FANDOM


Linia 13: Linia 13:
 
Po śmierci Ajatollaha Chomejniego w 1989 roku rzeczywistym przywódcą kraju został Ali Chamenei. Po rozpadzie ZSRR Islamska Republika Iranu starała się przywrócić sobie dawną pozycję mocarstwa regionalnego, stać się rozjemcą w potencjalnych konfliktach między nowopowstałymi państwami, prowadzić politykę poszanowania granic oraz regionalnej współpracy. Iran przyczynił się w tym czasie do ożywienia działalności Organizacji Współpracy Gospodarczej (OWG), łączącej azjatyckie muzułmańskie państwa niearabskie. W polityce wobec krajów powstałych po rozpadzie ZSRR nie kierowano się względami religijnymi ale pragmatycznymi. Iran utrzymywał dobre relacje z chrześcijańską [[Armenia (RA)|Republiki Armenii (RA)]] przeciwko szyickiej [[Azerbejdżan|Republiką Azerbejdżanu (RA)]], wobec faktu, że kraj ten zbliżył się do USA oraz [[Turcja|Republiki Turcji (RT)]]. Iran brał udział w próbach rozwiązania konfliktów oraz ustabilizowaniu sytuacji w [[Górski Karabach|Górskim Karabachu]] oraz w [[Tadżykistan]]ie.
 
Po śmierci Ajatollaha Chomejniego w 1989 roku rzeczywistym przywódcą kraju został Ali Chamenei. Po rozpadzie ZSRR Islamska Republika Iranu starała się przywrócić sobie dawną pozycję mocarstwa regionalnego, stać się rozjemcą w potencjalnych konfliktach między nowopowstałymi państwami, prowadzić politykę poszanowania granic oraz regionalnej współpracy. Iran przyczynił się w tym czasie do ożywienia działalności Organizacji Współpracy Gospodarczej (OWG), łączącej azjatyckie muzułmańskie państwa niearabskie. W polityce wobec krajów powstałych po rozpadzie ZSRR nie kierowano się względami religijnymi ale pragmatycznymi. Iran utrzymywał dobre relacje z chrześcijańską [[Armenia (RA)|Republiki Armenii (RA)]] przeciwko szyickiej [[Azerbejdżan|Republiką Azerbejdżanu (RA)]], wobec faktu, że kraj ten zbliżył się do USA oraz [[Turcja|Republiki Turcji (RT)]]. Iran brał udział w próbach rozwiązania konfliktów oraz ustabilizowaniu sytuacji w [[Górski Karabach|Górskim Karabachu]] oraz w [[Tadżykistan]]ie.
   
W latach 90-tych wskutek rozczarowania rewolucją islamską zaczęła rosnąć w siłę opozycja, która nie kwestionowała fundamentów ustrojowych, a jedynie opowiadała się za przesunięciem akcentu na demokratyczne mechanizmy obecne w ustroju oraz ograniczenie represyjnych ograniczeń obyczajowych. Po [[Zamachy z 11 września 2001|zamachach z 11 września 2001 roku]] na Światowe Centrum Handlu (WTC) prezydent Chatami udzielił poparcia USA w wojnie z [[Afganistan (IRA)|afgańskimi]] Talibami. Dyplomacja irańska odgrywała również pozytywną rolę podczas konferencji w Bonn. Pomimo tego kilka dni później ówczesny prezydent USA [[George W. Bush]] umieścił Iran na tzw. „osi zła” obok Republiki Iraku (RI) oraz [[Korea Północna (KRLD)|Korei Północnej (KRLD)]].
+
W latach 90-tych wskutek rozczarowania rewolucją islamską zaczęła rosnąć w siłę opozycja, która nie kwestionowała fundamentów ustrojowych, a jedynie opowiadała się za przesunięciem akcentu na demokratyczne mechanizmy obecne w ustroju oraz ograniczenie represyjnych ograniczeń obyczajowych. Po [[Zamachy z 11 września 2001|zamachach z 11 września 2001 roku]] na Światowe Centrum Handlu (WTC) prezydent Chatami udzielił poparcia USA w wojnie z [[Afganistan (IRA)|afgańskimi]] Talibami. Dyplomacja irańska odgrywała również pozytywną rolę podczas konferencji w Bonn. Pomimo tego kilka dni później ówczesny prezydent USA [[George W. Bush]] umieścił Iran na tzw. „osi zła” obok [[Irak (RI)|Republiki Iraku (RI)]] oraz [[Korea Północna (KRLD)|Korei Północnej (KRLD)]].
   
 
W 2009 roku na ulice Teheranu wyszli demonstranci protestujący przeciwko sfałszowaniu wyborów na rzecz skrajnie konserwatywnego Mahmuda Ahmadineżada. Były to największe protesty przeciwko władzy, zakończone jednak rozbiciem przez władze. W 2013 roku w I turze wyborów prezydentem Iranu wybrany został Hasan Rouhani. Przeprowadzone wybory pokazały, że wpływy fundamentalistów religijnych w społeczeństwie nadal są duże, a liberalne środowiska mogą cieszyć się popularnością jedynie w wąskich kręgach niektórych miast. Dla większości społeczeństwa ważniejsze od spraw roli religii w życiu publicznym czy swobód obywatelskich okazało się rozwiązanie problemów socjalno-bytowych, co obiecywali religijni fundamentaliści. Głównymi wyzwaniami, przed jakimi staje IRI, jest rozwiązanie problemów gospodarczych, walka z bezrobociem, zaś w polityce zagranicznej rozwiązanie problemu energii atomowej, nad którą prowadzone badania budzą najwięcej kontrowersji. Według rządów niektórych państw, w szczególności USA oraz Izraela, Iran zmierza do budowy [[broń atomowa|broni atomowej]]. Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) od kilku lat nie jest w stanie wyegzekwować od Iranu kompletu wymaganych dokumentów oraz dostępu do wszystkich ośrodków badawczych, jednak monitorując główny ośrodek wzbogacania uranu nie stwierdziła nieprawidłowości. Według domniemanych szacunków Iran posiada już wystarczającą ilość materiałów rozszczepialnych, by stworzyć jeden ładunek atomowy. Władze Iranu zaprzeczają tym doniesieniom twierdząc, że chodzi jedynie o pokojowe wykorzystanie energii jądrowej. Pomimo tego Rada Bezpieczenstwa [[ONZ]] nałożyła na IRI embargo.
 
W 2009 roku na ulice Teheranu wyszli demonstranci protestujący przeciwko sfałszowaniu wyborów na rzecz skrajnie konserwatywnego Mahmuda Ahmadineżada. Były to największe protesty przeciwko władzy, zakończone jednak rozbiciem przez władze. W 2013 roku w I turze wyborów prezydentem Iranu wybrany został Hasan Rouhani. Przeprowadzone wybory pokazały, że wpływy fundamentalistów religijnych w społeczeństwie nadal są duże, a liberalne środowiska mogą cieszyć się popularnością jedynie w wąskich kręgach niektórych miast. Dla większości społeczeństwa ważniejsze od spraw roli religii w życiu publicznym czy swobód obywatelskich okazało się rozwiązanie problemów socjalno-bytowych, co obiecywali religijni fundamentaliści. Głównymi wyzwaniami, przed jakimi staje IRI, jest rozwiązanie problemów gospodarczych, walka z bezrobociem, zaś w polityce zagranicznej rozwiązanie problemu energii atomowej, nad którą prowadzone badania budzą najwięcej kontrowersji. Według rządów niektórych państw, w szczególności USA oraz Izraela, Iran zmierza do budowy [[broń atomowa|broni atomowej]]. Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) od kilku lat nie jest w stanie wyegzekwować od Iranu kompletu wymaganych dokumentów oraz dostępu do wszystkich ośrodków badawczych, jednak monitorując główny ośrodek wzbogacania uranu nie stwierdziła nieprawidłowości. Według domniemanych szacunków Iran posiada już wystarczającą ilość materiałów rozszczepialnych, by stworzyć jeden ładunek atomowy. Władze Iranu zaprzeczają tym doniesieniom twierdząc, że chodzi jedynie o pokojowe wykorzystanie energii jądrowej. Pomimo tego Rada Bezpieczenstwa [[ONZ]] nałożyła na IRI embargo.

Wersja z 10:38, wrz 9, 2019

Islamska Republika Iranu (IRI), pers. Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān (DEI) - państwo islamskie w Azji Południowo-Środkowej położone nad Morzem Kaspijskim na północy oraz Zatoką Perską i Zatoką Omańską na południu.
Godło Iranu

Godło Islamskiej Republiki Iranu

Flaga Iranu

Flaga Islamskiej Republiki Iranu

Islamska Republika Iranu graniczy od północy z Turkmenistanem, od wschodu z Islamską Republiką Afganistanu (IRA)Islamską Republiką Pakistanu (IRP), od zachodu z Republiką Iraku (RI), Republiką Turcji (RT), a od północnego zachodu z Republiką Armenii (RA) i Republiką Azerbejdżanu (RA). Północną część kraju stanowi częściowo pobrzeże Morza Kaspijskiego, a południową pobrzeże Zatoki Omańskiej i Zatoki Perskiej. Iran podzielony jest na 31 prowincji.

Islamska Republika Iranu powstała 1 kwietnia 1979 roku.

Historia:

Islamska Republika Iranu powstała w wyniku rewolucji islamskiej, która obaliła brutalny reżim szacha w Cesarstwie Iranu. W styczniu 1979 roku pod naciskiem opozycji szach opuścił Iran. Przebywający wówczas na emigracji we Francji Ruhollah Chomejni utworzył Irańską Radę Rewolucyjną, a po powrocie do kraju Tymczasowy Rząd Rewolucyjny. Nowy rząd dokonał upaństwowienia mienia należącego do rodziny cesarskiej, a ze względów ideologicznych zerwał stosunki dyplomatyczne z Izraelem oraz Republiką Południowej Afryki (RPA). W dniu 1 kwietnia 1979 roku proklamowano Islamską Republikę Iranu. 4 listopada tego samego roku studenci zajęli amerykańską ambasadę w Teheranie biorąc 66 zakładników (z czego 13 od razu zwolnili). Spowodowało to izolację kraju na arenie międzynarodowej. W dniu 3 grudnia 1979 roku przyjęto konstytucję powstałą przy współudziale 45 organizacji międzynarodowych. Iran stał się republiką opartą na religijnych zasadach oraz prawie islamu (Szariat). Wybrano nowy parlament oraz, po raz pierwszy w historii Iranu prezydenta. W tym samym roku rozwiązano Irańską Radę Rewolucyjną i powołano 12-to osobową Radę Strażników Rewolucji Islamskiej. Po zwycięstwie rewolucji nasiliły się tendencje separatystyczne w Kurdystanie, Azerbejdżanie Irańskim oraz w Beludżystanie. W niedługim czasie doszło również do sporów w łonie samych rewolucjonistów. Do 1982 roku trwały ciężkie walki partyzanckie z Ludowymi Mudżahedinami którzy dążyli do zbrojnego obalenia sprawujących władzę islamistów.

Rządząca Iranem frakcja chcąc rozszerzyć rewolucję islamską na sąsiednią Republikę Iraku (RI) zainspirowała proces podburzania tamtejszych szyitów przeciwko rzadzącej Irakiem Partii Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego (BAAS). W 1980 roku iracki przywódca oraz sekretarz generalny irackiego oddziału BASS Saddam Husajn przypuścił atak zbrojny na Iran nazwany wojną iracko-irańską, do którego był mniej lub bardziej jawnie namawiany oraz wspierany militarnie i politycznie przez Stany Zjednoczone Ameryki (USA) oraz Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) obawiających się roprzestrzenienia się irańskiej rewolucji islamskiej. Podejmując tą decyzję, Husajn zamierzał na trwałe rozwiązać na korzyść swojego kraju długotrwały spór graniczny oraz zawładnąć bogatymi złożami ropy w rejonie Szatt al-Arab, przyłączyć do Iraku irańską prowincę Chuzestan, czyniąc tym samym swój kraj nie tylko mocarstwem regionalnym, ale i państwem przewodzącym całemu światu arabskiemu. Zamierzał położyć kres rewolucji islamskiej oraz ingerencji Iranu w sprawy wewnętrzne Iraku. Saddam Husajn spodziewał się błyskawicznego zwycięstwa, jednak zamiast tego wojna przeciągnęła się do 1988 roku i zakończyła brakiem rozstrzygnięcia. W 1990 roku po inwazji Iraku na Kuwejt, podpisano z Irakiem układ pokojowy (przywracający w zasadzie stan sprzed wojny).

Po śmierci Ajatollaha Chomejniego w 1989 roku rzeczywistym przywódcą kraju został Ali Chamenei. Po rozpadzie ZSRR Islamska Republika Iranu starała się przywrócić sobie dawną pozycję mocarstwa regionalnego, stać się rozjemcą w potencjalnych konfliktach między nowopowstałymi państwami, prowadzić politykę poszanowania granic oraz regionalnej współpracy. Iran przyczynił się w tym czasie do ożywienia działalności Organizacji Współpracy Gospodarczej (OWG), łączącej azjatyckie muzułmańskie państwa niearabskie. W polityce wobec krajów powstałych po rozpadzie ZSRR nie kierowano się względami religijnymi ale pragmatycznymi. Iran utrzymywał dobre relacje z chrześcijańską Republiki Armenii (RA) przeciwko szyickiej Republiką Azerbejdżanu (RA), wobec faktu, że kraj ten zbliżył się do USA oraz Republiki Turcji (RT). Iran brał udział w próbach rozwiązania konfliktów oraz ustabilizowaniu sytuacji w Górskim Karabachu oraz w Tadżykistanie.

W latach 90-tych wskutek rozczarowania rewolucją islamską zaczęła rosnąć w siłę opozycja, która nie kwestionowała fundamentów ustrojowych, a jedynie opowiadała się za przesunięciem akcentu na demokratyczne mechanizmy obecne w ustroju oraz ograniczenie represyjnych ograniczeń obyczajowych. Po zamachach z 11 września 2001 roku na Światowe Centrum Handlu (WTC) prezydent Chatami udzielił poparcia USA w wojnie z afgańskimi Talibami. Dyplomacja irańska odgrywała również pozytywną rolę podczas konferencji w Bonn. Pomimo tego kilka dni później ówczesny prezydent USA George W. Bush umieścił Iran na tzw. „osi zła” obok Republiki Iraku (RI) oraz Korei Północnej (KRLD).

W 2009 roku na ulice Teheranu wyszli demonstranci protestujący przeciwko sfałszowaniu wyborów na rzecz skrajnie konserwatywnego Mahmuda Ahmadineżada. Były to największe protesty przeciwko władzy, zakończone jednak rozbiciem przez władze. W 2013 roku w I turze wyborów prezydentem Iranu wybrany został Hasan Rouhani. Przeprowadzone wybory pokazały, że wpływy fundamentalistów religijnych w społeczeństwie nadal są duże, a liberalne środowiska mogą cieszyć się popularnością jedynie w wąskich kręgach niektórych miast. Dla większości społeczeństwa ważniejsze od spraw roli religii w życiu publicznym czy swobód obywatelskich okazało się rozwiązanie problemów socjalno-bytowych, co obiecywali religijni fundamentaliści. Głównymi wyzwaniami, przed jakimi staje IRI, jest rozwiązanie problemów gospodarczych, walka z bezrobociem, zaś w polityce zagranicznej rozwiązanie problemu energii atomowej, nad którą prowadzone badania budzą najwięcej kontrowersji. Według rządów niektórych państw, w szczególności USA oraz Izraela, Iran zmierza do budowy broni atomowej. Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) od kilku lat nie jest w stanie wyegzekwować od Iranu kompletu wymaganych dokumentów oraz dostępu do wszystkich ośrodków badawczych, jednak monitorując główny ośrodek wzbogacania uranu nie stwierdziła nieprawidłowości. Według domniemanych szacunków Iran posiada już wystarczającą ilość materiałów rozszczepialnych, by stworzyć jeden ładunek atomowy. Władze Iranu zaprzeczają tym doniesieniom twierdząc, że chodzi jedynie o pokojowe wykorzystanie energii jądrowej. Pomimo tego Rada Bezpieczenstwa ONZ nałożyła na IRI embargo.

Rząd Iranu w ostatnich latach udzielił wsparcia rebelii szyickiej w Republice Jemenu (RJ). Wspieranie szyitów w Jemenie miało umocnić strefę wpływu IRI na Półwyspie Arabskim. Jednakże rząd Iranu za każdym razem zaprzeczał wszelkim oskarżeniom. W wojnie domowej w Syryjskiej Republice Arabskiej (SRA), Islamska Republika Iranu poparła stronę rządową. Opozycja twierdziła, iż syryjskiej armii pomagała elitarna brygada pancerna Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. Dezerterzy z armii twierdzili, że z wojskiem rządu współpracowały tysiące irańskich żołnierzy. Irańskie brygady stacjonowały w Syrii od 2007 roku. W 2013 roku w Syrii walczyło prawdopodobnie 50 000 żołnierzy oraz doradców z Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej. W dniu 14 lipca 2015 IRI zawarła międzynarodowe porozumienie z pięcioma mocarstwami: USA, Federacją Rosyjską (FR), Wielką Brytanią, Republiką Francuską, Chińską Republiką Ludową (CHRL) oraz Niemiecką Republiką Federalną (NRF) dotyczące jego programu nuklearnego. Dzięki temu Iran uzyskał zniesienie większości sankcji, co miało stać się początkiem poprawy sytuacji gospodarczej w kraju. W efekcie w trakcie swojej pierwszej kadencji prezydent Hasan Rouhani zdołał zdusić hiperinflację oraz zmniejszyć bezrobocie, jednak poprawa sytuacji gospodarczej nie przełożyła się na poprawę poziomu życia przeciętnych Irańczyków, w szczególności młodych, co w 2018 roku zmusiło rząd do przyjęcia budżetu oszczędnościowego, przewidującego m.in. 40% podwyżki cen. Doprowadziły one na przełomie 2017 i 2018 roku do wybuchu protestów.

Gospodarka:

Iran jest jedną z najdynamiczniej rozwijających się gospodarek na Bliskim Wschodzie oraz jednym z niewielu krajów muzułmańskich, który rozwija także inne sektory gospodarki, niezwiązane z ropą naftową. Jednak wyż demograficzny sprawia, że wykorzystanie dobrego stanu gospodarki jest utrudnione. Z tego powodu pomimo 7% wzrostu Produktu Krajowego Brutto (PKB) bezrobocie w IRI przekracza 15%, natomiast inflacja wynosi około 12-18%. Raport UNICEF wskazuje, że w Iranie wciąż wystepuje ogromne rozwarstwienie społeczne, chociaż średni dochód na mieszkańca wynosi ok. 8 000 dolarów rocznie, wielu Irańczyków żyje na granicy minimum socjalnego, a nawet w nędzy. Ten sam raport zauważa jednak, że sytuacja się poprawia, a rząd stara się realizować wytyczne organizacji międzynarodowych. Zdecydowanie poprawia się dostęp obywateli do opieki medycznej oraz edukacji. Największe znaczenie dla gospodarki ma Iranska Giełda Naftowa, ponieważ IRI jest głównie eksporterem ropy naftowej oraz gazu ziemnego. Ważną gałęzią gospodarki jest również rolnictwo oraz eksport orzeszków pistacjowych też (1. miejsce na świecie w 2005 roku) oraz daktyli (3. miejsce na świecie w 2005 roku). Uznanym w świecie towarem pochodzącym z Iranu są ręcznie tkane dywany perskie. Iran eksportuje również produkty przemysłu chemicznego oraz tworzywa sztuczne. Import obejmuje maszyny, sprzęt elektroniczny oraz AGD. W ostatnim czasie rozwija się budząca kontrowersje w państwach zachodnich energetyka atomowa. Nałożone z tego powodu embargo (głównie na na produkty przemysłu lotniczego) wpływa negatywnie na gospodarkę, a co za tym idzie na wielkość oraz bezpieczeństwo transportu lotniczego. W wielkim przemyśle występuje przewaga własności państwowej, natomiast w małych i średnich przedsiębiorstwach własność prywatna oraz spółdzielcza.

Islamska Republika Iranu jest członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ).

Informacje

Dane podstawowe:

  • Język urzędowy: perski
  • Stolica: Teheran
  • Ustrój polityczny: republika islamska
  • Głowa państwa: prezydent Hasan Rowhani
  • Powierzchnia: 1 628 771 km² (17. miejsce na świecie)
  • Liczba ludności: 81 423 000 (18. miejsce na świecie) - 2015 rok
  • Jednostka monetarna: Riar irański

Partie polityczne:

  • Dżameje Ruhaniat -e Mobarez
  • Dżame Zainab
  • Dżabheje Moszarekate Irane Eslami
  • Dżamiate Zanane I.R. Iran

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

  • brak danych

Produkty przedsiębiorstw zbrojeniowych:

Armia:

Siły zbrojne Islamskiej Republiki Iranu stanowią Siły Zbrojne Islamskiej Republiki Iranu liczące 545 000 żołnierzy oraz 1 800 000 rezerwistów i stanowiące 13. siłę militarną na świecie. Siły Zbrojne Islamskiej Republiki Iranu dzielą się na:

  • Wojska Lądowe Islamskiej Republiki Iranu - siły lądowe
  • Siły Powietrzne Islamskiej Republiki Iranu - siły powietrzne
  • Marynarka Wojenna Islamskiej Republiki Iranu - siły morskie

Sprzęt i uzbrojenie wojska Iranu:

  • karabin szturmowy AK (brak danych)
  • karabin szturmowy Typ 56 (brak danych)
  • karabin szturmowy Khaybar KH2002 (brak danych)
  • wkm Browning M2 (brak danych)
  • UAZ 469 (brak danych)
  • M60 Patton (150szt.)
  • Typ 59 (brak danych)
  • Typ 69 (200szt.)
  • Type-72Z (brak danych)
  • T-55 (brak danych)
  • Safir-74 (brak danych)
  • T-72 (480szt.)
  • Zulfiqar (brak danych)
  • BMP-1 (210szt.) - dane na 2012 rok
  • BMP-2 (brak danych)
  • EE-9 Cascavel (180szt.)
  • BTR-152 (brak danych) - wycofane
  • BTR-60 (brak danych)
  • M113 (200szt.)
  • M-30 (100szt.)
  • Denel G5 (30szt.)
  • BM-21 Grad (100szt.)
  • 2S1 "Goździk" (60szt.)
  • ZSU-57-2 (80szt.) - w służbie pozostaje ?szt.
  • ZSU-23-4 "Szyłka" (brak danych)
  • 96K6 "Pancir-S1" (10szt.)
  • McDonnell Douglas F-4 Demon II (225szt.) - ponad 100szt. utraconych, wiekszość wycofane, w służbie pozostaje 28 szt.
  • Northrop F-5 Tygrys II (169szt.) - ponad 70szt. utraconych, wiekszość wycofane, w służbie pozostaje 15szt.
  • HESA Azarakhsh (30szt.)
  • Dassault Miraż F1 (24szt.) - eks irackie przejęte po ucieczce z Iraku, w służbie pozostaje 5szt.
  • Grumman F-14 Dziki Kot (43szt.)
  • MiG-29 (36szt.)
  • Suchoj Su-22 (48szt.) - eks irackie przejęte po ucieczce z Iraku, w służbie pozostaje 10szt.
  • Suchoj Su-24 (36szt.) 24szt. eks irackie przejęte po ucieczce z Iraku, w 1991 roku z ZSRR dostarczono 12szt. Su-24, w służbie pozostaje 27szt.
  • Suchoj Su-25 (13szt.) - 7szt. eks irackich przejętych po ucieczce z Iraku, w 2006 roku z Federacji Rosyjskiej dostarczono 6szt. Su-25
  • Lockheed P-3 Orion (8szt.) - w służbie pozostają 3szt.
  • Fokker F27 (19szt.) - w służbie pozostaje 10szt.
  • Lockheed C-130 Herkules (64szt.) - 6 sprzedanych, 2 rozbite, 46 wycofanych, w służbie pozostaje 10szt.
  • Iljuszyn Ił-76 (3szt.) - eks Irackie zatrzymane w Iranie
  • Antonow An-74 (11szt.)
  • Beechcraft Bonanza (49szt.) - w służbie pozostaje 20szt.
  • Pilatus PC-7 (35szt.) - w służbie pozostaje 20szt.
  • Embraer EMB 312 Tukan (25szt.) - w służbie pozostaje 13szt.
  • Pilatus PC-6 (15szt.) - w służbie pozostaje 10szt.
  • Bell-214 (25szt.) - 1szt. rozbita 4 marca 2019 roku, w służbie pozostają 24szt.
  • Mi-8 (4szt.)
  • Ka-27 (brak danych)
  • Boeing CH-47 Chinook (4szt.)
  • Bell AH-1 Kobra (202szt.) - w służbie pozostaje 100szt.
  • HESA Shahed 285 (50szt.)

Biografie:

Michał Iljin (dyskusja) 12:58, mar 5, 2019 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.