FANDOM


Wywórnia Sprzętu Komunikacyjnego im. Zygmunta Puławskiego "PZL-Świdnik", dawniej: Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego Państwowe Zakłady Lotnicze-Świdnik (WSK "PZL-Świdnik") - polskie zakłady lotnicze z siedzibą w mieście Świdnik.

800px-SM-2 in Świdnik

Śmigłowiec PZL SM-2

Przedsiębiorstwo specjalizuje się w produkcji śmigłowców na potrzeby lotnictwa cywilnego oraz wojskowego.

Historia zakładów sięga czasów przed II wojną światową, gdy w Lublinie i Białej Podlaskiej działały wytwórnie samolotów. Po wojnie władze Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL) podjęły decyzję o odbudowie istniejącego pod Lublinem lotniska i o budowie zakładu produkcji sprzętu lotniczego. W latach 1950 - 1953 stanęły już pierwsze obiekty nowej fabryki. Początkowo zakład produkował samoloty myśliwskie o napędzie odrzutowym MiG-15 oraz MiG-15bis na licencji ZSRR oznaczone w Polsce jako Lim-1 oraz Lim-2 (Licencyjny myśliwiec-1 oraz Licencyjny myśliwiec-2), później tylko niektóre części do nich. W 1956 roku władze zadecydowały, że zakład zajmie się głównie produkcją śmigłowców. Najpierw był to radziecki Mi-1 oznaczony w Polsce jako SM-1 oraz jego modyfikacja opracowana w WSK Świdnik SM-2.
SM-4 Łątka

Prototypowy śmigłowiec PZL SM-4 "Łątka"

2164

Śmigłowiec PZL Kania w barwach polskiej Straży Granicznej

W 1961 roku rozpoczęto w WSK w Świdniku prace projektowe nad całkowicie oryginalnym opracowaniem lekkiego 3-miejscowego śmigłowca szkolnego. Nadano mu oznaczenie SM-4 "Łątka". Konstruktorem prowadzącym prace projektowe maszyny był mgr inż. Jerzy Kotliński. W projekcie przyjęto nowoczesną w owym czasie koncepcję śmigłowca konstrukcji "ażurowej" z wykonaną całkowicie z laminatu szklanego kabiną załogi. Podwozie zaprojektowano jako płozowe. Prototyp śmigłowca SM-4 "Łątka" zbudowano w 1964 roku i po przeprowadzeniu prób statycznych rozpoczęto na nim próby naziemne z pracującym zespołem napędowym. Już podczas pierwszego sprzęgnięcia wirnika z silnikiem wystąpiły duże drgania konstrukcji. Było to zjawisko naturalne, towarzyszące z zasady pierwszym próbom prototypowych śmigłowców, które kwalfikowało się do usunięcia, ale zespół opracowujący miał zbyt małe doświadczenie i zniechęcił się pierwszymi niepowodzeniami. Ponadto zamontowany w prototypie silnik WN-6S, bedący przeróbką silnika samolotowego wykazywał również wiele słabych punktów i nie otrzymał certyfikatu do pracy w powietrzu. Na zakup zamiennego silnika zagranicznego brakło środków, w rezultacie czego w 1965 roku zaniechano dalszych prób "Łątki". W tym samym roku rozpoczęto produkcję licencyjną radzieckich śmigłowców Mi-2, wyprodukowano ogółem ponad 5 000 egzemplarzy tychże śmigłowców. Seryjnie śmigłowce Mi-2 produkowane były jedynie przez zakłady w Świdniku. Kilka lat później, w roku 1978 w PZL Świdnik opracowano dalece zmodernizowaną wersję śmigłowca z nowymi silnikami oznaczoną jako PZL Kania. Konstruktorem prowadzącym prace nad Kanią był inż. Stanisław Markisz. Na bazie PZL Kania zespół inż. Markisza opracował w 1980 roku wariant śmigłowca nazwany "Taurus", w którym zastosowano nowy nowy układ wlotu powietrza do silników, owiewki podwozia, oprofilowanie końcówki belki ogonowej i nową architekturę wnętrza kabiny. "Taurus" został zbudowany tylko jako makieta nielatająca. Była ona wystawiana m.in. w Niemieckiej Republice Federalnej (NRF) na lotniczej wystawie w Hannowerze oraz w USA na Konwencji Śmigłowcowej w Las Vegas. Jednak "Taurus" nie wzbudził żadnego zainteresowania potencjalnych użytkowników i nie wszedł do produkcji.

W latach 70-tych w zakładzie produkowano także szybowce SZD-30 Pirat. W połowie lat 70-tych rozpoczęto także projektowanie, a następnie produkcję seryjną śmigłowca wielozadaniowego własnej konstrukcji PZL W-3 Sokół, która trwa do dziś. Oprócz śmigłowca PZL W-3 

Sokol07

Śmigłowiec PZL W-3 Sokół

Sokół zakłady w Świdniku produkują obecnie nowoczesny lekki śmigłowiec wielozadaniowy własnej konstrukcji PZL SW-4 Puszczyk, który znalazł się również na wyposażeniu polskiej armii jako maszyna szkoleniowa i treningowa.

Informacje

Produkty:

Patrz też: Produkty PZL Świdnik

Dawniej:

  • PZL I-23
    800px-PZL SW-4 Puszczyk 2

    Śmigłowiec PZL SW-4 Puszczyk w barwach Polskich Sił Zbrojnych

  • PZL Lim-1 (wersja licencyjna MiG-15)
  • PZL Lim-2 (wersja licencyjna MiG-15bis)
  • PW-5
  • PW-6
  • SZD-30 Pirat
    167

    Samolot myśliwski LiM-1 w barwach lotnictwa LWP

Obecnie:

Bibliografia:

  • Ryszard Witkowski "Wiropłaty w Polsce, Biblioteczka Skrzydlatej Polski nr 38" Wydawnictwa Komunikacji i Łączności Warszawa 1986

Strona internetowa:

Michał Iljin (dyskusja) 19:13, maj 19, 2013 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.