FANDOM


Królestwo Arabii Saudyjskiej (arab. Al-Mamlaka al-Arabijja as-Su’udijja) - państwo o charakterze autorytarnym w Azji Południowo-Zachodniej na Półwyspie Arabskim położone nad Morzem Czerwonym oraz Zatoką Perską.
Godło Arabii Saudyjskiej

Godło Królestwa Arabii Saudyjskiej

Flaga Arabii Saudyjskiej

Flaga Królestwa Arabii Saudyjskiej

Królestwo Arabii Saudyjskiej graniczy od północy z Jordanią, Republiką Iraku (RI), Kuwejtem, od wschodu z Katarem, Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi (ZEA), od południowego wschodu z Sułtanatem Omanem, a od południa z Republiką Jemeńską (RJ). Zachodnią część kraju stanowi pobrzeże Morza Czerwonego, a część północno-wschodniej pobrzeże Zatoki Perskiej. Arabia Saudyjska podzielona jest na 13 prowincji.

Historia:

W I wieku naszej ery na Półwyspie Arabskim powstało królestwo Nabatejczyków, w III wieku Palmyry, na przełomie V i VI w. Ghassanidów (obecnie Syryjska Republika Arabska). Królestwo Ghassanidów znalazło się pod wpływem Bizancjum. Do VII wieku dominującą religią było chrześcijaństwo nestoriańskie. Osłabienie i upadek państw południowej Arabii przyczynił się do powrotu znacznej części ludności do koczowniczego trybu życia. W Arabii Centralnej pierwsze formy państwowości pojawiły się VII w. Wcześniej panował ustrój plemienny oparty na więzach krwi i poczuciu solidarności plemiennej. W tym okresie rozwinęły się nieliczne miasta: Mekka, Jasrib (obecnie Medyna), At-Taif jako centra handlowe. W Arabii Centralnej ludność wyznawała głównie religie politeistyczne. W VII w. na Półwyspie Arabskim pojawiła się nowa religia monoteistyczna, Islam. Około 610 roku prorok Mahomet doznał pierwszego objawienia Koranu. Nowa religia nie zdobyła dużego poparcia wśród mieszkańców Mekki. W 622 roku Mahomet wraz ze swoimi zwolennikami udali się z Mekki do Jasribu. Miasto zmieniło nazwę na Madinat an-Nabi. W Medynie Mahomet przystąpił do organizowania teokratycznego państwa, którego stał się przywódcą. W 630 roku pokonał Kurajszytów w Mekce. Mahomet zmarł w 632 roku, w chwili jego śmierci Półwysep Arabski był zjednoczony pod sztandarem nowej religii. Po śmierci Mahometa, jego uczniowie poszerzyli granice muzułmańskiego państwa poza Arabię, podbijając ogromne obszary w ciągu kilku dekad. W latach 661-750 władzę sprawowała dynastia Umajjadów, a w latach 750-1258 dynastia Abbasydów.

W X wieku plemiona Półwyspu Arabskiego zaczęły uwalniać się od centralnej władzy Abbasydów. W ciągu następnych wieków wyłoniły się różne księstwa (emiraty), m.in. Al-Hidżaz (ze świętymi miastami islamu Mekką i Medyną), Asir, Al-Hasa, Dżabak. Większość emiratów było kontrolowanych przez sułtanów tureckich. Panujący w latach 1726-1765 Nadżdu-Muhammad ibn Saud zjednoczył plemiona arabskie. Nadżdu-Muhammad ibn Saud założył panującą do dziś dynastię saudyjską. Około 1887 roku państwo Saudyjskie przestało istnieć.

W 1902 roku Abd al-Aziz ibn Su'ud odzyskał dawną stolicę Saudów,następnie w 1913 roku zdobył miasto Al-Hasę. W okresie I wojny światowej Arabia Saudyjska zachowała neutralność. W 1921 roku Arabia Saudyjska pokonała Raszydytów, monarcha przyjął tytuł sułtana Nadżdu i Krajów Zależnych. W 1922 roku Arabia Saudyjska zawarła umowę o granicach z Irakiem i Kuwejtem (wówczas terytoriami mandatowymi Wielkiej Brytanii). W latach 1924-1925 Abd al-Aziz ibn Su’ud prowadził wojnę z Haszymidami (popieranymi przez Wielką Brytanię), przyłączył Al-Hidżaz i w 1927 roku został wybrany na króla Al-Hidżazu, Nadżdu i Krajów Zależnych, uzyskując uznanie międzynarodowe. W latach 1929-1930 Abd al-Aziz ibn Su’ud stłumił bunty plemienne i rozwiązał bractwa wahhabitów. W tym samym czasie monarcha powiększył terytorium Arabii Saudyjskiej o jemeński Asir. W 1932 roku kraj zmienił nazwę na Królestwo Arabii Saudyjskiej. Po zmianie nazwy państwa król rozpoczął budowę państwa religijnego, oparto o prawo islamskie (szariat). Abd al-Aziz ibn Su’ud utworzył regularną armię oraz aparat administracji państwowej. W 1933 roku koncerny amerykańskie uzyskały koncesje na poszukiwania i eksploatację złóż ropy naftowej.

Podczas II wojny światowej Arabia Saudyjska była neutralna, jednak w 1941 roku zerwała stosunki dyplomatyczne z III Rzeszą, a rok później z Królestwem Italii.

Po wojnie w 1945 roku Arabia Saudyjska została członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ). W 1947 roku powstał koncern Aramco odpowiedzialny za wydobycie ropy na terenie całego państwa.

W 1953 roku zmarł Abd al-Aziz ibn Su’ud, następcą tronu został Su'ud ibn Abd al-Aziz Al Su'ud. W 1956 roku Arabia Saudyjska zerwała stosunki dyplomatyczne z Wielką Brytanią, Francją oraz Izraelem po agresji militarnej tych państw na Egipt (Kryzys sueski). W latach 1956-1957 Arabia Saudyjska wstrzymała do tych państw sprzedaż ropy naftowej. W 1962 roku doszło do zbrojnej interwencji Arabii Saudyjskiej w Jemenie po stronie monarchistów i pojawiły się napięcia w stosunkach z Egiptem popierającym republikanów. Pięć lat później podpisano porozumienie, które zakończyło wojnę w Jemenie. Su’ud ibn Abd al-Aziz Al Su’ud abdykował w 1964 roku, następcą tronu został Fajsal ibn Abd al-Aziz Al Su'ud. W 1967 roku Arabia Saudyjska udzieliła pomocy finansowej Egiptowi oraz Jordanii jako ofiarom trzeciej wojny izraelsko-arabskiej. Za panowania Fajsala doszło do umocnienia Arabii Saudyjskiej na arenie międzynarodowej. W 1974 roku kraj zawarł porozumienie z emiratem Abu Zabi kończące spór graniczny. W 1975 roku został zamordowany Fajsal, następcą tronu został Chalid ibn Abd al-Aziz Al Su'ud. W 1979 roku Arabia Saudyjska zerwała stosunki dyplomatyczne z Egipską Republiką Arabską (ARE) w wyniku zawarcia izraelsko-egipskiego traktatu pokojowego. W tym samym roku w kraju wybuchły masowe protesty społeczne przeciwko monarchii. Po śmierci Chalida w 1982 roku tron objął Fahd ibn Abd al-Aziz Al Su'ud. W latach 80-tych Arabia Saudyjska udzieliła wsparcia finansowego Republice Iraku (RI) prowadzacej wojnę z Iranem.

W 1990 roku Arabia Saudyjska potępiła agresję Iraku na Kuwejt. Obawiając się ataku Arabia Saudyjska zezwoliła na koncentrację wojsk państw sprzymierzonych na swoim terytorium oraz przyłączyła się do wojny przeciwko Republice Iraku, dostarczając wojska, sprzęt oraz fundusze. W marcu 1992 roku powstała Rada Konsultacyjna oraz uchwalono ustawę zbliżoną do konstytucji ustanawiającą w Arabii Saudyjskiej m.in. prawo szariatu. Po zamachach z 11 września 2001 roku powstał w Arabii urząd do zbierania informacji o obywatelach podejrzanych o terroryzm. W 2003 roku Arabia Saudyjska nie poparła zbrojnej agresji państw NATO w Iraku. W 2005 roku tron objął Abd Allah ibn Abd al-Aziz Al Su'ud. W dniu 27 stycznia 2011 roku w Arabii Saudyjskiej wybuchły protesty społeczne przeciwko dyktaturze panującej od lat dynastii Saudów. Podczas protestów nieznany 65-latek dokonał aktu samospalenia, był to pierwszy taki przypadek w historii królestwa. W dniu 10 marca 2011 roku w mieście Al-Qatif, policja otworzyła ogień do szyitów, którzy zgromadzili się, domagając się zwolnienia z więzienia osób aresztowanych za udział w protestach. Zabito 3 osoby, a wiele zostało rannych. W tym samym czasie policja otrzymała prawo do użycia wszelkich środków w celu zapobiegania zgromadzeniom publicznym. W wyniku niepokojów związanych z podejrzeniem o terroryzm aresztowano szyickiego ajatollaha Nimr an-Nimra. 13 grudnia 2015 roku odbyły się wybory samorządowe. Po raz pierwszy w historii Arabii Saudyjskiej dopuszczono kobiety do wyborów. 2 stycznia 2016 roku w Arabii Saudyjskiej przeprowadzono masową egzekucję 47 osób, podczas których stracono m.in. Nimr an-Nimra. Jego śmierć zaostrzyła stosunki z Iranem, gdzie podczas protestów manifestujący zaatakowali placówki dyplomatyczne Arabii Saudyjskiej. W wyniku tego Arabia zerwała stosunki dyplomatyczne z Iranem.

Arabia Saudyjska jest jedną z nielicznych obecnie na świecie monarchii absolutnych. Wszystkie stanowiska ministerialne są rozdzielane pomiędzy krewnych króla i są oni przez niego mianowani. Od 2015 roku krajem rządzi król i premier Salman ibn Abd al-Aziz Al Su'ud, noszący też tytuł „Strażnika Dwóch Świątyń”. W państwie nadal nie ma konstytucji, choć istnieje ustawa nadana przez króla Fahda w 1992 roku. Ustawa nie zapewnia wolności religijnej. W kraju działa Komitet Krzewienia Cnót i Zapobiegania Złu (pot. Muttawa) odpowiedzialny za walkę z innymi religiami. Działalność Muttawy jest krytykowana przez wiele organizacji międzynarodowych. Przestępstwa przeciwko islamowi sunnickiemu karze się chłostą, obcinaniem kończyn lub egzekucją. Ponadto w kraju obowiązuje parę kodeksów cywilnych opartych na sunnickim prawie szariatu. Według tych praw w Arabii Saudyjskiej zakazana jest m.in. działalność partii politycznych oraz organizowanie protestów politycznych. W Arabii Saudyjskiej istnieje kara śmierci, którą wymierza się za uczestnictwo w proteście politycznym, apostazję, morderstwo, gwałt, rozbój, przestępstwa narkotykowe, przejawianie skłonności homoseksualnych i czary, często niewinnym osobom. Oprócz kary śmierci dość powszechnie stosuje się obcinanie kończyn, chłostę oraz tortury. Kobietom nie wolno korzystać z kapieli na plażach. Amerykańska organizacja Freedom House zaliczyła Arabię Saudyjską do grupy państw, w których systematycznie łamie się prawa człowieka. Dzięki jednak bliskim związkom Arabii Saudyjskiej ze Stanami Zjednoczonymi (USA), dla których Arabia jest oddanym sojusznikiem militarnym w regionie dyktatura Saudów pozostaje bezkarna.

Gospodarka:

Gospodarka Arabii Saudyjskiej opiera się głównie na wydobyciu i przetwórstwie ropy naftowej. Dochody z sprzedaży ropy służą do rozwoju przemysłu, rolnictwa, infrastruktury komunikacyjnej, budownictwa miejskiego, służby zdrowia oraz oświaty. Największe złoża ropy naftowej znajdują się na wybrzeżu i w szelfie Zatoki Perskiej. Szacuje się, że Arabia Saudyjska posiada 25 - 33% światowych zasobów ropy. Arabia Saudyjska zajmuje pierwsze miejsce w świecie w wydobyciu ropy naftowej. W Arabii Saudyjskiej wydobywa się także gaz ziemny, sól kamienną, złoto oraz surowce skalne. Złoża rud metali, uranu i fosforytów nie są wydobywane. Po 1975 roku przeznaczono duże nakłady finansowe na hutnictwo żelaza i aluminium, przemysł maszynowy, materiałów budowlanych, nawozów sztucznych oraz przemysł spożywczy. W mieście Al-Dżubajl znajduje się największa na świecie odsalarnia wody morskiej, którą używa się do nawadniania gruntów rolniczych.

Obszary uprawne stanowią niecałe 2% powierzchni kraju. Arabia Saudyjska jest samowystarczalna w produkcji pszenicy, warzyw, mleka oraz hodowli drobiu. Uprawia się ponadto proso, sorgo, jęczmień, palmę daktylową, owoce cytrusowe. Hoduje się kozy, owce, wielbłądy, bydło oraz drób. Na Morzu Czerwonym poławia się ryby, korale i perły, połowy zanikły natomiast w Zatoce Perskiej w wyniku skażenia podczas wojny w 1991 roku.

Sieć dróg jest bardzo dobrze rozwinięta. W Arabii Saudyjskiej znajdują się trzy międzynarodowe porty lotnicze. Turystyka jest w dużym stopniu ograniczona. Przyczyniają się do tego m.in. islamskie wahhabickie ograniczenia w kwestii obyczajów (np. zakaz korzystania z kąpieli na plażach przez kobiety), służby policyjne oraz bardzo restrykcyjna polityka wizowa. Większość turystów stanowią pielgrzymi odwiedzający świętą Mekkę (każdy muzułmanin ma obowiązek przynajmniej raz w życiu odbyć pielgrzymkę do Mekki, tzw. "hadżdż").

Królestwo Arabii Saudyjskiej jest członkiem organizacji międzynarodowych: Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ)Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz Ligi Państw Arabskich (LPA).

Informacje

Dane podstawowe:

  • Język urzędowy: arabski
  • Stolica: Rijad
  • Ustrój polityczny: monarchia absolutna
  • Głowa państwa: król Salman ibn Abd al-Aziz Al Su’ud
  • Powierzchnia: 2 149 690 km² (13. miejsce na świecie)
  • Liczba ludności: 31 787 580 (47. miejsce na świecie) - 2016 rok
  • Jednostka monetarna: Liar saudyjski

Partie polityczne:

  • istnienie partii politycznych jest zakazane

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

  • nie istnieją

Produkty przedsiębiorstw zbrojeniowych:

  • brak

Armia:

Brak danych.

Sprzęt i uzbrojenie wojska Arabii Saudyjskiej:

Źródła:

Michał Iljin (dyskusja) 18:09, lut 22, 2019 (UTC)IljinM.