FANDOM


m (Zabezpieczył PZL TS-11 Iskra (‎[edit=autoconfirmed] (na zawsze) ‎[move=autoconfirmed] (na zawsze)))

Wersja z 12:06, lis 23, 2014

PZL TS-11 Iskra - odrzutowy samolot szkolno-treningowy i szturmowy konstrukcji polskiej.
PZL TS-11 Iskra of Polish Air Force (reg. 1406), static display, Radom AirShow 2005, Poland

Samolot szkolno-treningowy TS-11 Iskra w barwach lotnictwa wojskowego Polski

Samolot TS-11 Iskra produkowany przez zakłady WSK "PZL Mielec" został zaprojektowany przez zespół pod kierunkiem Tadeusza Sołtyka (stąd oznaczenie TS) i był pierwszym opracowanym w Polsce samolotem napędzanym silnikiem odrzutowym.

Konstrukcja duralowa, półskorupowa. Usterzenie pionowe pojedyncze, płat stały w układzie średniopłataWloty powietrza u nasady skrzydeł. Kabina hermetyzowana z fotelami wyrzucanymi. Wyposażenie do lotów bez widzialności. Zbiorniki paliwa w kadłubie i skrzydłach. Podwozie z kołem przednim, chowane w locie.


PZL TS-11 Iskra

Samolot szkolno-treningowy PZL TS-11 Iskra

Oblotu pierwszego nieuzbrojonego prototypu dokonano w dniu 5 lutego 1960 roku, dokonał tego pilot doświadczalny Instytutu Lotnictwa, inż. Andrzej Abłamowicz. Kolejne dwa prototypy zostały oblatane w marcu i lipcu 1961 roku. Były one wyposażone już w działko kal. 23mm. Do służby w Siłach Zbrojnych Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej wszedł w 1963 roku jako samolot szkolno-treningowy oznaczony TS-11 Iskra bis A. W międzyczasie w dniach 2 - 26 września 1964 roku na jednym z samolotów zostały pobite trzy międzynarodowe rekordy prędkości: 715,7 km/h w locie na obwodzie zamkniętym 100 km, 730 km/h w locie na obwodzie zamkniętym 500 km oraz 839 km/h w locie na bazie 15/25km. Dokonali tego piloci doświadczalni Andrzej Abłamowicz oraz Ludwik Natkaniec. Samolot TS-11 był i nadal jest pomimo swojego wieku (produkcji zaprzestano w 1987 roku) podstawowym odrzutowym samolotem treningowym w służbie polskiej armii i niewiadomo kiedy ten stan się zmieni. Jego następca samolot PZL I-22 Iryda nigdy nie wszedł do służby, 19 wyprodukowanych egzemplarzy i różnych prototypów zostało przekazanych do celów muzealnych, a jedyny zdolny do lotów egzemplarz nie posiada odpowiednich certyfikatów.

2470364-md

Samoloty TS-11 w czasie lotu bojowego prowadzące ostrzał z działek

Informacje

Dane podstawowe:

  • Państwo: Polska (PRL)
  • Producent: PZL WSK Mielec
  • Typ samolotu: szkolno-treningowy
  • Załoga: 2 osoby
  • Prototypy: 1960
  • Produkcja: 1963-1987
  • Wyprodukowane egzemplarze: 424szt.

Dane techniczne:

  • Silnik: odrzutowy WSK SO-1 (egzemplarze do 1969 roku), WSK SO-3 (egzemplarze produkowane od 1969 roku)
  • Rozpiętość: 10,06 m
  • Długość kadłuba: 11,15 m
  • Wysokość: 3,50 m
  • Powierzchnia nośna: 17,5 m²
  • Masa własna: 2 560 kg
  • Masa całkowita: 3 734 - 3 840 kg (różne źródła)
  • TS-11 Sylwetka

    Sylwetka samolotu PZL TS-11 Iskra w trzech rzutach

    Prędkość maks: 720 km/h
  • Prędkość min: 140 km/h
  • Wznoszenie: 14,8 m/s
  • Pułap: 11 000 m
  • Zasięg: 1 260 km
  • Zapas paliwa: 1 200 l
  • Rozbieg: ...
  • Dobieg: ...
  • Uzbrojenie: działko NS-23 lub NR-23 kal.23mm, wersje szturmowe wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych, bomby 100kg na 4 zamkach pod skrzydłami

Wersje:

  • TS-11 Iskra bis A - podstawowa wersja szkolno-treningowa produkowana od 1963 roku.
  • TS-11 Iskra bis B - wersja szkolno-treningowa z 1968 roku z czterema zamkami na podwieszane uzbrojenie.
  • TS-11 Iskra bis C - jednomiejscowa wersja rozpoznawcza z 1971 roku. Samolot został wyposażony w 3 kamery fotograficzne AFA-39 a w miejscu tylnego fotela dodatkowy zbiornik paliwa. Wyprodukowano 5 szt tej wersji.
  • TS-11 Iskra bis D - dwumiejscowa wersja szkolno-szturmowa z 1973 roku. Zwiększono jej udźwig w porównaniu z wersją bis B. 50szt. tej wersji dostarczono lotnictwu wojskowemu Indii (RI), gdzie weszły do służby w 1976 roku.
  • TS-11 Iskra bis DF - dwumiejscowa wersja szkolno-rozpoznawcza z 1974 roku.
  • TS-11 Iskra R - dwumiejscowa wersja rozpoznawcza będąca rozwinięciem wersji bis DF dostosowana dla potrzeb lotnictwa morskiego, w 1992 roku wyposażona w amerykański radar pogodowy RDS-81, którego obsługą zajmował się operator na tylnym fotelu, oraz prosty system nawigacyjny GPS.
  • TS-11 Iskra MR - wersja wyposażona w zmodernizowaną awionikę odpowiadającą standardom ICAO, używana w zespole akrobacyjnym lotnictwa polskiego Biało-Czerwone Iskry. Wyprodukowano 7 szt. tej wersji.

Użytkownicy:

Bibliografia:

  • Andrzej Glass "Samoloty '85" NOT-SIGMA Warszawa 1986

Źródła:

Michał Iljin (dyskusja) 22:23, maj 29, 2013 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.