FANDOM


Meksykańskie Stany Zjednoczone (MSZ), hiszp. Estados Unidos Mexicanos (EUM) - związkowe państwo w południowej części Ameryki Północnej położone nad Oceanem Spokojnym, Morzem Karaibskim oraz Zatoką Meksykańską.
Godło Meksyku

Godło Meksyku

Flaga Meksyku

Flaga Meksyku

Meksykańskie Stany Zjednoczone graniczą od północy ze Stanami Zjednoczonymi Ameryki (USA), a od południa z Republiką Gwatemali i Belize. Zachodnią część kraju stanowi pobrzeże Oceanu Spokojnego, a wschodnią pobrzeże Morza Karaibskiego. Meksyk podzielony jest na 31 stanów i 1 dystrykt federalny.

W przeszłości Meksyk był kolonią hiszpańską, niepodległość proklamowano 16 września 1810 roku.

Historia:

Na terenach współczesnego Meksyku istniało kilka cywilizacji prekolumbijskich. Najbardziej znaną stworzyli Aztekowie, ich potężne imperium ze stolicą w Tenochtitlán (czyt. Tenocztitlan), położoną w miejscu obecnego miasta Meksyk. Państwo Azteków istniało od ok. połowy XIII wieku do 1521 roku i obejmowało w szczytowym okresie potęgi znaczną część tzw. Mezoameryki. Cywilizacja i imperium Azteków zostały zniszczone przez hiszpańskich zdobywców (hiszp. konkwistadorów) pod wodzą Hernána Cortésa w latach 1518–1521. Dzięki wykorzystaniu wewnętrznych słabości państwa Azteków, przewadze uzbrojenia oraz sporemu szczęściu, stosunkowo niewielkie siły konkwistadorów, liczące około 600 osób, zdołały opanować imperium posiadające początkowo kilkusettysięczną armię.

Po podboju Azteków na terenie współczesnego Meksyku utworzone zostało hiszpańskie wicekrólestwo Nowa Hiszpania. Ogromną rolę w tym okresie odgrywał Kościół katolicki, a zwłaszcza jezuici, którzy stworzyli zręby systemu edukacji, pomocy społecznej i położyli podwaliny pod rozwój kulturalny kraju. W tym czasie doszło do wymieszania się ludności pochodzącej z Hiszpanii z miejscowymi Indianami oraz ciemnoskórymi niewolnikami sprowadzanymi z Afryk. Podstawą gospodarki było wówczas wydobycie srebra oraz rolnictwo. Władzę w państwie sprawowali rodowici Hiszpanie, z którymi silnie konkurowali urodzeni na miejscu biali, zwani Kreolami. Ludność mieszana rasowo (Metysi) oraz Indianie stanowili podstawową siłę roboczą i tworzyli dolne warstwy społeczeństwa.

Po wojnie o niepodległość, początkowo utrzymano monarchię, tworząc Cesarstwo Meksyku. Jednak w 1823 roku zaprowadzono ustrój republikański. Młoda republika straciła Texas w wyniku secesji przeprowadzonej przez amerykańskich osadników. W 1845 roku wybuchła wojna amerykańsko-meksykańska, która doprowadziła kraj do ruiny. Kilka lat później, w czasie rządów Benito Juáreza, Meksyk został zaatakowany przez Francję. Francuzom udało się na pewien czas opanować państwo i przekształcić je w Drugie Cesarstwo z Maksymilianem I jako władcą. Armię republikańską, pod wodzą Juáreza poparły, po zakończeniu wojny secesyjnej Stany Zjednoczone Ameryki (USA). W 1867 roku republikanie pojmali Maksymiliana, który został rozstrzelany, a cesarstwo upadło.

W 1877 roku, już po śmierci Juáreza, władzę przejął Porfirio Diaz, który sprawował dyktatorskie rządy aż do 1911 roku, kiedy stracił władzę i udał się na wygnanie na skutek wzrastającego oporu społeczeństwa i wzrostu znaczenia opozycji. Władzę po nim objął Francisco Madero. Od tego momentu zaczęła się destabilizacja kraju, chaos polityczny i przewroty wojskowe. W międzyczasie w 1917 roku przyjęto nową, liberalną konstytucję, która jednak nie pomogła Meksykowi wyjść z kryzysu. Po wyborze Plutarco Elíasa Callesa Plutarco na prezydenta w 1923 roku rozpoczęła się długa era rządów Partii Rewolucyjno - Instytucjonalnej, hiszp. Partido Revolucionario Institucional (PRI), która rządziła Meksykiem metodami autorytarnymi praktycznie aż do wyborów prezydenckich w 2000 roku. Partia ta początkowo miała charakter lewicowo-populistyczny. Opowiadała się za reformą rolną i nacjonalizacją przemysłu, później jednak jej program coraz bardziej ewoluował w kierunku rządów technokratów i zwolenników gospodarki wolnorynkowej. W latach 30-tych XX wieku Meksyk zaczął eksploatować duże zasoby ropy naftowej i w czasach prezydentury Lázaro Cárdenasa, stał się ważnym eksporterem tego surowca.

Podczas II wojny światowej, pod wpływem USA, Meksyk przystąpił do obozu Aliantów i wypowiedział wojnę państwom Osi. Wielu Meksykanów walczyło wówczas w szeregach Armii Stanów Zjednoczonych.

Po wojnie Meksyk przeżył kilka kryzysów gospodarczych, cały czas pozostając pod rządami PRI. Po kryzysie z 1976 roku PRI radykalnie zmieniła politykę gospodarczą, otwierając kraj na zagraniczny kapitał. Do władzy zaczęli dochodzić młodzi, żądni sukcesu działacze partyjni, którzy w większości zostali wykształceni w USA. W 1988 roku nastąpił rozłam w PRI. W wyborach prezydenckich startowało dwóch kandydatów wywodzących się z tej partii. Wybory oficjalny kandydat PRI Carlos Salinas de Gortari, który okazał się zręcznym politykiem. Dzięki niemu Meksyk odzyskał równowagę ekonomiczną, a w 1992 roku podpisał ze Stanami Zjednoczonymi i Kanadą umowę dającą początek Północnoamerykańskiemu Porozumieniu Wolnego Handlu (NAFTA). W 1994 roku wybuchło powstanie kierowane przez powstałą w 1983 roku marksistowską, lewicową Zapatystowską Armię Wyzwolenia Narodowego hiszp. Ejército Zapatista de Liberación Nacional (EZLN). Równolegle pojawiło się ryzyko głębokiego kryzysu gospodarczego, które zostało zażegnane szybką ekonomiczną interwencją USA i Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Pod koniec 1997 roku miało miejsce drugie powstanie EZLN, połączone z aferami korupcyjnymi, które łącznie podkopały zaufanie społeczne do rządu. PRI po raz pierwszy utraciła większość w parlamencie. W wyborach w 2000 roku (po raz pierwszy od 1929 roku) wygrał kandydat opozycyjnej partii Vincente Fox. Jego następcą został Felipe Calderón z Partii Akcji Narodowej (PAN). W 2012 roku wybory wygrał Enrique Peña Nieto z PRI.

Meksykańskie Stany Zjednoczone są członkiem organizacji międzynarodowych: Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) oraz Światowej Organizacji Handlu (WTO).

Informacje

Dane podstawowe:

  • Język urzędowy: hiszpański
    Mapa Meksyku

    Mapa Meksyku

  • Stolica: Meksyk
  • Ustrój polityczny: republika federalna
  • Głowa państwa: prezydent Andrés Manuel López Obrador
  • Powierzchnia: 1 972 550 km² (14. miejsce na świecie)
  • Liczba ludności: 124 574 795 (11. miejsce na świecie) - 2017 rok
  • Jednostka monetarna: Peso

Partie polityczne:

  • Partia Pracy (PP) - lewicowa, socjaldemokratyczna
  • Partia Rewolucyjno-Instytucjonalna (PRI) - początkowo lewicowa, socjaldemokratyczna, obecnie centrowa, liberalna
  • Partia Nowego Sojuszu (PNS) - centrowa, liberalna
  • Partia Zielonych i Ekologów (PZiE) - centrowa, ekologiczna
  • Partia Akcji Narodowej (PAN) - prawicowa, chrześcijańsko-demokratyczna

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

Produkty przedsiębiorstw zbrojeniowych:

Armia:

Siły zbrojne Meksykańskich Stanów Zjednoczonych stanowią Meksykańskie Siły Zbrojne liczące 417 550 żołnierzy oraz 134 000 rezerwistów.

Sprzęt i uzbrojenie wojska Meksyku:

Służby porządkowe:

  • Policja Federalna (hiszp. Polícia Federal)

Biografie:

Galeria:


Michał Iljin (dyskusja) 22:26, sty 7, 2020 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.