-6 - wersja meteorologiczna samolotu An-2. Wyposażona w stanowisko obserwacyjne nad kadłubem u nasady usterzenia pionowego oraz w wysokościowy silnik ASz-62IR/TK z dodatkową turbosprężarką TK-19 i regulatorem RTK-1 dla utrzymania mocy 850 KM na pułapie 10 000 metrów. Oblatana 21 marca 1948 roku. Produkowana w latach 1956 - 1958.
  • An-2S - wersja sanitarna samolotu An-2T. Wersja z wnętrzem wyposażonym w 6 noszy, apteczkę i umywalkę. Przeznaczona do przewozu 6 obłożnie chorych lub rannych na noszach oraz 2 osób służby medycznej.
  • An-2SCh - wersja rolnicza. Wyposażona w zbiornik na środki chemiczne o pojemności 1 400 l., dwa opryskiwacze (do rozpylania proszków i do rozpylania cieczy) zasilane zamontowaną pod kadłubem pompą napędzaną turbinką wiatrową wraz z kompletem rur. Przeznaczona do prac agrolotniczych.
  • An-2F - cywilna wersja fotografii lotniczej.
  • An-2W - wersja wodnosamolot pływakowy. Wyposażona w dwa jednoredanowe, metalowe pływaki podzielone grodziami. Przeznaczona dla jednostek ratownictwa morskiego, rozpoznania, zaopatrzenia statków oraz transportu w rejonie wielkich rzek i jezior Syberii. Opracowana na zlecenie lotnictwa morskiego. Oblatana 31 lipca 1951 roku.
  • An-4 - cywilna wersja samolotu An-2W.
  • An-2PP - wersja pożarnicza samolotu An-2W. Wyposażona w pływaki przystosowane do pobierania oraz zrzutu wody. Pojemność każdego pływaka wynosiła 630 l. wody. Przeznaczona do gaszenia pożarów lasów. Oblatana w 1960 roku.
  • An-2M - zmodernizowana wersja transportowa i rolnicza samolotu An-2. Wyróżniająca się zmodyfikowanym silnikiem ASz-62M, wydłużonym kadłubem i powiększoną powierzchnią usterzenia pionowego. W wersji rolniczej wyposażona w laminatowy zbiornik na środki chemiczne o pojemności 1 960 l., sprawniejszą aparaturę opryskującą oraz system zrzutu awaryjnego. W wersji transportowej mieszcząca 16 osób. Oblatana 20 maja 1964 roku. Wyprodukowana w latach 1966 - 1971 w ilości 506 szt.

Wersje licencyjne:

  • PZL An-2T - wersja licencyjna samolotu An-2T produkowana na licencji w Polsce (PRL) w zakładach lotniczych WSK "PZL Mielec".
  • PZL An-2TP - wersja licencyjna samolotu An-2TP.
  • PZL An-2P - wersja licencyjna samolotu An-2P.
  • PZL An-2TD - wersja licencyjna samolotu An-2TD.
  • PZL An-2M - wersja licencyjna samolotu An-2W.
  • PZL An-2S - wersja licencyjna samolotu An-2S.
  • PZL An-2R - wersja licencyjna samolotu An-2SCh.
  • PZL An-2 PD6 (lub An-2P Lux) - wersja salonka 6 osobowa o podwyższonym komforcie. Wyposażona w 6 foteli, rozkładany stolik, barek na produkty żywnościowe oraz zamontowaną z tyłu toaletę. Oblatana w 1970 roku.
  • PZL An-2 PD5 - wersja salonka 5 osobowa, różniąca się wyposażeniem kabiny. W porównaniu do wersji An-2 PD6 usunięto jeden fotel umieszczając w to miejsce stolik z lampą. Oblatana w 1972 roku. Powstał tylko jeden egzemplarz, latał w 42 Eskadrze Łącznikowej, jako salonka dla ważnych osobistości.
  • PZL An-2G - wersja geofizyczna. Wyposażona w aparaturę do dokonywania pomiarów magnetoelektrycznych i radiometrycznych. Kilka samolotów przystosowano do pracy w klimacie tropikalnym i długich lotów trwających 5-6 godzin. Opracowana na zamówienie Państwowego Przedsiębiorstwa Poszukiwań Geofizycznych. Oblatana 24 marca 1974 roku.
  • PZL An-2PF - wersja fotogrametryczna. Wyposażona m.in. w kamery fotograficzne, ciemnię, szafki na kasety i kamery, pulpit fotooperatora oraz pulpit z dodatkowymi urządzeniami nawigacyjnymi. Opracowana na zamówienie P.P. Kartografii w Warszawie oraz węgierskiego Instytutu Kartografii w Budapeszcie. Trzy samoloty tego typu o znakach rejestracyjnych SP-TBA, SP-TBC i SP-TBD użytkowało Przedsiębiorstwo Usług Lotniczych w Warszawie. Wersję tę używało również lotnictwo wojskowe. Oblatana 21 października 1974 roku.
  • PZL An-2PR - wersja radiowo-telewizyjna. Wyposażona w urządzenia do przeprowadzania transmisji TV. Zamówiona przez Polskie Radio i Telewizję, otrzymała cywilne znaki SP-TVN. Oblatana 8 lutego 1975 roku.
  • Fong Shou-2 - wersja licencyjna samolotu An-2 produkowana na licencji w Chinach (ChRL) w zakładach lotniczych Nanchang.
  • Nanchang Y-5 - wersja licencyjna samolotu An-2 produkowana na licencji w Chinach (ChRL).
  • Nanczang Y-5A - wersja licencyjna samolotu An-2T.
  • Nanczang Y-5B - wersja licencyjna An-2SCh.
  • Nanczang Y-5C - wersja licencyjna samolotu An-2TD.

Wersje rozwojowe:

  • Antonow An-3 - zmodernizowana wersja rozwojowa samolotu An-2 wyposażona w nowy turbośmigłowy silnik TWD-20 i wydłużone skrzydła. Oblatana 13 maja 1980 roku.

Użycie bojowe:

m.in.:

Użytkownicy:

Bibliografia:

  • Andrzej Glass "Samoloty '85" NOT-SIGMA Warszawa 1986
  • Ryszard Kaczkowski "Samolot wielozadaniowy An-2, TBiU nr 77" Wydawnictwo MON Warszawa 1982

Źrodła:

Michał Iljin (dyskusja) 16:42, maj 2, 2020 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.