FANDOM


Lockheed P-3 Orion - samolot patrolowy morski konstrukcji amerykańskiej, następca samolotu Lockheed P-2 Neptun.
Lockheed P-3 Orion

Samolot Patrolowy Morski Lockheed P-3 Orion

Lockheed P-3 Orion w locie

P-3 Orion Lotnictwa Marynarki Wojennej USA w locie patrolowym

Samolot P-3 Orion został zaprojektowany i opracowany w przedsiębiorstwie lotniczym Lockheed jako wersja rozwojowa samolotu pasażerskiego Lockheed L-188 Elektra z 1957 roku w celu wzięcia udziału w konkursie zorganizowanym przez dowództwo Marynarki Wojennej USA na nowy morski samolot patrolowy dalekiego zasięgu, który miał zastąpić starzejący się samolot Lockheed P-2 Neptun. Głównymi wymaganiami stawianymi nowej konstrukcji była większa niż w P-2 przestrzeń ładunkowa, większy zasięg oraz długość lotu maszyny. Kolejnymi wymaganiami był krótki czas opracowania projektu oraz niskie koszty jednostkowe. Do konkursu przystąpiły cztery przedsiębiorstwa lotnicze, z których Lockheed okazał się mieć największe szanse na zwycięstwo i ostatecznie wygrał przetarg. Samolot podobnie jak poprzednik otrzymał mitologiczne imię związane z wodą. Orion był greckim myśliwym mającym dar chodzenia po morzu, był jednocześnie synem greckiego boga mórz i oceanów Posejdona. Samolot przeznaczony jest do prowadzenia akcji poszukiwania i niszczenia okrętów podwodnych, nadzoru i patrolowania morza oraz prowadzenia akcji poszukiwawczych dalekiego zasięgu.

W porównaniu do L-188 elektra przekonstruowano kadłub samolotu skracając jego długość o 2,24 metra. W przestrzeni pasażerskiej kadłuba zainstalowano systemy walki z okrętami podwodnymi oraz umieszczono dwie komory ładunkowe. Pierwsza z nich w przedniej części kadłuba wyposażona w otwierane wrota przeznaczona jest do przenoszenia i zrzutów rożnorodnego uzbrojenia do zwalczania celów nawodnych i podwodnych. Druga w tylnej części kadłuba służy do przenoszenia i zrzutów różnorakich systemów oraz boi sonarowych służących do wykrywania okrętów podwodnych. Ponadto pod skrzydłami samolotu umieszczono łącznie dziesięć węzłów na uzbrojenie podwieszane. W celu zapewnienia załodze dobrego widoku w akcjach poszukiwawczych zamontowano w kokpicie samolotu zamiast siedmiu okien, pięć większych przeźroczystych paneli. Okna przedziału pasażerskiego zaślepiono pozostawiając cztery wypukłe okna obserwacyjne. W ogonowej części kadłuba zainstalowano wydłużoną osłonę detektora Magnetometru.
P-3 Orion PAF

Samolot P-3 Orion Portugalskich Sił Powietrznych

Lockheed P-3C Orion PAF

Samolot P-3C Orion Portugalskich Sił Powietrznych

Konstrukcja duralowa, półskorupowa. Usterzenie pionowe pojedyńcze, usterzenie poziome w układzie dolnopłata. Kabina hermetyzowana. Wyposażenie radiolokacyjne, magnetometryczne (magnetometr do wykrywania okrętów podwodnych), do odbioru sygnałów z boi akustycznych oraz do lotów bez widzialności. Zbiorniki paliwa w kadłubie oraz skrzydłach. Podwozie trójpodporowe z kołami przednimi, chowane w locie. Na wyposażenie standartowe samolotu składa się m.in. komputer centralny.

Oblotu prototypu oznaczonego YP3V-1 dokonano 19 sierpnia 1958 roku. Produkcję seryjną rozpoczęto 15 kwietnia 1961 roku wcześniej nadając nazwę Orion. Rok później w sierpniu rozpoczęto dostawy samolotu do jednostek bojowych. Oprócz Stanów Zjednoczonych (USA) samolot P-3 Orion znajdował się na uzbrojeniu 18 państw świata m.in. Japonii w której wyprodukowano 107 egzemplarzy na licencji w zakładach Kawasaki. Produkcję zakończono w 1990 roku po wybudowaniu 757 egzemplarzy.
P-3C Orion

Samolot P-3C Orion Morskich Sił Japońskich Sił Samoobrony w locie patrolowym

Informacje

Dane podstawowe:

  • Państwo: Stany Zjednoczone (USA)
  • Producent: Lockheed
  • Typ samolotu: patrolowy morski
  • Załoga: 11 osób
  • Prototypy: 1958
  • Produkcja: 1961-1990
  • Wyprodukowane egzemplarze: 757szt. (w tym 107szt. na licencji w Japonii)

Dane techniczne:

  • Silnik: 4 turbośmigłowe Allison T56-A-14 o mocy 4 910 KM każdy
    P-3-AEW

    Samolot wczesnego wykrywania Lockheed P-3AEW amerykańskiej Służby Celnej

  • Rozpiętość: 30,38 m
  • Długość: 35,61 m
  • Wysokość: 10,27 m
  • Powierzchnia nośna: 120,77 - 120,80 m² (różne źródła)
  • Masa własna: 27 890 - 30 350 kg (różne źródła)
  • Masa całkowita: 64 410 kg
  • Prędkość maks: 760 km/h
  • Prędkość min: 250 km/h
  • Wznoszenie: 5,94 - 13,36 m/s (różne źródła)
  • Pułap: 8 620 m
  • Zasięg: 3 835 - 4 000 km (różne źródła)
  • Zapas paliwa: 37 420 - 34 800 l (różne źródła)
  • Rozbieg: 1 673 m
  • Dobieg: 1 673 m
  • Uzbrojenie: 4 zamki w komorze ładunkowej oraz 10 zamków pod skrzydłami na uzbrojenie: bomby głębinowe niekierowane i kierowane, torpedy, miny lub pociski rakietowe, ponadto w drugiej komorze ładunkowej 87szt. boi sonarowych, łączny udźwig uzbrojenia: 9 070 kg.
    AP-3C

    Zmodernizowany samolot patrolowy morski Lockheed AP-3C Sea Sentinel lotnictwa wojskowego Australii wystrzeliwujący flary podczerwieni

Wersje:

  • P-3A - pierwsza wersja produkcyjna. Wielokrotnie modyfikowana, przeznaczona do wykrywania i zwalczania okrętów podwodnych. Samoloty tej wersji znalazły się na wyposażeniu USA, Brazylii oraz Chile. Wyprodukowana w ilości 157szt.
  • P-3AEW - wersja wczesnego ostrzegania samolotu P-3A. Wyposażona w charakterystyczną dużą obrotową antenę radarową w krztałcie talerza zamontowaną na wspornikach nad kadłubem. Oblatana 14 czerwca 1984 roku. Ze względu na brak zainteresowania Sił Zbrojnych USA tego typu samolotem został przyjęty na wyposażenie Służby Celnej USA.
  • P-3B - druga wersja produkcyjna samolotu. Wyposażona w zmodernizowane, mocniejsze silniki Allison T56-F-14 oraz unowocześnione wyposażenie. Samoloty tej wersji znalazły się na wyposażeniu USA, Argentyny oraz Grecji. Wyprodukowana w ilości 145szt.
  • P-3C - trzecia wersja produkcyjna samolotu. Wyposażona w nowoczesny komputer centralny oraz całkowicie zaktualizowany system poszukiwawczo-obserwacyjny. Samoloty tej wersji trafiły m.in. do Australii, Hiszpanii oraz Japonii, gdzie rozpoczęto ich produkcję licencyjną. Wyprodukowana w ilości 143 - 149szt. oraz dodatkowo na licencji w Japonii 107szt.
  • RP-3D - wersja przeznaczona do badania atmosfery i pola magnetycznego ziemi. Wyposażona w czułą aparaturę badawczą, dokładne systemy nawigacji bezwładnościowej i systemy nawigacji satelitarnej, czuły magnetometr oraz zegary zapewniające dużą dokładność pomiarów. Ponadto w komorze ładunkowej zamontowano dodatkowy zbiornik paliwa, który zwiększył zasięg samolotu do 10 103 km oraz długotrwałość lotu do 16,5 godziny.
  • EP-3E - wersja nadzoru elektronicznego. Zdemontowano wszystkie systemy i środki do walki z okrętami podwodnymi, a w ich miejsce samolot wyposażono elektroniczne systemy nadzoru (System Aries - 3szt., Sytem Deepwell - 7szt.). Dodatkowo pod i na kadłubie zamontowano gondole z analizatorami sygnałów radarowych oraz sprzętem wywiadowczym. Wyprodukowana w ilości 10szt.
  • P-3F - wersja patrolowa dla Cesarstwa Iranu z uproszczonym wyposażeniem. Wyprodukowana w ilości 8szt. i przekazana w 1975 roku.
  • P-3K - wersja samolotu P-3B dla Nowej Zelandii. Wyprodukowana w ilości 5szt i dostarczona Nowej Zelandii gdzie ją zmodernizowano i nadano oznaczenie P-3K.
  • P-3T - wersja patrolowa morska samolotu P-3A dla Tajlandii. Wyposażona w nowocześniejsze systemy nawigacji oraz nową awionikę. Dodano również możliwość wystrzeliwania pocisków rakietowych AGM-84 Harpun. Wyprodukowana w ilości 2szt.
  • UP-3T - wersja transportowa samolotu P-3A dla Tajlandii. Wyprodukowana 1szt.
  • CP-140 Jutrzenka (ang. CP-140 Aurora) - wersja samolotu P-3C dla Kanady. Wyposażona w bardziej zaawansowaną elektronikę identyczną z samolotu Lockheed S-3 Wiking. Wyprodukowana w ilości 18szt.
  • CP-140A Arktur (ang. CP-140A Arcturus) - wersja samolotu P3C dla Kanady z uproszczonym wyposażeniem. Wyposażona jedynie w radar poszukiwawczy oraz systemy łączności. Przeznaczona dla szkolenia załóg CP-140 Jutrzenka oraz kontroli łowisk. Wyprodukowana w ilości 3szt.

Modernizacje:

  • AP-3C - opracowana w USA w ramach programu Sea Sentinel rozpoczętego w 1993 roku modernizacja samolotów P-3C używanych przez Australię. W ramach modernizacji wymieniono systemy komputerowe, nawigacji oraz komunikacji. Masa samolotu uległa obniżeniu o około 1 600 kg. Modernizacji pierwszej maszyny dokonały zakłady lotnicze Boeinga w USA, natomiast pozostałych 17szt. australijska filia tego przedsiębiorstwa.
  • P-3M - opracowana w Hiszpanii modernizacja samolotów P-3B używanych przez ten kraj. Modernizacji dokonało konsorcjum EADS/CASA.

Użytkownicy:

  • Stany Zjednoczone (USA) - 450szt. (wersje P-3A, P-3B, P-3C - w służbie pozostają 154szt.)
  • Argentyna - 6szt. (wersja P-3B)
  • Australia - 19szt. (wersja AP-3C)
  • Brazylia (FRB) - 8szt. (wersja P-3A)
  • Chile - 4szt. (wersja P-3A)
  • Grecja - 6szt. (wersja P-3B)
  • Hiszpania - 7szt. (wersja P-3M - w służbie pozostają 4szt.)
  • Holandia - 13szt. (wersja P-3C, 5szt. sprzedane do Portugalii, 8szt. przekazane dla Niemiec)
  • Cesarstwo Iranu - 8szt./ Iran (IRI) - 8szt. (wersja P-3F - w służbie pozostają 3szt.)
  • Japonia - 110szt. (wersje P-3C, EP-3, UP-3C)
  • Kanada - 21szt. (wersje CP-140, CP-140A)
  • Korea Południowa (RK) - 16szt. (wersja P-3C)
  • Niemcy (NRF) - 8szt. (wersja P-3C - otrzymane z Holandii)
    P-3 Orion sylwetka

    Sylwetka samolotu P-3 Orion w trzech rzutach

  • Norwegia - 6szt. (wersja P-3C)
  • Nowa Zelandia - 6szt. (wersja P-3K)
  • Pakistan (IRP) - 13szt. (10szt. P-3C, 3szt. P-3AEW)
  • Portugalia - 5szt. (wersja P-3C - odkupione z Holandii)
  • Tajlandia - 3szt. (2szt. P-3T, 1szt. UP-3T)
  • Tajwan - zamówiono 12szt. wersji P-3C

Bibliografia:

  • Andrzej Glass "Samoloty '85" NOT-SIGMA Warszawa 1986

Żródła:

Michał Iljin (dyskusja) 15:59, lut 4, 2018 (UTC)IljinM.