FANDOM


PZL Kania - śmigłowiec wielozadaniowy konstrukcji polskiej, gruntowna modernizacja Mi-2. Jest to jeden z najrzadszych śmigłowców w historii.
PZL Kania

Śmigłowiec PZL Kania

Kania

Śmigłowiec PZL Kania polskiej Straży Granicznej (SG)

W 1964 roku została podpisana umowa między Polską Rzeczpospolitą Ludową (PRL) a ZSRR według której w PZL Świdnik uruchomiono produkcję licencyjną śmigłowca Mi-2 oznaczoną PZL Mi-2. W latach 70-tych za sprawą nowej polityki gospodarczej oraz społecznej polski przemysł otworzył się na kraje zachodnie. Dzięki tej polityce pojawiła się szansa sprzedaży śmigłowców do krajów spoza Układu Warszawskiego oraz RWPG. W ten sposób chciano pozyskać dewizy, a także nowoczesne technologie. Jesienią 1977 roku rozpoczęto prace nad jego modyfikacją. Postanowiono śmigłowiec odmłodzić i zmodernizować, tak, aby nowa maszyna stała się hitem eksportowym.

Konstrukcja nowego śmigłowca została oparta na kadłubie śmigłowca Mi-2. W porównaniu do pierwowzoru kadłub otrzymał nowy bardziej spiczasty nos. Zmianie uległ napęd, stare polskie silniki zastąpiono amerykańskimi silnikami 250-C20B firmy Allison wraz z agregatami zabudowanymi na silniku, zmieniono układ przeniesienia napędu na śmigło ogonowe, zaprojektowano całkowicie nową instalację synchronizacji pracy silników, nową instalację paliwową, olejową oraz instalację wentylacji i ogrzewania, wprowadzono zmiany w instalacji przeciwpożarowej oraz zaprojektowano całkowicie nowe osłony silników. Ponadto zastosowano nowe, zdejmowane okna w kabinie pasażerskiej, opracowano nową tapicerkę i wyposażenie wnętrza. Zastosowano lepszą aparaturę nawigacyjną oraz lżejsze baterie pokładowe, mniejszą masę miała również przekładnia główna. Zastosowano nowe wirniki, kompozytowe łopaty oraz zachodnią awionikę firmy Bendix/King. Zmiany te zaowocowały znacznym poprawieniem osiągów. Wznoszenie wzrosło z 4,5 do 6,7 m/s. Znacznie wzrósł zasięg i pułap maszyny. Wymierną korzyścią jest wzrost ładunku użytecznego z 700 kg do 1 200 kg. Masa własna śmigłowca zmalała o około 200 kg. Jednostkowe zużycie paliwa spadło o 30 %. Wydłużył się zasięg o około 30 %. Standardowo PZL Kania zabiera na pokład 9 pasażerów, podczas gdy PZL Mi-2 zabiera 8 pasażerów.
Pzlkania-2
Prototyp PZL Kania (nr fab. 90.01.01) oblatano 3 czerwca 1979 roku, dokonał tego pilot Zbigniew Dąbski. Później oblatany prototyp został poddany 200-godzinnym próbom wytrzymałościowym układu napędowego i układu sterowania. Próby te trwały od 11 lipca do 11 września 1979 roku. Następnie nową konstrukcję poddano próbom specjalnym obejmującym testy nadobrotów, testy obciążenia układu napędowego maksymalnym momentem i testy mocy silników. Pod koniec 1980 roku dokonano oblotu drugiego prototypu (nr fab. 90.01.02). W sierpniu 1984 roku trzeci egzemplarz prototypowy (nr fab. 90.01.03) na cztery dni przebazowano do Zakopanego, gdzie odbywał loty w górach. Próby te wykazały, że PZL Kania w terenie górzystym sprawuje się lepiej od Mi-2. W dniu 21 lutego 1986 roku PZL Kania otrzymał certyfikat FAR-29, w czerwcu tego samego roku śmigłowiec zaprezentowano po raz pierwszy publicznie na zachodzie podczas V Śmigłowcowych Mistrzostw Świata odbywających się w Castle Ashby w Wielkiej Brytanii. W mistrzostwach wzięło udział blisko 30 załóg. Polskę reprezentowała załoga na śmigłowcu PZL Kania (nr fab. 90.01.02). Z racji tego, że był egzeplarz prototypowy, przed wysłaniem na mistrzostwa przebudowano go do standardu śmigłowców seryjnych i zarejestrowano pod numerem SP-SSC. Ostatecznie załoga nie odnosła sukcesu, zajęła jedno z ostatnich miejsc.
PZL Kania 2012 rok (1)

Śmigłowiec PZL Kania polskiej Policji w zawisie

Pomimo tego niepowodzenia rozpoczęto produkcję seryjną. Pierwszy śmigłowiec PZL Kania wyeksportowano w 1989 roku do Wenezueli. Użytkownikiem trzeciej seryjnej maszyny (nr fab. 90.02.03) zostało przedsiębiorstwo Comercializadora Aeropolka S.A., które używało go do 1996 roku, kiedy to zwróciło go zakładom PZL Świdnik. W 1987 roku jego produkcją zainteresowała się firma Israel Aircraft Industry (IAI). Przewidywano możliwość sprzedaży na rynku amerykańskim 100 egz. w ciągu 5 lat. W okresie październik-listopad 1987 roku ”Kania” była testowana w Izraelu, otrzymując w zasadzie pozytywną opinię. Jeszcze w końcu 1988 roku mówiono o sprzedaży do USA 42 śmigłowców. Nic z tych planów jednak nie wyszło. W 1990 roku natomiast dwa kolejne śmigłowce sprzedano do Cypru, gdzie trafiły na wyposażenie sił powietrznych Gwardii Narodowej Cypru. Kolejnym zagranicznym użytkownikiem w roku 1992 została Czechosłowacja (CSRS), a później po jej rozpadzie Czechy (RCz), gdzie PZL Kania wykorzystywany był m.in. jako śmigłowiec ratowniczy. W 1994 roku w polskim MSW podjęto decyzję o wyposażeniu Straży Granicznej oraz Policji w sprzęt lotniczy. Podstawowym śmigłowcem tych służb miał się stać PZL Kania. Umowę na dostarczenie pierwszych czterech sztuk maszyn, dostosowanych do potrzeb tych służb, podpisano w 1994 roku. Modyfikacje obejmowały m.in. wyposażenie w specjalistyczne środki łączności, gogle noktowizyjne PNL-1, system nawigacji satelitarnej Garmin GPS 155, system obserwacji, reflektor oraz aparaturę nagłaśniającą. Ponadto w przypadku śmigłowców dla Straży Granicznej zainstalowano wyciągarki Lucas. W 1996 roku dwa śmigłowce PZL Kania zakupione zostały przez polską Policję, gdzie otrzymały oznaczenie SN-31XP oraz SN-32XP i nadal pozostają na wyposażeniu. W 1997 roku natomiast dwa śmigłowce trafiły na wyposażenie Straży Granicznej. Na przełomie 2005 i 2006 roku do Straży Granicznej trafiły kolejne cztery śmigłowce PZL Kania. Sześć uzbrojonych wersji Kanii było proponowanych w przetargu na śmigłowce dla sił powietrznych Filipin. Przetarg wygrał konkurencyjny śmigłowiec również ze Świdnika PZL W-3 Sokół. Po tym wydarzeniu zakończono ostatecznie produkcję Kanii. Śmigłowiec nie stał się popularny. Przez cały okres produkcji (1986-2006) wyprodukowano zaledwie 19 egzemplarzy.

InformacjeEdytuj

Dane podstawowe:Edytuj

  • Państwo: Polska (PRL)/ Polska (RP)
  • Producent: PZL WSK Świdnik
  • Typ śmigłowca: wielozadaniowy
  • Załoga: 1-2 osoby + 8 pasażerów
  • Prototypy: 1979
  • Produkcja: 1986 - 2006
  • Wyprodukowane egzemplarze: 19szt.

Dane techniczne:Edytuj

  • Silnik: 2 Allison 250-C20B po 426 KM każdy
  • Średnica wirnika: 14,56 m
  • Długość kadłuba: 12,03 m
  • Wysokość: 3,75 m
  • Masa własna: 2 000 kg
  • Masa całkowita: 3 550 kg
  • Prędkość maks: 210 km/h
  • Wznoszenie: 6,7 m/s
  • Pułap: 4 000 m
  • Zasięg: 435 km, 800 km (z dodatkowymi zbiornikami zewnętrznymi)
  • Uzbrojenie: brak

Użytkownicy:Edytuj

  • Polska (RP) - 8szt., Straż Graniczna (SG) - 6szt., Policja - 2szt.
  • Cypr - 2szt. Gwardia Narodowa
  • Czechy (RCz) - 3szt. W kwietniu 1992 roku do Czechosłowacji (CSRS) sprzedany został jeden śmigłowiec, który trafił do lotniczego pogotowia ratunkowego. Po przemianach ustrojowych i podziale na Czechy i Słowację, maszyna powróciła do Świdnika. W 1996 roku trafił do Czech 1 egzemplarz użytkowany przez 10 lat. W 1997 roku ex wenezuelska ”Kania” również trafiła do Czech. We wrześniu 1997 roku śmigłowiec ten rozbił się w Karkonoszach. W jego miejsce w 1998 r. zakupiono kolejną ”Kanię”, która zakończyła eksploatację po wypracowaniu resursu.)
  • Sierra Leone - 3szt. (2szt. rozbite, 1szt. zwrócona do fabryki)
  • Wenezuela (BRW) - 1szt. (zwrócona do fabryki w 1996 roku)
Śmigłowiec PZL Kania (SN-25XG) Straży Granicznej RP na EPOD

Śmigłowiec PZL Kania (SN-25XG) Straży Granicznej RP na EPOD

PZL Kania polskiej straży granicznej w locie

użytkownicy: Dominikier35, IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.