Okręt podwodny projektu 641 (ros. Подводная лодка проекта 641) - okręt podwodny II generacji konstrukcji radzieckiej o napędzie dieslowsko-elektrycznym, następca okrętu podwodnego projektu 611.

Okręt podwodny projektu 641

Okręty podwodne projektu 641 zostały zaprojektowane pod koniec lat 50-tych w radzieckim Centralnym Biurze Konstrukcyjnym CKB-18 "Rubin" w celu zastąpienia okrętów podwodnych projektu 611 pierwszego powojennego pokolenia, które zaczęły sie powoli starzeć. Okręty projektu 641 były przeznaczone do tych samych zadań, co okręty projektu 611, czyli przeprowadzania operacji bojowych na dużych odległościach, stawiania min, rozpoznania, oraz zwalczania okrętów podwodnych przeciwnika. W porównaniu do poprzedniego projektu 611 nowe okręty posiadały większą autonomię, zasięg, głębokość zanurzeniową oraz wyposażone były w nowoczesniejszą broń i oferowały lepsze warunki bytowe dla załogi.

Okręt podwodny projektu 641 ORP "Wilk" (292) należący do Polskiej Marynarki Wojennej

Okręty podwodne projektu 641 wyposażone były w 6 dziobowych i 4 rufowe wyrzutni torpedowych z zapasem 22 torped. Zamiast torped okręt mógł przenosić 32 miny odpalane z tych samych wyrzutni. Okręt podwodny projektu 641 podzielony został konstrukcyjnie na siedem przedziałów wodoszczelnych. Pierwszą dziobową część kadłuba zajmował przedni przedział torpedowy mieszczący 6 wyrzutni torpedowych wraz z 12 zapasowymi torpedami, za nim znajdował się przedział dzienny wraz z garderobą pod pokładem tego przedziału znajdowały się baterie akumulatorów. Za przedziałem dziennym znajdował przedział centralny ze stanowiskiem dowodzenia nad przedziałem tym umieszczony został kiosk okrętu. Czwarty przedział wodoszczelny znajdujący się za przedziałem centralnym był przedziałem mieszkalnym mieszczącym również kuchnię okrętową (kambuz) pod pokładem przedziału mieszkalnego znajdowały się kolejne baterie akumulatorów. Kolejną część kadłuba zajmował przedział silników wysokoprężnych w którym znajdowały się 3 silniki wysokoprężne, za nim znajdował się przedział silników elektrycznych w którym znajdowały się 4 silniki elektryczne. Ostatnią rufową część kadłuba okrętu zajmował tylny przedział torpedowy mieszczący 4 wyrzutnie torpedowe. Przy projektowaniu kształtu kadłuba dużą wagę przywiązano do zdolności pływania w pozycji nawodnej, co doprowadziło do obecności szpiczastego dziobu i wzniosu w środkowej części. Stacja sonaru i czujnik akustyczny znajdujące się na dziobie zostały zakryte owiewkami.

Jeden z okrętów podwodnych projektu 641

Okręt podwodny projektu 641

Łącznie w latach 1957 - 1983 zbudowano 75 okrętów tego typu, z czego 58 weszło do służby w Marynarce Wojennej Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR), 8 okrętów zbudowano dla Indii (RI), 6 dla Libii (WLADżLS) oraz 3 dla Kuby (RK). W latach 1987 - 1989 dwa okręty tego projektu zostały wydzierżawione z ZSRR Polskiej Marynarce Wojennej, która po zakupie pierwszego z czterech nowoczesnych okrętów podwodnych projektu 877 "Halibut" konstrukcji radzieckiej zrezygnowała w ramach oszczędności z zakupu pozostałych 3 jednostek. 10 grudnia 1987 roku w porcie w Gdyni pierwszy z wypożyczonych okrętów otrzymał numer burtowy 292 i nazwę ORP "Wilk", ponad rok później 4 lutego 1989 roku dołączył do niego drugi okręt, który otrzymał numer burtowy 293 i nazwę ORP "Dzik". Okręt ORP "Wilk" (292) był dwudziestym, a ORP "Dzik" (293) dwudziestym pierwszym okrętem podwodnym w historii Polskiej Marynarki Wojennej. Na przełomie 1992 i 1993 roku oba okręty wraz z niszczycielem rakietowym ORP "Warszawa" zostały odkupione po "cenie złomu" od Federacji Rosyjskiej (FR) za rosyjskie długi względem Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni. W 2003 roku oba okręty wycofano ze służby.

Wykaz okrętów podwodnych projektu 641 będących w służbie Polskiej Marynarki Wojennej
Lp. Nazwa okrętu Numer burtowy Podniesienie bandery Opuszczenie bandery
1.

ORP "Wilk"

292 03.11.1987 2003
2. ORP "Dzik" 293 07.12.1988 2003

Obecnie okręty tego projektu zostały wycofane ze służby we wszystkich użytkujących je flotach świata i zastąpione przez nowocześniejsze okręty podwodne projektu 877 "Halibut".

Okręt podwodny projektu 641 ustawiony jako eksponat muzealny udostępniony do zwiedzania

Informacje

Dane podstawowe:

Dane techniczne:

  • Napęd: 3 silniki wysokoprężne 37D o mocy 2 000 KM każdy, 1 główny silnik elektryczny PG-102K o mocy 2 700 KM oraz 2 główne silniki elektryczne PG-101K o mocy 1 350 KM każdy, ponadto 1 elektryczny silnik ekonomicznego ruchu o mocy 140 KM napędzające trzy śruby napędowe
  • Długość: 91,30 m
  • Szerokość: 7,40 - 8,00 m (różne źrodła)
  • Wysokość: 7,35 m
  • Zanurzenie: 5,08 m
  • Prędkość maks. (nawodna): 16 węzłów
  • Prędkość maks. (podwodna): 15 węzłów
  • Głębokość operacyjna: 280 m
  • Głębokość zanurzenia: 380 m
  • Zasięg: brak danych
  • Autonomiczność: 90 dób
  • Uzbrojenie: 6 jednorurowych dziobowych i 4 jednorurowe rufowe wyrzutni torped kal. 533 mm ładowanych automatycznie (łączny zapas 22 torped) lub 32 miny stawiane z wyrzutni torpedowych

Wersje rozwojowe:

Użytkownicy:

Bibliografia:

  • Jarosław Cieślak "Polska Marynarka Wojenna 1995" Wydawnictwo Lampart & Bellona Warszawa 1995

Źrodła:


Michał Iljin (dyskusja) 16:21, mar 22, 2020 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.