FANDOM


Koreańska Republika Ludowo - Demokratyczna (KRLD) - socjalistyczne państwo o charakterze autorytarnym położone w Azji Wschodniej na Półwyspie Koreańskim.
Emblem of North Korea.svg

Godło Koreańskiej Republiki Ludowo - Demokratycznej (KRLD)

800px-Flag of North Korea.svg

Flaga Koreańskiej Republiki Ludowo - Demokratycznej (KRLD)

Korea Północna graniczy od północy z Chińską Republiką Ludową (CHRL), od północnego wschodu z Federacją Rosyjską (FR), a od południa z Koreą Południową (RK). Korea Północna podzielona jest na 2 miasta administrowane bezpośrednio przez rząd, 3 regiony specjalne oraz 9 prowincji.

Historia:

W 1945 roku zakończyła się okupacja Korei będącej wtedy jeszcze jednolitym państwem przez Japonię, która 15 sierpnia tego samego roku podpisała kapitulację po przegranej w II wojnie światowej. Od tego momentu terytorium Korei na północ od 38-go równoleżnika zajmował Związek Radziecki (ZSRR), a tereny na południe od 38 równoleżnika Stany Zjednoczone (USA). Od lutego 1946 roku w północnej cześci półwyspu rządy sprawował Tymczasowy Komitet Ludowy Korei Północnej pod przywódctwem Kim Ir Sena, który w okresie II wojny światowej walczył jako kapitan Armii Czerwonej w Mandżurii. W południowej części półwyspu władzę objął prawicowy reżim proamerykańskiego Li Syng Mana, wspieranego przez nacjonalistyczne bojówki antykomunistyczne. 20 lipca 1948 roku Li został wybrany przez tamtejsze Zgromadzenie Narodowe na prezydenta Korei Południowej, która jednostronnie 15 sierpnia 1948 roku ogłosiła niepodległość, tworząc państwo o nazwie Republika Korei (RK) oraz roszcząc sobie prawo do administrowania na terenie całego kraju, w granicach dawnego Cesarstwa Koreańskiego. W tej sytuacji 9 września 1948 roku władze Korei Północnej również proklamowały niepodległość tworząc Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną (KRLD).

Podział kraju zaprzepaścił szanse na pokojowe zjednoczenie. Żaden z rządów nie mógł zgodzić się na scenariusz zjednoczenia proponowany przez drugą stronę. Koreańczycy z północy chcieli dokonać rewolucji komunistycznej na południu przy wsparciu tamtejszych działaczy lewicowych oraz ZSRR. Antykomunistyczny reżim Li Syng Mana z kolei chciał likwidacji istniejących na północy komunistycznych ośrodków władzy. Oba państwa koreańskie czyniły przygotowania polityczne i militarne do wypełnienia swej „misji dziejowej” czyli przejęcia kontroli nad całym półwyspem. Powodowało to stałe incydenty na granicy, które w sierpniu 1949 roku przybrały formę „małej wojny na 38 równoleżniku”. Reżim południowokoreański ponadto usilnie i brutalnie zwalczał opozycję na południu, do więzień trafiło ponad 30 000 domniemanych komunistów oraz około 300 000 osób podejrzanych o sympatyzowanie z komunistami lub jakimikolwiek grupami opozycyjnymi. Zostali oni włączeni do oficjalnego programu „reedukacyjnego” znanego jako "Liga Bodo" pod pretekstem ochrony przed egzekucją. W międzyczasie w czerwcu 1949 roku z południowej Republiki Korei wycofała się większość jednostek amerykańskiej armii, stacjonującej tam od 1945 roku. Osłabiło to bardzo reżim, zarówno politycznie, jak i militarnie. Widząc to, przywódca KRLD Kim Ir Sen zaproponował przywódcy ZSRR, Józefowi Stalinowi wyzwolenie południa kraju spod władzy nacjonalistów i zaprowadzenia tam władzy komunistycznej doprowadzając do zjednoczenia kraju. Rozwój radzieckiego programu nuklearnego oraz sukces chińskiej rewolucji Mao Zedonga, który w razie wybuchu wojny na Półwyspie Koreańskim zaproponował wysłanie do walki własnych wojsk sprawiły, że plan Kim Ir Sena stał się realny.

Wojna koreańska rozpoczęła się nad ranem 25 czerwca 1950 roku, Koreańska Armia Ludowa (KAL) - armia Korei Północnej przekroczyła 38. równoleżnik i wkroczyła na teren Korei Południowej. Wojna trwała do 27 lipca 1953 roku, kiedy to podpisano rozejm i ustanowiono strefę zdemilitaryzowaną, oddzielającą oba kraje. Od tego momentu w stosunkach między obiema Koreami obowiązywało zawieszenie broni trwające do 11 marca 2013 roku, aczkolwiek w tym okresie wciąż formalnie kraje te pozostawały w stanie wojny.

Po zakończeniu wojny następowała stopniowa odbudowa KRLD ze zniszczeń wojennych. Od 1954 roku w gospodarce wprowadzono centralne planowanie, a priorytet miał rozwój ciężkiego przemysłu. Położenie KRLD polepszyło rozpoczęcie się rozłamu pomiędzy Związkiem Radzieckim (ZSRR), a Chińską Republiką Ludową (ChRL). W trakcie rozłamu Kim Ir Sen manewrował pomiędzy oboma socjalistycznymi mocarstwami. W 1961 roku podpisał traktat o przyjaźni i wzajemnej współpracy z ChRL, a następnie udał się do ZSRR i podpisał podobny traktat. Ideologiczny spór zarówno z Komunistyczną Partią Zwiazku Radzieckiego (KPZR), jak i Komunistyczną Partią Chin (KPCh) ostygł w latach 60-tych. Kierownictwo północnokoreańskiej Partii Pracy ostatecznie zachowało neutralność w konflikcie między mocarstwami. Neutralność poskutkowała uruchomieniem w 1966 roku programu Dżucze (samowystarczalność), mającego doprowadzić KRLD do zupełnej samowystarczalności oraz niezależności. W 1968 roku KRLD wzięła do niewoli amerykański okręt wojenny USS Pueblo. Zatrzymanie okrętu wojennego dowodzi, że Kim Ir Sen realizował własną strategię zimnej wojny, niezależną od ZSRR oraz ChRL. W 1975 roku KRLD, chcąc po raz kolejny zademonstrować swoją niezależność, przystąpiła do Ruchu Państw Niezaanażowanych. W tym czasie w KRLD zaczął rozbudowywać się kult jednostki Kima, a coraz większą rolę w rządzącej partii zaczęła mieć rodzina przywódcy. Pod koniec lat 60-tych powrócił problem relacjach Północ - Południe. W dalszym ciągu w Korei Południowej stacjonowały wojska amerykańskie, a granice Korei dzielił szeroki na cztery i długi na 238 kilometrów niezamieszkany pas strefy zdemilitaryzowanej. Jej środkiem biegła linia demarkacyjna. W 1968 roku doszło do wzajemnych starć między siłami KRLD a Republiką Korei i Stanami Zjednoczonymi, w wyniku których po obu stronach poległo kilkuset żołnierzy. Od 1971 roku ruszyły negocjacje międzykoreańskie. W latach 80-tych rząd Korei Północnej podpisał z Koreą Południową układ o pojednaniu i nieagresji.

W lipcu 1994 Kim Ir Sen zmarł na atak serca, przywódcą Korei Północnej stał się jego syn Kim Dzong Il. Po objęciu przez niego funkcji przewodniczącego partii rozpoczął się kurs zmian ideologicznych, a już w maju 1998 roku po raz pierwszy poinformowano o doktrynie Songun, która trzy lata później została oficjalnie przyjęta jako oficjalna doktryna partyjna. W latach 90-tych rząd KRLD musiał zmierzyć się z klęską głodu, który ogarnął kraj w latach 1994-1998. Kim Dzong Il po coraz większych problemach żywnościowych zwrócił się o pomoc do ONZ. Pomoc humanitarną udzieliły takie organizacje międzynarodowe jak: Cap Anamur, Lekarze bez Granic, Oxfam, Action Internationale Contre la Faim oraz CARE. W 1998 roku rząd przyjął też nową wersje konstytucji. Kolejną konstytucję przyjęto w 2009 roku. Nowa wersja konstytucji posiada sześć artykułów więcej niż poprzednia z 1998 roku. Po śmierci Kim Dzong Ila w dniu 17 grudnia 2011 roku nowym przywódcą partii i państwa ogłoszony został jego syn Kim Dzong Un.

4716272-kim-dzong-un-882-660

Kim Dzong Un - przywódca i dyktator Korei Północnej syn poprzedniego dyktatora Kim Dzong Ila, który zmarł 17 grudnia 2011 roku

Geografia:

Korea Północna to kraj w większości wyżynny oraz górski. Wyżyny i góry przedzielone głębokimi i wąskimi dolinami stanowią 80% jego powierzchni. Zajmuje północną część Półwyspu Koreańskiego o powierzchni 120 540 km². Od zachodniej strony jej granicę wyznacza Morze Zachodniokoreańskie (znane lepiej jako Morze Żółte) i Zatoka Zachodniokoreańska, natomiast od wschodu Morze Wschodniokoreańskie (Morze Japońskie). Najwyższy punkt Korei Północnej stanowi góra Pektu (2744 m n.p.m.). Na północno-wschodnim krańcu państwa przebiega granica z Federacją Rosyjską. Wszystkie szczyty Półwyspu Koreańskiego, osiągające 2 000 m n.p.m., znajdują się na terytorium Korei Północnej. Nadmorskie równiny są szerokie na zachodzie i nieciągłe nad wschodnim wybrzeżem. Zdecydowana większość ludności KRLD żyje właśnie na równinach i nielicznych terenach nizinnych. W Korei Płn. panuje klimat kontynentalny.

Sieć rzeczna jest bardzo dobrze rozwinięta, cechuje się asymetrią. Większość rzek uchodzi do Morza Żółtego, spływając z gór ku wschodowi. Rzeki Amnok oraz Tumen stanowią granicę KRLD z ChRL. W Korei Północnej znajduje się niewiele jezior naturalnych, natomiast liczne występują źródła mineralne.

Gospodarka:

Gospodarka Korei Północnej jest upaństwowiona, ponadto ze względu na zewnętrzne zagrożenie militarne podporządkowana jest produkcji wojskowej. Opiera się na doktrynie Dżucze zakładającej całkowitą samowystarczalność gospodarczą kraju. "Dżucze" dosłownie znaczy „samodzielność”. Ideologia ta została po raz pierwszy sformułowana przez byłego zmarłego przywódcę Korei Płn. Kim Ir Sena 28 grudnia 1955 roku a wprowadzona w życie w 1966 roku. Centralnie planowana gospodarka prowadzi darmową dystrybucję racji żywnościowych, mieszkań, ochrony zdrowia i szkolnictwa. W 1974 roku zniesiono system podatkowy. Do późnych lat 70-tych gospodarka Korei Północnej była silniejsza od gospodarki Korei Południowej. Kłopoty KRLD zaczęły się w latach 90-tych gdy KRLD straciła cenne źródło umów handlowych jakim był ZSRR. Do połowy lat 80-tych produkcja żywności w Korei Północnej zaspokajała w pełni potrzeby wewnętrzne. Pod koniec lat 80-tych zbiegły się dwa wydarzenia: wyjałowienie gleby uprawianej w sposób niezwykle intensywny od lat 70-tych oraz upadek bloku socjalistycznego w Europie, który odciął kraj od dostaw taniego paliwa i nawozów sztucznych kupowanych do tej pory głównie w Związku Radzieckim (ZSRR). Oba te czynniki spowodowały zapaść produkcji rolnej na początku lat 90-tych. W połączeniu z niekorzystnymi warunkami pogodowymi wywołały one najtragiczniejszą w historii Korei plagę głodu w latach 1994-1998. Priorytet w scentralizowanych dostawach żywności w tym czasie miały wojsko i członkowie partii oraz mieszkańcy stolicy. Szacuje się, że z głodu zmarło wówczas około 2 mln osób. W latach 1999-2009 przyrost PKB Korei Północnej oscylował między wartościami -3% i 3,7%. W latach 2009-2010 spadł odpowiednio o 0,9% i 0,5%. Struktura gospodarki składa się w 47,8% z przemysłu, w 31,5% z usług oraz w 20,7% z rolnictwa. Według FAO Korea Północna zajmuje 10-te miejsce na świecie pod względem produkcji świeżych owoców oraz 19-te miejsce pod względem uprawy jabłek.

Korea Północna posiada znaczne zasoby surowców mineralnych. Zajmuje 18-te miejsce na świecie pod względem produkcji żelaza i cynku, 22-gie miejsce pod względem posiadanych złóż węgla oraz jest 15-tym producentem fluorytu i  jest 12-tym co do wielkości producentem soli i miedzi w Azji. Inne duże surowce naturalne używane w produkcji to m.in. grafit, wolfram, złoto, ołów, magnezyt oraz piryty. Najważniejszą przyczyną stagnacji gospodarki KRLD jest obecny terror polityczny. Seria katastrof ekologicznych, a także upadek bloku socjalistycznego w Europie Centralnej i Wschodniej, pogorszyły i tak złą sytuację kraju. Duży wpływ na zapaść gospodarki KRLD ma również ciągłe zagrożenie militarne ze strony wrogo nastawionych do niej Korei Południowej oraz jej militarnego sojusznika USA. Gospodarka musi być podporządkowana produkcji zbrojeniowej aby zapobiec militarnej agresji ze strony wyżej wymienionych krajów. Z tych powodów w Korei Północnej mocno rozwijany jest przemysł zbrojeniowy. KRLD sprzedaje za granicę broń i elementy systemów rakietowych.

Informacje

Dane podstawowe:

  • Język urzędowy: koreański
  • Stolica: Pjongjang (Phenian)
  • Ustrój polityczny: autorytarna republika socjalistyczna, quasi monarchia
  • Głowa państwa: przewodniczący Prezydium Najwyższego Zgromadzenia Ludowego KRLD Kim Yong Nam
  • Powierzchnia: 120 540 km²  (99. miejsce na świecie)
  • Liczba ludności: 24 720 000 (50. miejsce na świecie)
  • Jednostka monetarna: Won północnokoreański

Partie polityczne:

  • Partia Pracy Korei - socjalistyczna (dżudze)
  • Koreańska Partia Socjaldemokratyczna - socjaldemokratyczna
  • Czundoistyczna Partia Czongu

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

Armia:

Siły zbrojne Koreańskiej Republiki Ludowo - Demokratycznej stanowi Koreańska Armia Ludowa (KAL) powołana 9 lutego 1948 roku przez Kim Ir Sena licząca 1 106 000 żołnierzy i stanowiąca 4-tą co do wielkości armię świata. Służba wojskowa jest obowiązkowa od 17 roku życia (obowiązuje pobór powszechny obejmujący ogół mężczyzn i większość kobiet) i trwa od 3 do 5 lat dla mężczyzn (nieco krócej dla kobiet w zależności od rodzaju wojsk). Armia posiada w swoim arsenale broń masowego rażenia (atomową, biologiczną i chemiczną) oraz środki do jej przenoszenia. Największym atutem KAL są siły specjalne (komandosi) w liczbie 180 tysięcy. Stawiają one Koreę Północną na trzecim miejscu pod względem liczebności oddziałów specjalnych wśród wszystkich armii na świecie.
800px-NKAF Flag

Flaga Sił Powietrznych Koreańskiej Armii Ludowej (KAL)

Sprzęt i uzbrojenie wojska Korei Północnej:

Biografie:

  • Kim Ir Sen
  • Kim Dzong Il
  • Kim Dzong Un

Galeria:

Michał Iljin (dyskusja) 18:07, lip 28, 2013 (UTC)IljinM.