Wiki Uzbrojenie

Edytujesz

PM-63 RAK

1
  • Edycja może zostać wycofana. Porównaj ukazane poniżej różnice między wersjami, a następnie zapisz zmiany.
przejdź do aktualnej wersji Twój tekst
Linia 1: Linia 1:
Pistolet maszynowy wz. 1963 Rak, (PM-63 Rak) [[Pistolet maszynowy|pistolet maszynowy]] konstrukcji [[Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL)|polskiej]].
+
PM-63 RAK (RAK - ręczny automat komandosów) – polski, mały [[Pistolet maszynowy|pistolet maszynowy]] wz. 1963 [[Kaliber|kalibru]] 9 mm, na [[Nabój|nabój]] [[Nabój 9 x 18 mm Makarowa|9 x 18 mm Makarowa]]. Opracowany przez [[Piotr Wilniewczyc|prof. Piotra Wilniewczyca]]. Broń przeznaczona dla niektórych pododdziałów wojska, w tym załóg wozów bojowych, używana także przez jednostki [[Milicja Obywatelska|Milicji]].
   
[[Plik:RAK.jpg|thumb|282px]]
+
==Dane techniczne i podstawowe==
 
Pistolet maszynowy PM-63 Rak (Rak - Ręczny automat komandosów) został opracowany przez [[Piotr Wilniewczyc|prof. Piotra Wilniewczyca]] z przeznaczeniem dla niektórych pododdziałów wojska, w tym załóg wozów bojowych, używany był także w [[Milicja Obywatelska (MO)|Milicji Obywatelskiej (MO)]] przez plutony specjalne ZOMO.
 
 
W latach 50-tych rola klasycznych pistoletów maszynowych zmalała. Ustąpiły one miejsca [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Karabin_szturmowy karabinom szturmowym]. Jednocześnie jednak pojawiła się potrzeba wyposażenia znacznej liczby [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/%C5%BBo%C5%82nierz żołnierzy] (obsługa broni ciężkiej, załogi [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Czo%C5%82g czołgów] itp) w broń mniejszą i lżejszą od standardowego karabinu. Rolę taką miał odegrać nowy małogabarytowy pistolet maszynowy, a prace nad bronią tej klasy podjęto poza [[Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL)|Polską Rzeczpospolitą Ludową (PRL)]] także w innych krajach [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Uk%C5%82ad_Warszawski Układu Warszawskiego] (w [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/ZSRR ZSRR] powstał [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/APS?action=edit&redlink=1 pistolet Stieczkina APS], w [[Czechosłowacja (CSRS)|Czechosłowacji (CSRS)]] pistolet maszynowy [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Sa_vz._61_Skorpion Sa vz. 61 Skorpion]).
 
 
<p style="margin-top:0.4em;margin-bottom:0.5em;">Projekt wstępny nowego pistoletu maszynowego powstał pod koniec lat pięćdziesiątych w Zakładzie Technologii Mechanicznej Ogólnej Politechniki Warszawskiej. Pracami kierował prof. Piotr Wilniewczyc, a w skład zespołu konstrukcyjnego wchodzili mgr inż. Marian Wakalski, mgr inż. Grzegorz Czubaka i mgr inż. Tadeusz Bednarski. Nowy pistolet maszynowy posiadał szereg unikalnych rozwiązań konstrukcyjnych, nietypowych dla broni tego rodzaju, głównie konstrukcję zamka. Po śmierci prof. Wilniewczyca w roku 1960 prace kontynuowano. Już po opatentowaniu broni zmieniono rodzaj [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Kolba kolby składanej] – kolbę obrotową zmieniono na kolbę wysuwaną (nowa kolba została opracowana przez Ryszarda Chełmickiego i Ernesta Durasiewicza z Zakładów Metalowych "Waltera" i została osobno opatentowana). Po badaniach technicznych i próbach eksploatacyjnych produkcję seryjną nowych pistoletów maszynowych w 1964 roku rozpoczęły <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:22.399999618530273px;">[[Fabryka Broni Łucznik - Radom Sp. z o. o.|Zakłady Metalowe im. gen. "Waltera"]] w Radomiu</span>. W 1965 roku został on oficjalnie przyjęty na uzbrojenie [[Ludowe Wojsko Polskie (LWP)|Ludowego Wojska Polskiego (LWP)]] jako "9 mm pistolet maszynowy wzór 1963"</p>
 
 
<p style="margin-top:0.4em;margin-bottom:0.5em;">W następnych latach pistolet maszynowy był produkowany bez większych modyfikacji. Zmieniono kształt zaczepu [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Magazynek magazynka] (zapobiegło to wypadaniu magazynka) i przekonstruowano zatrzask kolby. Broń przystosowano do strzelania [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Amunicja amunicją] ślepą (stosuje się specjalną [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Lufa lufę] z integralnym [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Odrzutnik odrzutnikiem], skonstruowaną przez Mariana Gryszkiewicza i Ryszarda Chełmickiego). Opracowano też kilka wersji nieprodukowanych seryjnie (z [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/T%C5%82umik_d%C5%BAwi%C4%99ku tłumikiem dźwięku] i na [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Nab%C3%B3j_9_x_19_mm_Parabellum nabój 9 x 19 mm Parabellum]). Produkcję pistoletów maszynowych wz.63 zakończono w 1974 roku. W Polsce był używany przez Ludowe Wojsko Polskie, [[Milicja Obywatelska (MO)|Milicję Obywatelską (MO)]] (następnie [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Polska_Policja Policję]), [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/SB?action=edit&redlink=1 Służbę Bezpieczeństwa], [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Stra%C5%BC_Ochrony_Kolei?action=edit&redlink=1 Straż Ochrony Kolei]. W latach 90-tych był wycofywany z uzbrojenia większości formacji. Do wad PM-63 należała pewna podatność na przypadkowe strzały, spowodowana łatwością samoprzeładowania pistoletu przy upadku lub uderzeniu (m.in. w latach 90-tych. dochodziło do wypadków z pistoletami tego typu w służbie Policji).[[Plik:Pm63.jpeg|thumb|259px|PM-63 RAK z magazynkiem]]
 
 
<nowiki> </nowiki>Poza użytkownikami polskimi, pistolet maszynowy był używany także przez milicję [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/NRD NRD] i [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Kuba_(RK) Kuby (RK)], a także armię [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Wietnam_(SRW) Socjalistycznej Republiki Wietnamu (SRW)]. W czasie wojny chińsko-wietnamskiej w pistolety maszynowe wz. 63 uzbrojone były załogi wietnamskich czołgów.
 
 
W latach osiemdziesiątych bezlicencyjną kopię pistoletu maszynowego wz.63 oznaczoną jako Type 82 produkował chiński koncern Norinco (wyprodukowane w Chinach pistolety maszynowe Type 82 zostały wykorzystane w kilku [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Atak_terrorystyczny atakach terrorystycznych] zorganizowanych przez [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Abu_Nidal?action=edit&redlink=1 Abu Nidala]). Chińskie pistolety maszynowe Type 82 powstawały w dwóch wersjach. Jedna jest identyczna z pistoletem maszynowym wz.63, druga posiada celownik przerzutowy przeniesiony na koniec zamka i dłuższą kolbę.
 
 
==<span style="font-size:18px;">Informacje</span>==
 
<span style="font-size:16px;">Dane podstawowe i techniczne:</span>
 
 
{| border="1" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 500px"
 
{| border="1" cellpadding="1" cellspacing="1" style="width: 500px"
 
| style="text-align: center"|Broń
 
| style="text-align: center"|Broń
Linia 7: Linia 7:
 
|-
 
|-
 
| style="text-align: center"|Państwo
 
| style="text-align: center"|Państwo
| style="text-align: center"|[[Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL)|Polska&nbsp;(PRL)]]
+
| style="text-align: center"|[[Polska]]
 
|-
 
|-
| style="text-align: center"|Typ broni
+
| style="text-align: center"|Rodzaj
 
| style="text-align: center"|[[Pistolet maszynowy]]
 
| style="text-align: center"|[[Pistolet maszynowy]]
 
|-
 
|-
Linia 43: Linia 43:
 
|}
 
|}
   
[[Plik:Pm63.jpg|thumb|281px]]Pistolet maszynowy wzór 1963 jest indywidualną bronią samoczynno-samopowtarzalną, wytwarzaną metodą obróbki skrawaniem. Zasada działania oparta o odrzut zamka swobodnego z opóźnionym ruchem powrotnym. Broń strzela z [[zamek|zamka]] otwartego, zamek typu zewnętrznego nasuwa się na lufę i obejmuje ją w przednim położeniu (rozwiązane typowe dla pistoletów samopowtarzalnych, rzadko stosowane w pistoletach maszynowych). W przedniej części zamka znajduje się tzw. łyżka, wystająca przed lufę, pełniąca rolę osłabiacza podrzutu, ustateczniającego broń. Umożliwia ona także napięcie zamka jedną ręką, poprzez naciśnięcie broni łyżką o twardą przeszkodę (taka konstrukcja zamka jest unikalną cechą PM-63). W zamku umieszczony jest sprężynowy opóźniacz bezwładnościowy, zmniejszający szybkostrzelność broni. Mechanizm uderzeniowy igliczny z iglicą stałą, osadzoną w zamku. Mechanizm spustowy bez przełącznika rodzaju ognia ze spustem dwuchodowym (krótkie ściągnięcie spustu powoduje strzał pojedynczy, długie – serie). Bezpiecznik od strzałów przypadkowych – nastawny, unieruchamia zamek w położeniu tylnym i przednim oraz w pośrednim podczas rozkładania i składania broni.
+
  +
==Historia==
  +
  +
  +
[[Plik:RAK.jpg|thumb|400px]]W latach pięćdziesiątych rola klasycznych pistoletów maszynowych zmalała. Ustąpiły one miejsca [[Karabin szturmowy|karabinom szturmowym]]. Jednocześnie jednak pojawiła się potrzeba wyposażenia znacznej liczby [[Żołnierz|żołnierzy]] (obsługa broni ciężkiej, załogi [[Czołg|czołgów]] itp) w broń mniejszą i lżejszą od standardowego karabinu. Rolę taką miał odegrać nowy małogabarytowy pistolet maszynowy, a prace nad bronią tej klasy podjęto poza Polską także w innych krajach [[Układ Warszawski|Układu Warszawskiego]] (w ZSRR powstał [[APS|pistolet Stieczkina APS]], w Czechosłowacji pistolet maszynowy [[Skorpion|Skorpion vz.61]]).
  +
  +
Projekt wstępny nowego pistoletu maszynowego powstał pod koniec lat pięćdziesiątych w Zakładzie Technologii Mechanicznej Ogólnej Politechniki Warszawskiej. Pracami kierował prof. Piotr Wilniewczyc, a w skład zespołu konstrukcyjnego wchodzili mgr inż. Marian Wakalski, mgr inż. Grzegorz Czubaka i mgr inż. Tadeusz Bednarski. Nowy pistolet maszynowy posiadał szereg unikalnych rozwiązań konstrukcyjnych, nietypowych dla broni tego rodzaju, głównie konstrukcję zamka. Po śmierci prof. Wilniewczyca w roku 1960 prace kontynuowano. Już po opatentowaniu broni zmieniono rodzaj [[Kolba|kolby składanej]] – kolbę obrotową zmieniono na kolbę wysuwaną (nowa kolba została opracowana przez Ryszarda Chełmickiego i Ernesta Durasiewicza z Zakładów Metalowych "Łucznik" i została osobno opatentowana). Po badaniach technicznych i próbach eksploatacyjnych produkcję seryjną nowych pistoletów maszynowych w roku 1964 rozpoczęły Zakłady Metalowe "Łucznik". W roku 1965 został on oficjalnie przyjęty do uzbrojenia Wojska Polskiego jako "9 mm pistolet maszynowy wzór 1963"
  +
  +
W następnych latach pistolet maszynowy był produkowany bez większych modyfikacji. Zmieniono kształt zaczepu [[Magazynek|magazynka]] (zapobiegło to wypadaniu magazynka) i przekonstruowano zatrzask kolby. Broń przystosowano do strzelania [[Amunicja|amunicją]] ślepą (stosuje się specjalną [[Lufa|lufę]] z integralnym [[Odrzutnik|odrzutnikiem]], skonstruowaną przez Mariana Gryszkiewicza i Ryszarda Chełmickiego). Opracowano też kilka wersji nieprodukowanych seryjnie (z [[Tłumik dźwięku|tłumikiem dźwięku]] i na [[Nabój 9 x 19 mm Parabellum|nabój 9 x 19 mm Parabellum]]). Produkcję pistoletów maszynowych wz.63 zakończono w 1974 roku. W Polsce był używany przez [[Siły Zbrojne Rzeczpospolitej Polskiej|Wojsko Polskie]], [[MO]] (następnie [[Polska Policja|Policję]]), [[SB]], [[Straż Ochrony Kolei]]. W latach 90 XX w. był wycofywany z uzbrojenia większości formacji. Do wad PM-63 należała pewna podatność na przypadkowe strzały, spowodowana łatwością samoprzeładowania pistoletu przy upadku lub uderzeniu (m.in. w latach 90 XX w. dochodziło do wypadków z pistoletami tego typu w służbie Policji).
  +
  +
Poza użytkownikami polskimi, pistolet maszynowy był używany także przez milicję NRD i Kuby, a także armię wietnamską. W czasie wojny chińsko-wietnamskiej w pistolety maszynowe wz. 63 uzbrojone były załogi wietnamskich czołgów.
  +
  +
W latach osiemdziesiątych bezlicencyjną kopię pistoletu maszynowego wz.63 oznaczoną jako Type 82 produkował chiński koncern Norinco (wyprodukowane w Chinach pistolety maszynowe Type 82 zostały wykorzystane w kilku [[Atak terrorystyczny|atakach terrorystycznych]] zorganizowanych przez [[Abu Nidal]]a). Chińskie pistolety maszynowe Type 82 powstawały w dwóch wersjach. Jedna jest identyczna z pistoletem maszynowym wz.63, druga posiada celownik przerzutowy przeniesiony na koniec zamka i dłuższą kolbę.
  +
==Opis==
  +
  +
  +
[[Plik:Pm63.jpg|thumb|354px]]Pistolet maszynowy wzór 1963 jest indywidualną bronią samoczynno-samopowtarzalną. Zasada działania oparta o odrzut zamka swobodnego z opóźnionym ruchem powrotnym. Broń strzela z zamka otwartego, zamek typu zewnętrznego nasuwa się na lufę i obejmuje ją w przednim położeniu (rozwiązane typowe dla pistoletów samopowtarzalnych, rzadko stosowane w pistoletach maszynowych). W przedniej części zamka znajduje się tzw. łyżka, wystająca przed lufę, pełniąca rolę osłabiacza podrzutu, ustateczniającego broń. Umożliwia ona także napięcie zamka jedną ręką, poprzez naciśnięcie broni łyżką o twardą przeszkodę (taka konstrukcja zamka jest unikalną cechą PM-63). W zamku umieszczony jest sprężynowy opóźniacz bezwładnościowy, zmniejszający szybkostrzelność broni. Mechanizm uderzeniowy igliczny z iglicą stałą, osadzoną w zamku. Mechanizm spustowy bez przełącznika rodzaju ognia ze spustem dwuchodowym (krótkie ściągnięcie spustu powoduje strzał pojedynczy, długie – serie). Bezpiecznik od strzałów przypadkowych – nastawny, unieruchamia zamek w położeniu tylnym i przednim oraz w pośrednim podczas rozkładania i składania broni.
   
 
Zasilanie z magazynków 15- i 25-nabojowych dołączanych do gniazda w [[Rękojeść|chwycie]] (magazynek 15 nabojowy nie wystaje z chwytu). Przyrządy celownicze składają się z [[Muszka|muszki]] i celownika przerzutowego (nastawy 75 i 150 m) ze [[Szczerbinka|szczerbiną]].
 
Zasilanie z magazynków 15- i 25-nabojowych dołączanych do gniazda w [[Rękojeść|chwycie]] (magazynek 15 nabojowy nie wystaje z chwytu). Przyrządy celownicze składają się z [[Muszka|muszki]] i celownika przerzutowego (nastawy 75 i 150 m) ze [[Szczerbinka|szczerbiną]].
   
 
Pistolet maszynowy wyposażony jest w mało wygodną metalową kolbę składaną (wysuwaną do tyłu, z rozkładaną stopką). Z przodu znajduje się rozkładany [[Uchwyt|chwyt przedni]].
 
Pistolet maszynowy wyposażony jest w mało wygodną metalową kolbę składaną (wysuwaną do tyłu, z rozkładaną stopką). Z przodu znajduje się rozkładany [[Uchwyt|chwyt przedni]].
 
===Użytkownicy:===
 
*[[Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL)|Polska (PRL)]]
 
*[[Afganistan]]
 
*[[Bułgaria]]
 
*[[Chiny (CHRL)]] - kopia Typ 82, użyta w czasie wojnie chińsko-wietnamskiej po stronie chin
 
*[[Irak (RI)]] - wycofane
 
*[[Kuba (RK)]]
 
*[[Niemcy (NRD)]]
 
*Syria (SRA)
 
*[[Wietnam (SRW)]]
 
*[[ZSRR|Związek Radziecki (ZSRR)]]
 
 
[[Kategoria:Pistolety maszynowe]]
 
[[Kategoria:Pistolety maszynowe]]
 
[[Kategoria:Polska broń]]
 
[[Kategoria:Polska broń]]
 
[[Kategoria:Broń o początkach projektowania w latach 1960-1969]]
 
[[Kategoria:Broń o początkach projektowania w latach 1960-1969]]
 
[[Kategoria:Broń o początkach produkcji w latach 1960-1969]]
 
[[Kategoria:Broń o początkach produkcji w latach 1960-1969]]
[[Kategoria:Produkty Fabryki Broni "Łucznik"]]
 
  Wczytuję edytor...
Poniżej znajdują się często używane kody składni. Kliknij na tym co chcesz wstawić, a pojawi się w polu edycji powyżej.