FANDOM


Chińska Republika Ludowa (ChRL) - państwo socjalistyczne w Azji Wschodniej położone nad Morzem Żółtym, Morzem Wschodniochińskim oraz Morzem Południowochińskim.
Chinyludoweherb

Godło Chińskiej Republiki Ludowej

Flaga Chin

Flaga Chińskiej Republiki Ludowej

Chińska Republika Ludowa graniczy z czternastoma państwami świata. Wschodnią część kraju stanowi pobrzeże Morza Żółtego i Wschodniochińskiego, a południową pobrzeże Morza Południowochińskiego. Chiny podzielone są na 22 prowincje, 5 regionów autonomicznych, 4 miasta wydzielone oraz 2 specjalne regiony administracyjne. Chiny są najludniejszym państwem świata i trzecim największym pod względem obszaru.

Historia:

Chińska Republika Ludowa (ChRL) została proklamowana 1 października 1949 roku przez przywódcę komunistów Mao Zedonga po wygranej przez nich wojnie domowej w Republice Chińskiej. Pokonani chińscy nacjonaliści - zwolennicy Kuomintangu oraz ich lider Czang Kaj-Szek wycofali się na wyspę Tajwan gdzie utworzyli Republikę Chińską ze stolicą w Tajpej. Chińska Republika Ludowa objęła większość historycznych terenów Chin, a jej granice zostały dodatkowo poszerzone w 1950 roku w wyniku interwencji w Tybecie. Na początku lat 50-tych przeprowadzono reformę rolną w wyniku której wśród 300 milionów chłopów rozdzielono 47 milionów hektarów ziemi, ponadto upaństwowiono głównie wartość zagraniczną, własność miejscowej burżuazji pozostała prywatna. W 1950 roku Chiny udzieliły wsparcia Korei Północnej (KRLD) wysyłając swoje wojska na wojnę koreańską. Na przełomie 1953 i 1954 roku opracowano założenia tzw. okresu przejściowego od kapitalizmu do socjalizmu w ramach którego założono że w przeciągu 15-18 lat przeprowadzi się upaństwowienie przemysłu, uprzemysłowienie kraju oraz kolektywizację rolnictwa. W 1954 roku wprowadzono nową konstytucję. W 1955 roku skrócono okres przejściowy i w ciągu roku skolektywizowano rolnictwo oraz przeprowadzono upaństwowienie. Polityka ta przyczyniła się do pogorszenia sytuacji gospodarczej i zmusiła władze do rewizji kursu. W 1961 roku zliberalizowano gospodarkę i wprowadzono politykę „regulacji”. Polityka ta doprowadziła do podziału w rządzie, zwolennicy „regulacji” skupili się wokół Deng Xiaopinga i Liu Shaoqi, natomiast przeciwnicy wokół Mao.

Na przełomie lat 50-tych i 60-tych nastąpił pomiędzy ZSRR a ChRL rozłam w wyniku którego Chiny popadły w długoletni konflikt z państwami socjalistycznymi skupionymi wokół Związku Radzieckiego. Również dotychczas dobre relacje z Indiami uległy pogorszeniu co poskutkowało siłowym zajęciem przez Chiny spornych obszarów północnego Kaszmiru (Wojna chińsko-indyjska). W 1966 roku zwolennicy frakcji Mao Zedonga w rządzie ogłosili rewolucję kulturalną w ramach której politykę regulacji potępiono, a jej zwolenników odsunięto z rządu. W 1969 roku miał miejsce konflikt nad rzeką Ussuri w trakcie którego Chiny starły się z Armią Radziecką. W 1971 roku zmarł premier ChRL Lin Biao, wtedy Zhou Enlai podjął pierwszą nieudaną próbę rezygnacji z części celów rewolucji kulturalnej, która jak się okazało była w mniemaniu wielu porażką. Śmierć dyktatora Mao Zedonga w 1976 roku doprowadziła do usunięcia z Komunistycznej Partii Chin frakcji „radykalnej” tzw. "Banda czworga" oraz zwolenników rewolucji kulturalnej. Od 1977 roku do władzy stopniowo powracał Deng Xiaoping który następnie na wiele lat objął władzę w Chinach. W 1978 roku znacznie złagodzono środki kontroli gospodarczej, jednak działalność polityczna w dalszym ciągu była ściśle kontrolowana przez rząd centralny i władze lokalne. Na początku lat 80-tych Hua Guofenga zastąpili liberalnie nastawieni komuniści Zhao Ziyang oraz Hu Yaobang. W ramach zmian politycznych potępiono rewolucję kulturalną, rehabilitowano osoby represjonowane w trakcie jej trwania, zliberalizowano gospodarkę i kontynuowano politykę „otwarcia na świat” (która została zapoczątkowana przez Mao u schyłku jego życia). W ramach reform dekolektywizowano rolnictwo, utworzono sektor prywatny oraz specjalne strefy ekonomiczne.

W ramach odwilży na arenie międzynarodowej doszło do normalizacji stosunków ze Związkiem Radzieckim (ZSRR) oraz podtrzymano zapoczątkowane przez Mao kontakty ze Stanami Zjednoczonymi (USA). Zahamowanie gospodarki doprowadziło w 1989 roku do protestu na placu Tian'anmen stłumionego armię. Po tym incydencie miejsce Zhao Ziyanga jako przywódcy rządzącej partii objął Jiang Zemin. Chiny kontynuują reformy gospodarcze i rozwijają relacje zagraniczne. W 1999 roku w skład ChRL weszły dotychczasowe kolonie państw zachodnich Hong Kong oraz Makau.

Gospodarka:

Chiny posiadają obecnie najprężniejszą gospodarkę na świecie. Państwowa gospodarka ChRL produkuje wszystko na cały świat, przez co jest największym światowym eksporterem. Bardzo szybki wzrost gospodarczy doprowadził do tego, że w 2006 roku Chiny stały się trzecią pod względem wielkości gospodarką świata. W drugim kwartale 2010 roku nominalny Produkt Krajowy Brutto (PKB) Chin szacowano na 1,337 bln $, co dało drugie miejsce na świecie za USA, a przed Japonią (drugi kw. 2010 – 1,288 bln $). Natomiast w ostatnich latach wyprzedziły gospodarkę USA.

Tak dynamiczny rozwój Chińskiej Republiki Ludowej, który trwa od lat 80-tych, jest wynikiem stworzenia korzystnych warunków dla inwestycji zagranicznych i transferu nowych technologii przy jednoczesnym większościowym udziale państwa we własności środków produkcji. Warunki te stanowią niskie koszty pracy, zakaz strajków, niskie podatki oraz brak ograniczeń w ochronie środowiska. Według socjologów dość istotnym czynnikiem jest również tradycyjny szacunek wobec przedsiębiorczości oraz kult pracy, który w XX wieku przyczynił się do sukcesu krajów zaliczanych do azjatyckiego kręgu kulturowego, takich jak Japonia, Korea Południowa czy Singapur. Niestety liberalizacja gospodarki oraz doskonałe wyniki gospodarcze zaprzepaściły część zdobyczy socjalnych i warunków pracy pracowników z okresu "twardej" polityki socjalistycznej.

W 2015 roku Chiny były czwartym z najchętniej odwiedzanych państw na świecie, kraj ten odwiedziło 56,886 mln turystów (2,3% więcej niż w roku poprzednim). Pod względem przychodów z turystyki ChRL zajmuje drugie miejsce na świecie (po USA) z wynikiem 114,109 mld dolarów.

Chińska Republika Ludowa jest jest członkiem organizacji międzynarodowych: Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) w której Chiny są stałym członkiem Rady Bezpieczeństwa oraz Światowej Organizacji Handlu (WTO). Chiny odgrywają znaczącą rolę w polityce światowej i są mocarstwem posiadającym broń atomową.

Informacje

Dane podstawowe:

  • Język urzędowy: chiński
  • Stolica: Pekin
  • Ustrój polityczny: republika socjalistyczna
  • Głowa państwa: przewodniczący ChRL Xi Jinping
  • Powierzchnia: 9 562 911 km² (3. miejsce na świecie)
  • Liczba ludności: 1 390 080 000 (1. miejsce na świecie)
  • Jednostka monetarna: yuan

Partie polityczne:

  • Komunistyczna Partia Chin (KPCh)

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

  • China North Industries Corporation (Norinco) - państwowe przedsiębiorstwo zbrojeniowe
  • Shenyang Aircraft Corporation - producent samolotów myśliwskich
  • ZTE - jeden z największych producentów telefonów komórkowych
  • Dongfeng Motor - producent samochodów i ciężarówek
  • Harbin Aircraft Manufacturing Corporation - producent śmigłowców i lekkich samolotów transportowych
  • Red Eagle Aircraft Manufacturing Company - producent śmigłowców
  • Geely - czołowy producent samochodów w Chinach, właściciel Volvo

Produkty przedsiębiorstw zbrojeniowych:

Armia:

Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza (ChALW) to największe siły zbrojne na świecie. Liczą 2 300 000 żołnierzy oraz 216 000 000 rezerwistów. Są wyposażone w sprzęt konstrukcji krajowej oraz radzieckiej i rosyjskiej. Około 300 żołnierzy chińskich uczestniczy w misji pokojowej ONZ i UE w Sudanie. Chiny brały udział w wojnie koreańskiej, prowadziły wojny z Indiami (RI) oraz Wietnamem (SRW).

Sprzęt i uzbrojenie wojska Chin:

  • pistolet TT - wycofane
  • pistolet Typ 59 (wersja licencyjna Makarow)
  • pistolet QSZ 92
  • pistolet maszynowy M3 - wycofane
  • karabin szturmowy Typ 56
  • karabin szturmowy Typ 63
  • karabin szturmowy Typ 95
  • karabin wyborowy SWD
  • karabin wyborowy Typ 79
  • karabin wyborowy Typ 88
  • rkm Typ 81
  • ukm Typ 80
  • ckm Typ 67
  • wkm KPWT
  • granatnik przeciwpancerny Typ 69
  • BJ212
  • BJ2022
  • DFM EQ2058s
  • ZiS-151 (brak danych) - wycofany
  • M3 Stuart - wycofany
  • Typ 59 (5 000szt.) - wycofane
  • Typ 62 (1 500szt.) - wycofane w 2013 roku
  • Typ 63 (1 200szt.) - w służbie pozostaje 600szt.
  • Typ 69 (600szt.) - wycofane
  • Typ 80 (2 500szt.) - w służbie pozostaje 1 000szt.
  • T-80 (50szt.)
  • Typ 96 (2 500szt.)
  • Typ 99 (890szt.)
  • PT-76 (500szt.) - wycofane
  • Typ 05 (300szt.)
  • IS-2 - wycofane
  • BMP-1
  • BMP-3
  • Typ 04 (400szt.)
  • ZBD-2000 (152szt.)
  • Typ 56 (wersja licencyjna BTR-152) (100szt.) - wycofane
  • WZ551 (600szt.)
  • Typ 09 (620szt.)
  • Typ 63 (1 650 szt.)
  • Typ 89 (1 750szt.)
  • AR1A (brak danych)
  • WM-80 (brak danych)
  • M-30 (brak danych) lokalna kopia
  • Typ 99
  • 2K22 Tunguska
  • MiG-15 - wycofane
  • Chengdu J-7 - wersja licencyjna MiG-21 (720szt.) - w służbie pozostaje 389szt.
  • Shenyang J-8 (192szt.)
  • Chengdu J-10 (200szt.)
  • Suchoj Su-27 (76szt.)
  • Shenyang J-11 - wersja licencyjna Suchoj Su-27 (205szt.)
  • Suchoj Su-30 (100szt.)
  • Suchoj Su-35 (24szt.)
  • Chengdu J-20 (4szt.)
  • Nanchang Q-5 (119szt.)
  • Xi'an JH-7 (120szt.)
  • Xi'an H-6 - wersja licencyjna Tupolew Tu-16 (160szt.)
  • Antonow An-12 (brak danych)
  • Shaanxi Y-8 (brak danych)
  • Antonow An-26 (27szt.)
  • Iljuszyn Ił-76 (18szt.)
  • Xi'an Y-20 (5szt.)
  • Tupolew Tu-154M (4szt.)
  • Boeing 737-300 (1szt.)
  • Boeing 737-700 (1szt.)
  • Ka-27
  • Mi-1 - wycofane
  • Mi-4 - wycofane
  • Harbin Z-5 - wycofane
  • Aerospatiale SA 341 Gazela
  • Harbin Z-9 (210szt.)
  • Harbin Z-20 (13szt.)
  • Mi-6 (brak danych)
  • Mi-8 (330szt.)
  • Changhe Z-8 (8szt.)
  • Changhe WZ-10 (10szt.)
  • Okręt podwodny typu 094 (4szt.)
  • Okręt podwodny typu 091 (2szt.)
  • Okręt podwodny typu 093 (6zt)
  • Okręt podwodny projektu 629 (1szt.)
  • Okręt podwodny projektu 633 (18szt.)
  • Okręt podwodny projektu 877EKM "Halibut" (12szt.)
  • Okręt podwodny typu 039 (13szt.)
  • Okręt podwodny typu 041 (4szt.)
  • Lotniskowiec projektu 1143.5 (1szt.)
  • Lotniskowiec typu 001A (1szt.)
  • Śmigłowcowiec desantowy typu 075 (1szt.)
  • Niszczyciel rakietowy projektu 956 (4szt.)
  • Niszczyciel rakietowy typu 052 (2szt.)
  • Niszczyciel rakietowy typu 052B (2szt.)
  • Niszczyciel rakietowy typu 052C (2szt.)
  • Fregata rakietowa typu 053 (14szt.) - część sprzedane, w służbie pozostaje 9szt.
  • Fregata rakietowa typu 054 (brak danych)
  • Korweta rakietowa typu 056 (45szt.)
  • Kuter torpedowy projektu 183 (92szt.) - wycofane
  • Kuter rakietowy projektu 183R (8szt.) - wycofane
  • Kuter rakietowy projektu 205 (4szt.) - wycofane
  • Okręt desantowy dok typu 071 (8szt.)

Biografie:

  • Mao Zedong - założyciel, przywódca oraz dyktator ChRL, inicjator "rewolucji kulturalnej"
  • Jackie Chan - aktor filmowy
  • Tang Wenlie - konstruktor broni, zaprojektował karabin Typ 63

Galeria:

Michał Iljin (dyskusja) 07:17, paź 18, 2018 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.