FANDOM


PZL An-28/ PZL M-28 - samolot wielozadaniowy konstrukcji radzieckiej produkowany na licencji w polskich zakładach PZL Mielec. Następca samolotu Antonow An-2.
An-28

Samolot PZL An-28

Historia powstania samolotu sięga drugiej połowy lat 60-tych, kiedy to w Związku Radzieckim (ZSRR) zapadła decyzja o zbudowaniu następcy przestarzałego dwupłatowego samolotu o napędzie tłokowym Antonow An-2. Prace nad skonstruowaniem nowego samolotu o napędzie turbośmigłowym zlecono biurze konstrukcyjnemu Olega K. Antonowa w Kijowie. We wrześniu 1969 roku dokonano oblotu prototypu oznaczonego Antonow An-14M będącego rozwinięciem samolotu Antonow An-14 Pszczółka. W stosunku do pierwowzoru wydłużono kadłub, dodano nowe skrzydła i większe usterzenie pionowe zmieniając jego obrys oraz wyposażono w chowane podwozie. W 1973 roku po serii prób państwowych i wprowadzeniu zmian konstrukcyjnych samolotowi nadano ostateczny kształt nadając jednocześnie nazwę Antonow An-28.

PZL Antonow An-28TD

Samolot transportowy PZL An-28TD lotnictwa Marynarki Wojennej PRL

Konstrukcja duralowa, półskorupowa. Usterzenie pionowe podwójne, płat stały w układzie górnopłata podparty zastrzałami. Wyposażenie do lotów bez widzialności. Podwozie trójpodporowe z kołem przednim stałe, możliwość zamontowania nart. Samolot charakteryzuje się krótkim startem i lądowaniem (STOL).
Bryza z 44. Bazy Lotnictwa Morskiego

Pierwszy seryjny samolot patrolowy morski PZL An-28RM lotnictwa Marynarki Wojennej RP we współczesnym malowaniu otrzymanym w trakcie modernizacji.

Pzl-m28

PZL M-28 Skytruck

Oblotu prototypu dokonano w kwietniu 1975 roku. Samolotu nie wdrożono do produkcji seryjnej w ZSRR z racji na skupieniu się zakładów lotniczych na budowie znacznie ważniejszych dla gospodarki oraz obronności radzieckiej samolotów. Zaczęto szukać możliwości jego produkcji w jednym z ościennych państw socjalistycznych. Ostatecznie wybór padł na Polską Rzeczpospolitą Ludową (PRL) i zakłady WSK PZL-Mielec. W 1979 roku podpisano ze stroną polską umowę na produkcję licencyjną Antonowa An-28 na potrzeby lotnictwa ZSRR. Na mocy umowy Związek Radziecki złożył zamówienie na wyprodukowanie 1 200 egzemplarzy. W oparciu o uwagi wynikające z eksploatacji prototypów strona polska wprowadziła do konstrukcji ponad 21 tysięcy poprawek. Napęd stanowiły produkowane przez WSK PZL-Rzeszów silniki turbośmigłowe PZL-10S będące wersją licencyjną radzieckich TWD-10B. Pierwszy egzemplarz zjechał z taśmy produkcyjnej w Mielcu i został oblatany w dniu Święta Odrodzenia Polski 22 lipca 1984 roku. Oblotu dokonała wspólna radziecko-polska załoga. Pierwszą partię samolotów przekazano stronie radzieckiej w 1985 roku. Średnio produkowano 30 samolotów rocznie. W drugiej połowie lat 80-tych w celu zastąpienia starzejących się samolotów PZL An-2 lotnictwo Marynarki Wojennej PRL zamówiło w Mielcu dwa samoloty PZL An-28. Zostały one wyprodukowane w 1988 roku i oba trafiły na wyposażenie 18 Eskadry Lotnictwa Łącznikowego w Gdyni-Babich Dołach w dniu 6 października 1988 roku. Były to pierwsze wojskowe samoloty An-28 w Polsce. W tym samym czasie uruchomiono program o kryptonimie "Bryza", w ramach którego prowadzono prace badawczo-rozwojowe, których efektem było zbudowanie dwóch prototypów samolotu An-28 dla wojska polskiego. Pierwszy z nich oznaczony jako PZL An-28B1R przeznaczony był dla lotnictwa Marynarki Wojennej, drugi oznaczony jako An-28B1T przeznaczony był dla Sił Powietrznych. W międzyczasie na początku lat 90-tych sytuacja geopolityczna w Polsce zmieniła się. Po upadku ZSRR borykająca się z problemami gospodarczymi Rosja (FR) odwołała zamówienia i zerwano wszelką współpracę. W związku z tym w 1992 roku po wyprodukowaniu około 180 sztuk zaprzestano produkcji An-28 i zakłady w Mielcu musiały szukać odbiorców dla niechcianej konstrukcji na rynku państw zachodnich, dlatego rozpoczęto prace nad jego modyfikacją. W 1993 roku oblatano nową wersję samolotu z silnikami turbośmigłowymi Pratt & Whitney Canada PT6A-65B. Początkowo maszyna miała się nazywać PZL An-28PT Piryt lecz ze względów marketingowych zastosowano dwie osobne nazwy: PZL M-28 Bryza w wersjach przeznaczonych dla polskiego wojska oraz PZL M-28 Skytruck w wersjach dla zagranicznych odbiorców. W 1993 roku nowa polska wersja trafiła do produkcji seryjnej. W 1994 roku do Wojska Polskiego trafiły trzy kolejne samoloty oznaczone jeszcze An-28. Do Sił Powietrznych trafił jeden prototyp i jedna maszyna seryjna An-28TD o numerach taktycznych "0723" oraz "1003", natomiast do Marynarki Wojennej seryjna maszyna An-28RM o numerze taktycznym "1022". Samoloty dobrze spisywały się w jednostkach w czasie służby, pomimo tego dało się odczuć, że ze względu na swoje ubogie wyposażenie oraz ograniczenia techniczne nie są w stanie realizować wszystkich stawianych im zadań. Z tego względu dalsze zamówienia wstrzymano, a zakłady w Mielcu prowadziły dalsze prace nad rozwojem konstrukcji z nadzieją złożenia kolejnych zamowień przez krajowe siły zbrojne.

Wraz z przyjęciem Polski (RP) do Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) w 1999 roku stało się jasne, że aby sprostać jego zadaniom należy wycofać ostatecznie z użytku archaiczne dwupłatowe samoloty An-2. Wybór zmodernizowanej konstrukcji wersji An-28 oznaczonej jako PZL M-28B wyposażonej w nowoczesne pięciołopatowe silniki Pratt & Whitney PT6A-65B w której wprowadzono szereg zmian konstrukcyjnych uwzględniających uwagi z użytkowania pierwszych pięciu maszyn wprowadzonych do służby w 1988 oraz w 1994 roku był oczywisty. Pierwsze dwa samoloty PZL M28B (numery taktyczne "0203", "0204") trafiły na wyposażenie ówczesnej 8 Bazy Lotniczej w Krakowie w dniach 4 i 12 lutego 2002 roku. Łącznie do 2014 roku do Sił Powietrznych trafiły 23 samoloty M28B, co z dwoma egzemplarzami An-28 z 1994 roku daje ich ogólną liczbę 25 sztuk w Polskich Siłach Powietrznych.

Informacje

Dane podstawowe:

  • Państwo: Polska (PRL)/ Polska (RP)
  • Producent: PZL Mielec
  • Typ samolotu: wielozadaniowy
  • Załoga: 3 osoby
  • Prototypy: 1975
  • Produkcja: 1984 - 1992, 1993 - nadal
  • Wyprodukowane egzemplarze: ...

Dane techniczne:

silnik 2× silnik turbośmigłowy Pratt & Whitney Canada PT6A-65B
moc 2200 KM
rozpiętość 22,06 m
długość 13,1 m 
prędkość maks. 365 km/h
zasięg 1420 km
pułap 7620 m 
liczba miejsc

18

Wersje:

  • PZL An-28 - pierwsza licencyjna wersja produkcyjna produkowana na potrzeby lotnictwa Związku Radzieckiego (ZSRR) w latach 1984 -1992. Zbudowano około 180 egzemplarzy.
  • PZL An-28 - pierwsza wersja przeznaczona na rynek krajowy, na potrzeby Marynarki Wojennej PRL w celu zastąpienia starzejących się An-2. Identyczna z wersją dla ZSRR. Wyprodukowana w ilości 2 egzemplarzy w 1988 roku (numery taktyczne "0404" i "0405").
    Oba egzemplarze zostały współcześnie zmodernizowane i przebudowane do patrolowania i ochrony ekologicznej. W tym celu zostały wyposażone m.in. w system obserwacyjny Ericsson MSS-5000 oraz silniki identyczne z późniejszymi wersjami. Po modernizacji zmieniono ich nazwę na PZL M28B E (Bryza-1E).
  • PZL An-28B1T (Bryza 1T) - prototypowa wersja transportowa dla Sił Powietrznych RP. Wyprodukowana w ilości 1 szt. w 1991 roku (numer taktyczny "0723").
  • PZL An-28B1R (Bryza 1R) - prototypowa wersja ratownicza morska dla Marynarki wojennej RP. Wyposażona w radarowy system ARS-100. Wyprodukowana w ilości 1 szt. w 1992 roku (numer taktyczny "0810").
  • PZL An-28TD - wersja seryjna samolotu PZL An-28B1T. Wyprodukowana w ilości 1szt. w 1994 roku (numer taktyczny "1003").
    M-28 skytruck nepal

    PZL M-28 Skytruck lotnictwa Nepalu

  • PZL An-28RM - wersja seryjna samolotu PZL An-28B1R. Wyprodukowana w ilości 1szt. w 1994 roku (numer taktyczny "1022").
  • PZL M28-02 Skytruck - pierwszy podtyp produkcyjny samolotu, dodatkowe wyposażenie komponowane pod konkretnego klienta, głównie wersje transportowo-desantowe.
  • PZL M28-05 Skytruck - kolejna rozwojowa wersja samolotu. Produkcja od 3 serii produkcyjnej. Zasadnicza różnica między 02 a 05 to zupełnie inne wyposażenie radiowo-nawigacyjne
  • PZL M28B TD, PZL M28B PT - wersje transportowe używane obecnie przez polskie lotnictwo wojskowe. Wyprodukowane w ilości 23szt.
  • PZL M28B-1R (Bryza-1R) - wersja morska patrolowo-ratownicza
  • PZL M28B Bis (Bryza Bis) - Otrzymał on składane podwozie: goleń przednia chowa się do owiewki pod przednią częścią kadłuba. W czasie projektowania zrezygnowano z powiększonych owiewek przykadłubowych na podwozie główne na rzecz prostszego rozwiązania – golenie podwozia podnoszą się na boki.

Użytkownicy:


Katastrofa M-28 Skytruck w Wenezueli

2 lipca 2001 roku w Puerto Cabello (ok. 200 km na zachód od Caracas) w Wenezueli rozbił się samolot M-28 Skytruck. W katastrofie zginęli wiceprezes ARP S.A. Stanisław Padykuła, prezes PZL Mielec Daniel Romański, pracownicy PZL Mielec Andrzej Koper, Jan Sęk i Piotr Bień oraz ośmiu Wenezuelczyków. Ustalono, że wypadek został spowodowany błędem pilotów.

Bibliografia:

  • "PZL M28 w Siłach Powietrznych RP" Adam Gołąbek, Andrzej Wrona - Lotnictwo nr 5/2018 Maj

Autor: Dominikier35 30 Maj 2013 12:36

Współautor i korekta: Michał Iljin (dyskusja) 16:28, maj 10, 2018 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.