FANDOM


Federalna Demokratyczna Republika Etiopii (FDRE), (dawniej Abisynia) - związkowe państwo socjalistyczne we wschodniej Afryce bez dostępu do morza.
Coat of arms of Ethiopia.svg

Godło Federalnej Demokratycznej Republiki Etiopii

800px-Flag of Ethiopia.svg

Flaga Federalnej Demokratycznej Republiki Etiopii

Etiopia jest drugim (po Nigerii) najbardziej zaludnionym krajem Afryki, graniczy od północnego wschodu z Erytreą, od zachodu z Sudanem i Sudanem Południowym, od południa z Kenią, a od wschodu z Dżibuti (LRD) i Somalią. Nie posiada dostępu do morza. Etiopia podzielona jest na 9 regionów administracyjnych oraz na 2 miasta wydzielone.

W przeszłości Etiopia była kolonią włoską, niepodległość proklamowano 28 listopada 1941 roku.

Historia:

Istniejące od I wieku p.n.e. na terytorium obecnej Etiopii i Południowego Sudanu państwo Aksum zostało założone przez potomków ludów semickich z południowej Arabii, które około połowy pierwszego tysiąclecia p.n.e. opanowały te tereny. W IV wieku kraj przyjął chrześcijaństwo, które do 1974 roku było religią państwową. Do XV wieku wykształcił się tam feudalizm, zbliżony formą do feudalizmu europejskiego.

Kraj borykał się sporadycznie z próbą ekspansji islamu. W 1528 roku muzułmańskie sułtanaty, istniejące na wybrzeżu Morza Czerwonego rozpoczęły wielką wojnę przeciwko chrześcijanom, która przeszła do historii jako Wojna 30-letnia. W 1528 roku zadano klęskę etiopskim przygranicznym feudałom w bitwie pod Samermą. W następnym roku armia cesarska przegrała bitwę pod sybura Kurie. Podczas tej bitwy wykorzystano po raz pierwszy w Afryce broń palną. Sukcesy zwiększyły napływ ochotników do szeregów sułtanatów, a łupy pozwoliły nawet na sprowadzenie artylerii. Od tamtej pory cesarz uciekał przed Ahmadem Granem, tworzył kolejne armie, które wciąż były rozbijane. Część możnowładców przeszła na islam. Wszystko wskazywało, że los Etiopii jest przesądzony. W 1540 roku po śmierci cesarza Lybne Dynygala jego następca, Klaudiusz rozpoczął „rekonkwistę”. Najważniejsza zmiana zaszła w Kościele Etiopskim, który będąc do tej pory neutralny, uznał wojnę z sułtanatami za wojnę religijną i zaczął wspierać walkę z najeźdźcą. W 1548 roku Etiopowie przenieśli walki na tereny Sułtanatu Harerskiego. Sukcesu nie wykorzystano przez kolejną straszliwą suszę. W 1559 roku zginął cesarz Klaudiusz. Wojna jednak wygasła z powodu wieloletniej suszy i straszliwego wyludnienia sułtanatów arabskich. Etiopia odzyskała swoje ziemie, jednak nie podjęła ofensywy, gdyż Kościół Etiopski uważał się za elitarny i nie zamierzał nawracać sąsiadów. Wojna 30-letnia doprowadziła do islamizacji części Etiopii, ułatwiła także ekspansję negroidalnych ludów Oromo. Ślady tych zdarzeń są widoczne w tym państwie do dnia dzisiejszego.

W XIX wieku krzyżowały się w Etiopii (ówczesna Abisynia) interesy mocarstw kolonialnych. O dominację nad krajem bezskutecznie starała się Wielka Brytania i Włochy. Kulminacją konfliktu ze Zjednoczonym Królestwem Włoch była pierwsza wojna włosko - abisyńska zakończona klęską Włochów w bitwie pod Aduą 1 marca 1896 roku. W 1916 roku obalono cesarza Lydża Ljasu pod pretekstem sprzyjania muzułmanom. W 1930 roku w wyniku stłumienia puczu Gugsa Welle, młody regent objął władzę cesarską przybierając imię Haile Selassie I. W 1935 roku w Abisyni wybuchła druga wojna włosko - abisyńska, w wyniku której Włosi zajęli kraj, zmuszając cesarza do emigracji i włączając Abisynię do Włoskiej Afryki Wschodniej. Po zwycięstwie wojsk brytyjskich nad Italią w 1941 roku, Haile Selassie ponownie objął autokratyczne rządy, w czasie których proklamowano niepodległość kraju jednocześnie zmieniając jego nazwę na Etiopia. Za swego panowania przyłączył on do Etiopii sąsiednią Erytreę (od 1952 roku państwo sfederowane, później prowincja, obecnie niepodległe państwo) oraz Ogaden. W 1951 roku pod wpływem miedzynarodowego nacisku zniósł niewolnictwo. Zachował jednak wiele przywilejów szlachty i nadal zakazane było istnienie partii politycznych. W latach 1972-1974 zapanowała klęska głodu, która doprowadziła do masowych zgonów i zapaści kraju.

W 1974 roku w związku z bardzo złą sytuacją gospodarczą, gwałtownym wzrostem cen i powtarzającymi się klęskami głodu, doszło do puczu wojskowego, kierowanego przez Mengistu Haile Mariama. Socjalistyczny reżim wojskowy utrzymywał się u władzy do 1991 roku dzięki pomocy gospodarczej i militarnej ze strony ZSRRNRD oraz Kuby. Dzięki temu nowe rewolucyjne władze przystąpiły do nacjonalizacji (upaństwowienia) rolnictwa i nielicznych zakładów przemysłowych. Rozpętana fala terroru połączona z masowymi przesiedleniami ludności w strefach objętych klęską głodu doprowadziła do śmierci ok. 1,5 mln Etiopczyków i wybuchu wojny domowej. Etiopia za dyktatorskich rządów Mengystu Hajle Marjama stała się krajem silnie zmilitaryzowanym z armią liczącą ponad 300 tys. zawodowych żołnierzy i była największą w Afryce. W 1984 roku Mengistu Mariama założył Etiopską Partię Robotniczą, natomiast w 1986 roku doprowadził do stworzenia nowej konstytucji (zatwierdzonej w 1987 roku), w roku następnym został ogłoszony prezydentem. We wrześniu 1987 roku został ogłoszony prezydentem.

Mniej więcej w tym samym czasie w północnej części kraju (prowincje Tigraj oraz Erytrea) wybuchło powstanie zbrojne przeciwko zwierzchności państwa etiopskiego na tych terenach. Ponadto Etiopię nawiedziła seria katastrofalnych susz i związana z tym klęska głodu. Krajem wstrząsnęło także kilka prób zamachu stanu. Wycofanie wsparcia radzieckiego dla reżimu dodatkowo osłabiło siły Mengistu, który uciekł do Zimbabwe (RZ) w obliczu zbliżającej się do stolicy ofensywy sił opozycyjnych, które maju 1991 roku zdołały obalić rządzący reżim i przejęły władzę w państwie, ogłaszając ambitny program demokratyzacji życia politycznego. W kwietniu 1993 roku w prowincji Erytrea odbyło się referendum, w wyniku którego prowincja uzyskała niepodległość, odcinając Etiopię od dostępu do Morza Czerwonego.

W 1998 roku pomiędzy Etiopią a Erytreą wybuchła wojna graniczna. Znaczne nasilenie walk nastąpiło w maju 2000 roku, co skłoniło władze obydwu krajów do poszukiwania kompromisu. W kilka miesięcy później podpisano porozumienie pokojowe. Od 1995 roku w wyniku wygrywanych wyborów parlamentarnych oraz prezydenckich władzę w Etiopii sprawuje niepodzielnie socjalistyczny Etiopski Ludowy Front Rewolucyjno - Demokratyczny (EPRP) dzięki czemu utrzymano socjalistyczny ustrój państwa, jednak rządy te w przeciwieństwie do dyktatury Mengystu Marjama są demokratyczne i wyzbyły się wszelkich metod stosowanych przez poprzedni reżim. 24 grudnia 2006 roku premier Etiopii w orędziu do narodu ogłosił, że jego kraj został zmuszony do wojny z Somalią, czyli do zbrojnej interwencji na jej terytorium, skierowanej przeciwko panującym tam i kontrolującym stolicę fundamentalistom islamskim.

Geografia:

Etiopia położona jest we wschodniej części kontynentu afrykańskiego, tzw. Rogu Afryki. Większość powierzchni kraju znajduje się na dwóch wyżynach (Abisyńska i Somalijska), bądź wzgórzach, wschodnia część kraju jest nizinna. Przez Etiopię przebiegają tzw. Wielkie Rowy Afrykańskie, czyli granica płyt tektonicznychKlimat Etiopii jest tropikalny (równikowy) z wyjątkiem północnych krańców znajdujących się w strefie klimatu zwrotnikowego. Klimat Etiopii jest łagodzony jednak dużą wysokością położenia (wyżyny).

Na Wyżynie Abisyńskiej biorą swój początek wielkie rzeki, które następnie spływają na obszary u podnóża wyżyn nawadniając tereny uprawne. Sieć rzeczna jest gęsta i charakteryzuje się zmiennością stanu wód. Deszcze nawiedzające Etiopię w porze deszczowej są bardzo ulewne, co powoduje, że w dolinach rzecznych dochodzi do częstych powodzi.

Mulatu-Teshome

Prezydent Federalnej Demokratycznej Republiki Etiopii Mulatu Teshome

Gospodarka:

Klęski suszy, wojna domowa i niestabilna sytuacja doprowadziła do tego, że Etiopia stała się jednym z najuboższych krajów świata, lecz rozwój gospodarki kraju powoduje, że sukcesywnie się rozwija. PKB w 2012 roku wyniósł 41,90 mld Dolarów (483 Dolarów amerykańskich na mieszkańca), dla porównania w 2009 roku PKB kształtowało się na poziomie 33,92 mld Dolarów (418 Dolarów amerykańskich na mieszkańca) i stale rośnie, co wpływa pozytywnie na poprawę życia obywateli oraz wychodzenie ze strefy ubóstwa. Głównym ośrodkiem gospodarczym oraz przemysłowym jest stolica kraju Addis Abeba.

Federalna Demokratyczna Republika Etiopii jest członkiem organizacji międzynarodowych: Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) oraz Unii Afrykańskiej (UA).

Informacje

Dane podstawowe:

  • Język urzędowy: amharski
  • Stolica: Addis Abeba
  • Ustrój polityczny: związkowa republika socjalistyczna
  • Głowa państwa: prezydent Mulatu Teshome
  • Powierzchnia: 1 127 127 km² (27. miejsce na świecie)
  • Liczba ludności: 89 120 000 (13. miejsce na świecie) - 2012 rok
  • Jednostka monetarna: Birr

Partie polityczne:

  • Etiopski Ludowy Front Rewolucyjno - Demokratyczny (EPRP) - socjalistyczna
  • Koalicja na rzecz Jedności i Demokracji
  • Zjednoczone Etiopskie Siły Demokratyczne

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

Armia:

Sprzęt i uzbrojenie wojska Etiopii:

Biografie:

  • Mulatu Teshome

Galeria:

Michał Iljin (dyskusja) 18:04, lis 2, 2013 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA o ile nie wspomniano inaczej.