FANDOM


Lockheed C-130 Herkules (ang. Lockheed C-130 Hercules) - samolot transportowy konstrukcji amerykańskiej.
C-130 Hercules

Samolot transportowy Lockheed C-130 Hercules lotnictwa wojskowego USA

Wojna koreańska, która wybuchła w czerwcu 1950 roku, pokazała, że samoloty transportowe opracowane podczas II wojny światowej, nie odpowiadają wymaganiom ówczesnego pola walki. Z tego powodu 2 lutego 1951 roku Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych (USAF) ogłosiły konkurs na nowy samolot transportowy. Nowa maszyna miała przewozić 92 pasażerów lub 74 żołnierzy z pełnym wyposażeniem lub 64 skoczków spadochronowych na odległość 1 100 mil morskich (2 037 km), posiadać zdolność startu z krótkich i nieutwardzonych pasów startowych oraz zdolność do kontynuowania lotu z jednym uszkodzonym silnikiem. Ostatecznie zwyciężył jeden z projektów firmy Lockheed oznaczony roboczo jako L-206. 2 lipca 1951 roku podpisano umowę na dostawę maszyn oficjalnie nazwanych Model 82.

Lockheed C-130 Hercules

Samolot transportowy Lockheed C-130E Hercules lotnictwa wojskowego USA w locie

Konstrukcja duralowa, półskorupowa. Usterzenie pionowe pojedyncze, płat stały w układzie górnopłata. Ładownia samolotu hermetyzowana, mieści 92 żołnierzy, 64 skoczków spadochronowych, 74 noszy lub 19 680 kg ładunku w zależności od potrzeb. W dole tyłu kadłuba drzwi ładunkowe, otwierane w locie do zrzutów. Zbiorniki paliwa w szkrzydłach. Pod skrzydłami można podwiesić dwa dodatkowe zbiorniki paliwa po 5150 l każdy zwiekszające zasięg. Wyposażenie do lotów bez widzialności. Podwozie z kołami przednimi, chowane w locie.

Oblotu prototypu dokonano w dniu 23 sierpnia 1954 roku w miejscowości Burbank w Kalifornii. Lot trwał 61 miunut. Pierwszy egzemplarz seryjny wyprodukowano w kwietniu 1955 roku, tym samym rozpoczynając produkcję seryjną trwającą do chwili obecnej. Od wprowadzenia do służby w grudniu 1956 roku do 2006 roku wyprodukowano ponad 2 260 egzemplarzy tej maszyny w 40 wersjach, w którą wyposażone są siły zbrojne ponad 50 krajów świata. W grudniu 2006 roku C-130 Hercules stał się trzecim samolotem obok B-52 Stratoforteca i English Electric Canberra, wykorzystywanym bez przerwy od 50 lat przez siły zbrojne, dla których został zaprojektowany, stając się jednocześnie najdłużej produkowanym samolotem w historii lotnictwa. Jednocześnie z uwagi na przestarzałą konstrukcję i awaryjność są to samoloty często ulegające katastrofom lotniczym. Według Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego w wyniku wypadków i katastrof na całym świecie utracono do dnia 1 lipca 2012 roku 295 maszyn wojskowych różnych wersji (zginęły 3 103 osoby) i 46 cywilnych (zginęły 254 osoby). Ciekawostką jest fakt, że ładowność samolotu jest identyczna z ładownością rosyjskiego śmigłowca transportowego Mi-26.

C 130 hercules morocco

Lockheed C-130 Hercules lotnictwa wojskowego Maroko

Od 2009 roku użytkownikiem 6 sztuk używanych poamerykańskich samolotów Herkules w wersji C-130E jest także lotnictwo wojskowe Rzeczpospolitej Polskiej (RP). Rząd amerykański, w ramach funduszu FMF (Foreign Military Financin) przeznaczył na ich modernizację w zakładach Lockheeda kwotę 98 mln dolarów. Mają służyć w Siłach Powietrznych RP około 20 lat, choć dwa z nich pochodzą jeszcze z okresu wojny wietnamskiej. Są ona używane w transporcie wojskowym bardzo sporadycznie ze wględu na niską wartość bojową i dużą awaryjność. Jeden z egzemplarzy został przeznaczony na części zamienne dla pozostałych 5 maszyn. Herkulesy wchodzą w skład utworzonego w 2007 roku 3 Skrzydła lotnictwa Transportowego (3 SLTr) stacjonującego w Powidzu.

C-130E Poland

Jeden z Herkulesów C-130E będących na wyposażeniu polskiej armii

Informacje

Dane podstawowe:

  • Państwo: USA
  • Producent: Lockheed Martin
  • Typ samolotu: transportowy
  • Załoga: 4-6 osób + 92 pasażerów
  • Prototypy: 1954
  • Produkcja: 1955 - do chwili obecnej
  • Wyprodukowane egzemplarze: ponad 2 300szt. (stan na 2009 rok)
    Hercules C-130H

    Samolot Lockheed C-130H Hercules Hiszpańskich Sił Powietrznych

Dane techniczne:

  • Silnik: 4 turbośmigłowe Allison T56A-15 o mocy 4 300 KM każdy
  • Rozpiętość: 40,40 m
  • Długość kadłuba: 29,80 m
  • Wysokość: 11,60 m
  • Powierzchnia nośna: 161,10 
  • Masa własna: 34 350 kg
  • Masa całkowita: 70 310 kg
  • Prędkość maks: 600 km/h
  • Prędkość min: 185 km/h
  • Wznoszenie: 9,6 m/s
  • Pułap: 10 000 m
  • Zasięg: 4 000 km
  • Zapas paliwa: 26 300 l
  • Rozbieg: ...
  • Dobieg: ...
  • Uzbrojenie: nie przewidziano
    C-130J Super Hercules

    Samolot transportowy C-130J Super Hercules - najnowsza wersja maszyny

Wersje:

  • C-130A - pierwsza wersja produkcyjna, napędzana silnikami turbinowymi Allison T56 z trójłopatowymi śmigłami. Niektóre z egzemplarzy wersji A przebudowano do standardu C-130D poprzez przystosowanie ich do lądowania na śniegu na nartach, oraz startu ze wspomaganiem dodatkowymi silnikami odrzutowymi (JATO).
  • C-130B - wersja ta posiadała lotki o 50% wydajniejsze w porównaniu z poprzednią wersją, co znacznie poprawiło własności manewrowe samolotu, silniki wyposażono w czterołopatowe śmigła.
  • C-130E - wersja o wydłużonym zasięgu i udźwigu. Weszła do użytku w 1962 roku. Ponadto wyposażona w zbiorniki podskrzydłowe zwiększające zasięg o pojemności 5150 litrów i mocniejsze silniki Allison T56A-7A. Wzmocniono również strukturę płatowca i zastosowano nowocześniejszą awionikę. Wersja ta jest używana w polskim lotnictwie wojskowym (5 sztuk).
  • C-130D - wersja arktyczna samolotu C-130A wyposażona w płozy. Przebudowano w ten sposób 5szt. samolotów.
    C-130

    Sylwetka samolotu C-130 Hercules w trzech rzutach

  • C-130F (KC-130)samolot zbiornikowy (powietrzny tankowiec) wprowadzony do służby w 1958 roku. Modernizacja maszyny do tej roli polegała na umieszczeniu w przestrzeni ładunkowej zbiornika ze stali nierdzewnej o pojemności 13 626 litrów, oraz dwóch stanowisk do tankowania z przewodem elastycznym o przepustowości 19 litrów na sekundę każdy. Podobna maszyna C-130G posiadała wzmocnioną konstrukcję przystosowaną do przenoszenia większych ładunków.
  • C-130H - wersja z mocniejszymi silnikami turbośmigłowymi Allison T56A-15, zmodernizowanymi skrzydłami, unowocześnioną awioniką i wieloma drobniejszymi zmianami konstrukcyjnymi. Wersja C-130H nadal jest użytkowana przez USAF i siły zbrojne wielu innych krajów. Pierwsze dostawy miały miejsce w 1964 roku, a produkcja zakończyła się w 1996 roku.
  • C-130K - odmiana eksportowa wersji C-130H.
  • HC-130N, HC-130P - wersje poszukiwawczo ratownicze SAR dalekiego zasięgu użytkowane przez ratownictwo powietrzne Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych (USAF). Zadaniem maszyn tego typu są misje ratunkowe polegające na odnajdowaniu i podnoszeniu z ziemi zestrzelonych nad terytorium wroga pilotów, oraz jako powietrzne tankowce dla śmigłowców ratowniczych. Do podnoszenia z ziemi rozbitków bez lądowania używano systemu STARS Fultona, który umożliwiał przechwycenie liny ze znajdującym się na jednym końcu wypełnionym helem balonem, a na drugim specjalną uprzężą nakładaną przez pilota. Systemu tego używano jednak dość krótko zastępując go zdecydowanie bardziej uniwersalnymi i bezpiecznymi śmigłowcami ratunkowymi, a samolotom HC-130N i HC-130P powierzając rolę współpracującymi z nimi powietrznymi tankowcami.
  • C-130R, C-130T - wersje przeznaczone dla Marynarki wojennej USA (US Navy) i Korpusu Piechoty Morskiej USA wyposażone w zewnętrzne podskrzydłowe zbiorniki z paliwem. Różnice pomiędzy obiema wersjami polegają na zastosowaniu w modelu C-130T nowocześniejszej awioniki z systemami umożliwiającymi operowanie w nocy. Należące do USMC maszyny obu modeli wyposażono w silniki Allison T56A-16, a poprzez dodanie do nich systemów do tankowania w powietrzu powstały wersje KC-130R i KC-130T.
  • Lockheed L-100 - wersja cywilna samolotu C-130E pozbawiona możliwości podwieszania zbiorników z paliwem i instalacji wyposażenia wojskowego. Dostępna również w wydłużonych odmianach L-100-20 z kadłubem dłuższym o 2,5 m oraz L-100-30 z kadłubem dłuższym o 4,6 m. L-100 nie jest maszyną popularną i spotyka się go dość rzadko.
  • C-130J Super Hercules - najnowsza i jedyna aktualnie produkowana wersja Herkulesa. Zewnętrznie bardzo podobny do poprzednich wersji jest jednak znacznie przebudowaną konstrukcją. Głównymi różnicami jest zastosowanie nowych silników turbinowych Rolls-Royce Allison AE2100 ze śmigłami o sześciu łopatach zbudowanych z materiałów kompozytowych i o łukowatym kształcie, cyfrowych systemów awionicznych włącznie z wyświetlaczami HUD dla obu pilotów, zredukowaną do dwóch osób załogą, bez nawigatora lub inżyniera pokładowego. Zwiększyła się też znacznie niezawodność maszyn. C-130J jest dostępny zarówno w wersji o standardowej długości jak i wydłużonej C-130J-30.
    C-130H Egipt AF

    Samolot C-130H Egipskich Sił Powietrznych

​Użytkownicy:

Bibliografia:

  • Andrzej Glass "Samoloty '85" NOT-SIGMA Warszawa 1986

Źródła:

Michał Iljin (dyskusja) 11:54, sie 20, 2013 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.