FANDOM


Mi-24 (ros. Mи-24) - śmigłowiec szturmowy konstrukcji radzieckiej.

Mi24CP

Śmigłowiec Mi-24 należący do polskiej armii.

Śmigłowiec Mi-24 został zaprojektowany w biurze konstrukcyjnym OKB MiL w latach 1968-1969 i następnie od 1971 roku był seryjnie produkowany w Rostowskiej Fabryce Śmigłowców "Rostwiertoł" w Rostowie nad Donem. Początkowo zespołem konstruktorów nowego śmigłowca kierował Michaił Ł. Mil, po jego śmierci w 1970 roku stanowisko to objął Marat Tiszczenko, a biuro konstrukcyjne otrzymało imię swojego założyciela. Mi-24 powstał z wykorzystaniem doświadczeń ze śmigłowca Mi-8, który stopniowo uzbrajano i przystosowywano do atakowania broni pancernej i celów powierzchniowych. Stał się pierwszym w Związku Radzieckim (ZSRR) i drugim na świecie (po amerykańskim Bell AH-1 Kobra) wyspecjalizowanym śmigłowcem szturmowym. Jednocześnie jest dość nietypowy, ponieważ łączy w sobie dużą siłę ognia, opancerzenie i dobre osiągi z mozliwością transportu ośmiu żołnierzy desantu. Zadaniem Mi-24 jest bezpośrednie wsparcie wojsk lądowych, niszczenie umocnień, zwalczanie pojazdów pancernych i siły żywej przeciwnika. Służy również przewożenia grup rozpoznawczo-dywersyjnych z pełnym uzbrojeniem lub ewakuacji rannych. Za pomocą swojego uzbrojenia może również zwalczać śmigłowce przeciwnika.
Mil Mi-24A

Muzealny egzemplarz śmigłowca Mi-24A z 3-osobową kabiną pierwszego typu

Mi-24D kabina pilota

Kabina pilota śmigłowca Mi-24D

Konstrukcja duralowa ze stopami aluminiowymi, magnezowymi oraz tytanowymi, nitowana, półskorupowa . Wirnik główny pięciołopatowy, tytanowo-laminatowy. Wyposażenie do lotów bez widzialności. Celownik radiolokacyjny i telewizyjny. Podwozie trójpodporowe z 2 kołami przednim, chowane w locie. Z boku kadłuba dodatkowe skośne skrzydła o powierzchni 6,75 m², służące jako punkt podwieszenia uzbrojenia, wytwarzające dodatkowo 22-28% siły nośnej w locie poziomym w zależnosci od prędkości oraz innych czynników. Cały śmigłowiec jest opancerzony blachą stalową o grubości 5 mm. Kabina w dwuosobowym układzie tandem i przykryta wspólną osłoną ze szkła pancernego. Tylne siedzenie pilota - dowódcy umieszczono wyżej o 0,3 m, zapewniając lepszą widoczność ponad przednim stanowiskiem drugiego pilota - operatora uzbrojenia. Kabina jest całkowicie hermetyzowana, wyposażona w systemy ogrzewania i wentylacji oraz klimatyzacji. Środkową część kadłuba stanowi przedział desantowy (służący do przewozu 8 żołnierzy z pełnym uzbrojeniem lub ładunku), połączony przejściem z kabiną załogi. Kabina desantowa wraz z kabiną załogi tworzy szczelny przedział, w którym utrzymywane jest nadciśnienie 665 hPa umożliwiające przelot nad strefą skażoną bronią masowego rażenia (ABC). Wejście do przedziału desantowego umożliwiają dwusegmentowe drzwi umieszczone po obu stronach ładowni. Na wyposażenie standartowe śmigłowca składa się m.in. instalacja tlenowa, instalacja klimatyzacyjna zapewniająca odpowiednie ciśnienie i temperaturę w kabinie, autopilot WUAP-1, radiostacja UKF R-860 lub R-863, radiostacja KF Karat-M24, magnetofon pokładowy MS-61, radiokompas ARK15M, radiokompas  ARK-2U z odbiornikiem R-852, busola KI-13K, radiowysokościomierz RW-5, radiolokacyjny dopplerowski miernik prędkości i kąta znoszenia DISS-15D oraz promiennik mikrofalowy Ł-166W-1AE zakłócający pracę układów naprowadzania pocisków rakietowych przeciwnika.

Mi-24-20000217-f-8825t-0011

Oblotu pierwszego prototypu oznaczonego jako W-24 (ros. Вертолет-24), wyposażonego w dwa silniki TW2-117 (tego samego typu co w Mi-8) dokonano 19 września 1969 roku. Dokonał tego pilot oblatywacz Herman Ałfiorow. Jednym z warunków postawionych konstruktorom było osiągnięcie przez śmigłowiec dużej prędkości lotu, znacznie powyżej 300 km/h, w tym celu w prototypie zastosowano kombinowany układ nośny czyli wirnik nośny i skrzydła, duży statecznik poziomy oraz po raz pierwszy w radzieckich śmigłowcach chowane podwozie. Produkcję seryjną Mi-24 rozpoczęto w 1971 roku. Dość szybko po wyprodukowaniu niewielkiej ilości maszyn wprowadzono do produkcji nową ulepszoną wersję oznaczoną Mi-24A, wyposażoną w skrzydła o ujemnym skosie. W 1973 roku rozpoczęto produkcję dopracowanej wesji Mi-24D. W 1974 roku Mi-24 został wprowadzony do służby w Siłach Powietrznych ZSRR, a dwa lata później również wersja Mi-24D. W 1978 roku Mi-24D trafił na wyposażenie innych armii Układu Warszawskiego w tym Ludowego Wojska Polskiego (LWP) oraz armii zaprzyjaźnionych państw socjalistycznych i arabskich na świecie.

W lipcu i sierpniu 1975 roku na jednym ze śmigłowców zostało pobitych siedem rekordów lotniczych, m.in. średniej prędkości 332, 64 km/h w obwodzie zamkniętym 1 000 km oraz rekordu wznoszenia na wysokość 6 000 m w czasie 7,43 minuty. Dokonała tego załoga żeńska Galina Rastorgujewa i Ludmiła Polanska. Najważniejszą próbą dla śmigłowców Mi-24 była Radziecka interwencja w Afganistanie. W działaniach i walkach tam prowadzonych potwierdziły się zalety śmigłowca czyli duża siła ognia oraz żywotność. Zdarzało się, że śmigłowiec wracał na własne lotnisko mimo porażenia dziesiątkami odłamków, z przestrzelonymi dźwigarami łopat, elementami silników oraz instalacji. W  wyniku doświadczeń zdobytych podczas walk w Afganistanie wprowadzono liczne ulepszenia w konstrukcji oraz wyposażeniu śmigłowca. Wyposażono go m.in. w nowoczesne systemy ostrzegawcze, urządzenia pasywne i aktywne zakłócające układy naprowadzania pocisków rakietowych oraz urządzenia ekranująco-eżektorowe (EWU) zmniejszające temperaturę gazów wylotowych z silnika i emisję ciepła. Podczas wojny iracko-irańskiej doszło do pierwszej w historii walki powietrznej samolotu ze śmigłowcem, podczas której iracki Mi-24W zestrzelił irański samolot myśliwski F-4 Demon II. W chwili obecnej śmigłowiec Mi-24 jest używany przez ponad 50 państw świata oraz produkowany w najnowszej wersji ekspotowej oznaczonej Mi-35M.

10768-mil-mi-24-taringa

Śmigłowce Mi-24 w locie

Mi 24 zoom 9

Mi-24 Polskich sił Powietrznych w czasie lotu patrolowego

Do Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL) pierwsze śmigłowce Mi-24D trafiły w ilości 4 egzemplarzy 20 września 1978 roku. Pierwszą publiczną prezentacją polskich śmigłowców była wystawa sprzętu lotniczego w Wyższej Oficerskiej Szkole Lotniczej w Dęblinie zorganizowana z okazji pierwszej rocznicy lotu Polaka Mirosława Hermaszewskiego w kosmos - 27 czerwca 1979 roku. Łącznie do 1 lipca 1985 roku trafiło do Polski 16 śmigłowców Mi-24D, które trafiły na wyposażenie 49 Pułku Śmigłowców Bojowych w Pruszczu Gdańskim. W dniu 14 maja 1986 roku wykonano pierwszy lot na wersji Mi-24W wprowadzonej do uzbrojenia polskiego lotnictwa. Łącznie dostarczono Polsce 16 śmigłowców Mi-24W, wszystkie znalazły się na wyposażeniu 56 Pułku Śmigłowców Bojowych w Inowrocławiu. W latach 90-tych po przemianach ustrojowych Rzeczpospolita Polska (RP) pozyskała nieodpłatnie z Niemiec (NRF) 18 egzemplarzy śmigłowca Mi-24D pochodzących z lotnictwa wojskowego byłej Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD), z uwagi na stan techniczny 2 sztuki przeznaczono na części zamienne, natomiast wyremontowano 16 sztuk. Wszystkie wcielono do 49 Pułku Śmigłowców Bojowych w Pruszczu Gdańskim. Obecnie w służbie pozostaje 28 śmigłowców tego typu.
Mi-24P Rosja

Śmigłowiec Mi-24P lotnictwa wojskowego Rosyjskiej Federacji

Informacje

Dane podstawowe:

  • Państwo: Związek Radziecki (ZSRR), Rosja (FR)
  • Typ śmigłowca: szturmowy
  • Załoga: 2 osoby + 8 osób desantu
  • Prototypy: 1969
  • Produkcja: 1971 - do chwili obecnej
  • Wyprodukowane egzemplarze: około 3 500szt.

Dane techniczne:

  • Silnik: 2 turbowałowe Isotow TW3-117WMA o mocy 2 200 KM każdy
  • Średnica wirnika: 17,3 m
  • Długość kadłuba: 17,51 m
  • Wysokość: 5,47 m
  • Masa własna: 7 580 - 8 620 kg (różne źródła)
  • Masa całkowita: 11 200 kg
    Mi-24WM

    Śmigłowiec Mi-24WM

  • Prędkość maks: 335 km/h
  • Wznoszenie: 12,5 m/s
  • Pułap: 4 500 - 5 000 m (różne źródła)
  • Zasięg: 450km, 1 000 km (ze zbiornikami dodatkowymi)
  • Zapas paliwa: ...
  • Uzbrojenie: sterowany czterolufowy wkm JaKB kal. 12,7mm (zapas amunicji 1 470szt.) lub 2 działka kal. 30 mm oraz podwieszane 4 kierowane pociski rakietowe przeciwpancerne i 4 wyrzutnie po 32 niekierowane pociski rakietowe lub bomby (od 50 do 500kg). Masa uzbrojenia ponad 1 000 kg. Ponadto 4 wyrzutniki flar termicznych ASO-2W po 32 naboje każdy.

Wersje:

  • Mi-24 - pierwsza wersja produkcyjna śmigłowca, 3 członków załogi (pilot, operator uzbrojenia i mechanik pokładowy). Uzbrojenie śmigłowca stanowiły cztery wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych kal. 57 mm, 4 ppk 9M17 Skorpion lub bomby konwencjonalne pod kadłubem i wkm kal. 12,7 mm pod dziobem maszyny. Śmigłowce tej wersji wprowadzono do służby w 1974 roku
  • Mi-24A - wersja śmigłowca Mi-24 z powiększonym oszkleniem kabiny, 3 członków załogi, pierwsza wersja z ujemnym wzniosem skrzydeł (- 12°) oraz pociskami ppk Falanga przeniesionymi spod kadłuba na końce skrzydeł. Wyposażona w antenę układu naprowadzania ppk zamontowaną z przodu pod spodem kadłuba. Wyprodukowana w ilości 270 egzemplarzy
  • Mi-24U - wersja szkolno - bojowa śmigłowca Mi-24A. Pozbawiona przeciwpancernych pocisków kierowanych oraz wkm-u
  • Mi-24D - dopracowana, 2-osobowa wersja śmigłowca Mi-24 (produkowana w latach 1973-1977). Wyposażona w systemy kierowania ogniem do wystrzeliwania przeciwpancernych pocisków kierowanych 9M17 Skorpion. Mi-24D posiadał nową dwuczęściową kabinę pilotów. Uzbrojeniem strzeleckim maszyny był czterolufowy wkm kal. 12,7 mm zamontowany pod dziobem śmigłowca. Pozostałe uzbrojenie stanowiły wyrzutnie pocisków rakietowych kalibru 57 mm lub ppk 9M17 Skorpion lub konwencjonalne bomby lotnicze. Prędkość maksymalna nowej wersji wzrosła z 320 do 335 km/h. Wyprodukowana w ilości 625 egzemplarzy
    Mi-35M

    Śmigłowiec szturmowy Mi-24WM w barwach Sił Powietrznych Rosyjskiej Federacji

  • Mi-25 - wersja eksportowa śmigłowca Mi-24D
  • Mi-24W - zmodyfikowana wersja śmigłowca Mi-24D oblatana w 1975 roku (produkowana w latach 1976-1986). Uzbrojona w nowe ppk 9M114 Kokon o prędkości ponaddźwiękowej montowane po dwa na każdym punkcie mocowania, czyli do 12 sztuk łącznie (normalnie stosowane 4 pociski Kokon i 4 wyrzutnie pocisków niekierowanych). Powiększono antenę układu naprowadzania ppk pod przodem kadłuba. Wyposażona w nową przebudowaną osłonę obiektywu optycznego przyrządu celowniczego. Wyprodukowana w ilości 1 493 egzemplarzy
  • Mi-35 - wersja eksportowa śmigłowca Mi-24W
  • Mi-24P - zmodyfikowana wersja śmigłowca Mi-24W (produkowana w latach 1981-1989) z dwulufowym działkiem GSz-30K kalibru 30 mm mocowanym nieruchomo po prawej stronie kadłuba, bez karabinu maszynowego w dziobie maszyny. Wyprodukowana w ilości 635 egzemplarzy
  • Mi-24WM - zmodernizowana wersja śmigłowca Mi-24W oblatana w 1999 roku. Głównym założeniem tej modernizacji było zmniejszenie masy własnej śmigłowca oraz zastosowanie bardziej wydajnego i mocniejszego układu nośnego, ponadto wersja ta posiada nową cyfrową awionikę, nowe systemy uzbrojenia oraz kompozytowe łopaty wirnika głównego. Wyposażona w stałe podwozie zamiast chowanego i skrócone skrzydła boczne mieszczące 4 zamiast 6 węzłów na uzbrojenie podwieszane.
  • Mi-35M - wersja ekspotowa śmigłowca Mi-24WM

Użytkownicy:

Bibliografia:

  • Andrzej Glass "Samoloty '85" NOT-SIGMA Warszawa 1986
  • Piotr Butowski "Śmigłowiec szturmowy Mi-24, TBiU nr 136" Wydawnictwo MON Warszawa 1990

Źródła:

Michał Iljin (dyskusja) 20:59, maj 16, 2013 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.