FANDOM


 
(Nie pokazano 20 wersji utworzonych przez jednego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
PZL TS-11 Iskra - odrzutowy [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Samolot samolot] szkolno-treningowy i [[Samolot szturmowy|szturmowy]] konstrukcji [[Polska|polskiej]].[[Plik:PZL_TS-11_Iskra_of_Polish_Air_Force_(reg._1406),_static_display,_Radom_AirShow_2005,_Poland.jpg|thumb|280px|Samolot szkolno-treningowy TS-11 Iskra w barwach lotnictwa wojskowego Polski]]
+
PZL TS-11 Iskra - odrzutowy [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Samolot samolot] szkolno-treningowy i [[Samolot szturmowy|szturmowy]] konstrukcji [[Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL)|polskiej]].[[Plik:PZL_TS-11_Iskra_of_Polish_Air_Force_(reg._1406),_static_display,_Radom_AirShow_2005,_Poland.jpg|thumb|280px|Samolot szkolno-treningowy TS-11 Iskra w barwach lotnictwa wojskowego Polski]]
   
Samolot TS-11 Iskra produkowany przez zakłady<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> [[PZL Mielec|WSK "PZL Mielec"]] </span>został <span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">zaprojektowany przez zespół pod kierunkiem Tadeusza Sołtyka</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> (stąd oznaczenie TS) i był pierwszym polskim samolotem</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> napędzananym silnikiem odrzutowym.</span>
+
Samolot TS-11 Iskra produkowany przez zakłady<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> [[PZL Mielec|WSK "PZL Mielec"]] </span>został <span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">zaprojektowany przez zespół pod kierunkiem doc. inż. Tadeusza Sołtyka</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> (stąd oznaczenie TS) i był pierwszym samolotem o napędzie odrzutowym całkowicie skonstruowanym i zbudowanym w [[Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL)|Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL)]].</span>
   
<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Konstrukcja duralowa, półskorupowa. Wloty powietrza u nasady skrzydeł. Kabina hermetyzowana z fotelami wyrzucanymi. Wyposażenie do lotów bez widzialności. Zbiorniki paliwa w kadłubie i skrzydłach. Podwozie z kołem przednim, chowane.</span>
+
<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Konstrukcja duralowa, półskorupowa. </span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Usterzenie pionowe pojedyncze, </span>płat stały w układzie średniopłata<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">. </span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Wloty powietrza u nasady skrzydeł. Kabina hermetyzowana z fotelami wyrzucanymi. Wyposażenie do lotów bez widzialności. Zbiorniki paliwa w kadłubie i skrzydłach. Podwozie trójpodporowe z kołem przednim, chowane w locie hydraulicznie lub w sytuacjach awaryjnych pneumatycznie. Na wyposażenie standartowe samolotu TS-11 składa się m.in. instalacja klimatyzacyjna i tlenowa zapewniająca odpowiednie ciśnienie i temperaturę w kabinie, radiostacja UKF o zasięgu 120-350 km, radiokompas, busola giroindukcyjna, busola magnetyczna, radiowysokościomierz oraz fotokarabin służący do treningu i kontroli efektów strzelania.</span>
   
<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Oblotu samolotu dokonano 5 lutego 1960 roku. Do służby w Siłach Powietrznych Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL) wszedł w 1963 roku jako samolot szkolno-treningowy oznaczony '''TS-11 Iskra bis A.'''</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> W 1973 roku powstała wersja treningowo-szturmowa '''TS-11 Iskra bis D'''. Samolot TS-11 był i nadal jest pomimo swojego wieku (produkcji zaprzestano w 1987 roku) podstawowym odrzutowym samolotem treningowym w służbie polskiej armii i niewiadomo kiedy ten stan się zmieni. Jego następca samolot PZL I-22 Iryda nigdy nie wszedł do służby, 19 wyprodukowanych egzemplarzy i różnych prototypów zostało przekazanych do celów muzealnych, a jedyny zdolny do lotów egzemplarz nie posiada odpowiednich certyfikatów.[[Plik:2470364-md.jpg|thumb|280px|Samoloty TS-11 w czasie lotu bojowego prowadzące ostrzał z działek]]</span>
+
[[Plik:PZL_TS-11_Iskra.jpg|thumb|280px|Samolot szkolno-treningowy PZL TS-11 Iskra]]
  +
<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Oblotu pierwszego nieuzbrojonego prototypu (nr 02) dokonano w dniu 5 lutego 1960 roku. D</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">okonał tego pilot</span><span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:21px;"> doświadczalny Instytutu Lotnictwa inż. Andrzej Abłamowicz</span><span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:21px;">. W pierszej fazie prób w locie zbadano osiągi samolotu. Już wstępne próby wykazały, że Iskra będzie odpowiadała założonym wymaganiom. Kolejne dwa prototypy zostały oblatane w marcu (nr 03) i lipcu 1961 roku (nr 04). Były one już wyposażone w działko kal. 23 mm. Na jednym z prototypów przebadano zrzut osłony kabiny oraz katapultowanie foteli wyrzucanych. Kolejną próbą dla samolotu TS-11 Iskra były testy porównawcze z analogicznymi konstrukcjami, [[Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR)|radzieckim]] [[Jakowlew Jak-32|Jak-32]] i [[Czechosłowacja (CSRS)|czechosłowackim]] [[Aero L-29 Delfin|Aero L-29]]. Ze względu na stosowane w poszczególnych państwach różne systemy szkolenia żaden z samolotów biorących udział w próbach nie został wytypowany jako obowiązujący do stosowania we wszystkich krajach. Jednak TS-11 Iskra uzyskał oficjalnie opinię szczególnie perspektywicznej maszyny. W 1964 roku samolot TS-11 Iskra wszedł do służby</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> w [[Ludowe Wojsko Polskie (LWP)|Siłach Zbrojnych Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej]] i rozpoczęto na nim szkolenie uczniów.</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> </span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">W dniach 2 - 26 września 1964 roku na jednym z samolotów zostały pobite trzy międzynarodowe rekordy prędkości: </span><span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:21px;">715,7 km/h</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> w locie na obwodzie zamkniętym 100 km; </span><span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:21px;">730,7 km/h w locie na obwodzie zamkniętym 500 km;</span><span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:21px;"> 839 km/h w locie</span><span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;"> na bazie 15/25km. </span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Dokonali tego piloci doświadczalni inż. Andrzej Abłamowicz oraz Ludwik Natkaniec</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">. Rekordy te zostały uznane przez Międzynarodową Federację Aeronautyczną (FAI). Samolot TS-11 był i nadal jest pomimo swojego wieku (produkcji zaprzestano w 1987 roku) podstawowym odrzutowym samolotem treningowym w służbie polskiej armii i niewiadomo kiedy ten stan się zmieni. </span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Jego następca samolot PZL I-22 Iryda nigdy nie wszedł do służby, 19 wyprodukowanych egzemplarzy i różnych prototypów zostało przekazanych do celów muzealnych, a jedyny zdolny do lotów egzemplarz nie posiada odpowiednich certyfikatów.</span>
  +
  +
[[Plik:2470364-md.jpg|thumb|280px|Samoloty TS-11 w czasie lotu bojowego prowadzące ostrzał z działek]]
 
==<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Informacje</span>==
 
==<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Informacje</span>==
<span style="font-size:16px;">Dane postawowe:</span>
+
===<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Dane podstawowe:</span>===
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Państwo: [[Polska]]</span>
+
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Państwo: [[Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL)|Polska&nbsp;(PRL)]] </span>
  +
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Producent: [[PZL Mielec|PZL WSK Mielec]]</span>
 
*Typ samolotu: szkolno-treningowy
 
*Typ samolotu: szkolno-treningowy
 
*Załoga: 2 osoby
 
*Załoga: 2 osoby
  +
*Prototypy: 1960
 
*Produkcja: 1963-1987
 
*Produkcja: 1963-1987
  +
*Wyprodukowane egzemplarze: 424szt.
  +
 
===Dane techniczne:===
 
===Dane techniczne:===
   
*Silnik: odrzutowy WSK SO-1 (egzemplarze do 1969roku), WSK SO-3 (egzemplarze produkowane od 1969 roku)
+
*Silnik: turboodrzutowy WSK SO-1 (egzemplarze do 1969 roku), WSK SO-3 (egzemplarze produkowane od 1969 roku)
*Rozpiętość: 10,06 m
+
*Rozpiętość: 10,07 m
*Długość kadłuba: 11,15 m
+
*Długość kadłuba: 11,15 - 11,25 m (różne źródła)
*Wysokość: 3,50 m
+
*Wysokość: 3,60 m
*Powierzchnia nośna: 17,5 m<span style="font-family:sans-serif;font-size:9px;line-height:9.0625px;">2</span>
+
*Powierzchnia nośna: 17,5 <span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">m</span><span style="color:rgb(34,34,34);font-family:arial;font-size:13px;text-align:justify;">²</span>
*Masa własna: 2 560 kg
+
*Masa własna: 2 445 - 2 560 kg (różne źródła)
*Masa całkowita: 3 734 kg
+
*Masa całkowita: 3 734 - 3 800 kg (różne źródła)
*Prędkość maks: 720 km/h
+
*[[Plik:TS-11_Sylwetka.gif|thumb|280px|Sylwetka samolotu PZL TS-11 Iskra w trzech rzutach]]Prędkość maks: 720 km/h
 
*Prędkość min: 140 km/h
 
*Prędkość min: 140 km/h
*Wznoszenie: 14,8 m/s
+
*Wznoszenie: 16 m/s
*Pułap: 11 000 m
+
*Pułap: 11 000 - 12 500 m (różne źródła)
*Zasięg: 1 260 km
+
*Zasięg: 1 260 - 1 460 km (różne źródła)
*Rozbieg: ...
+
*Zapas paliwa: 1 200 l
*Dobieg: ...
+
*Rozbieg: 1 010 m
*Uzbrojenie: działko NS-23 lub NR-23 kal.23mm, wersje szturmowe wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych, bomby 100kg na 4 zamkach pod skrzydłami
+
*Dobieg: 880 m
  +
*Uzbrojenie: działko NS-23 lub NR-23 kal. 23mm, wersje szturmowe wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych lub bomby 100 kg na 4 zamkach pod skrzydłami
  +
  +
===Wersje:===
  +
*'''TS-11 Iskra bis A''' - podstawowa <span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:21px;">wersja szkolno-treningowa produkowana od 1963 roku.</span>
  +
*'''TS-11 Iskra bis B'''<span style="color:rgb(37,37,37);font-family:sans-serif;line-height:21px;"> - wersja szkolno-treningowa z 1968 roku z czterema zamkami na podwieszane uzbrojenie.</span>
  +
*'''TS-11 Iskra bis C''' - jednomiejscowa wersja rozpoznawcza z 1971 roku. Samolot został wyposażony w 3 kamery fotograficzne AFA-39 a w miejscu tylnego fotela dodatkowy zbiornik paliwa. Wyprodukowano 5 szt tej wersji.
  +
*'''TS-11 Iskra bis D''' - dwumiejscowa wersja szkolno-szturmowa z 1973 roku. Zwiększono jej udźwig w porównaniu z wersją bis B. 50szt. tej wersji dostarczono lotnictwu wojskowemu [[Indie (RI)|Indii (RI)]], gdzie weszły do służby w 1976 roku.
  +
*'''TS-11 Iskra bis DF''' - dwumiejscowa wersja szkolno-rozpoznawcza z 1974 roku.
  +
*'''TS-11 Iskra R''' - dwumiejscowa wersja rozpoznawcza będąca rozwinięciem wersji bis DF dostosowana dla potrzeb lotnictwa morskiego, w 1992 roku wyposażona w amerykański radar pogodowy RDS-81, którego obsługą zajmował się operator na tylnym fotelu, oraz prosty system nawigacyjny GPS.
  +
*'''TS-11 Iskra MR''' - wersja wyposażona w zmodernizowaną awionikę odpowiadającą standardom ICAO, używana w zespole akrobacyjnym lotnictwa polskiego [[Biało-Czerwone Iskry]]. Wyprodukowano 7 szt. tej wersji.
 
===Użytkownicy:===
 
===Użytkownicy:===
*[[Indie (RI)]] - 50szt. (wycofany w 2004r.)
+
*[[Polska]]
+
*[[Indie (RI)]] - 50szt. (dostarczone w 1976 roku, wycofane w 2004 roku)
  +
*[[Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL)|Polska (PRL)]] /[[Polska (RP)]] - 54szt. (stan na 2008 rok)
  +
===Bibliografia:===
  +
*Andrzej Glass "Samoloty '85" NOT-SIGMA Warszawa 1986
  +
*A. Misiorek, T. Królikiewicz "Samolot TS-11 Iskra, TBiU nr 13" Wydawnictwo MON Warszawa 1971
  +
===Źródła:===
  +
*https://pl.wikipedia.org/wiki/PZL_TS-11_Iskra
 
[[Użytkownik:Michał Iljin|Michał Iljin]] ([[Dyskusja użytkownika:Michał Iljin|dyskusja]]) 22:23, maj 29, 2013 (UTC)IljinM.
 
[[Użytkownik:Michał Iljin|Michał Iljin]] ([[Dyskusja użytkownika:Michał Iljin|dyskusja]]) 22:23, maj 29, 2013 (UTC)IljinM.
 
[[Kategoria:Samoloty]]
 
[[Kategoria:Samoloty]]
  +
[[Kategoria:Samoloty szkolno-treningowe]]
 
[[Kategoria:Produkty PZL Mielec]]
 
[[Kategoria:Produkty PZL Mielec]]

Aktualna wersja na dzień 16:37, cze 9, 2016

PZL TS-11 Iskra - odrzutowy samolot szkolno-treningowy i szturmowy konstrukcji polskiej.
PZL TS-11 Iskra of Polish Air Force (reg. 1406), static display, Radom AirShow 2005, Poland

Samolot szkolno-treningowy TS-11 Iskra w barwach lotnictwa wojskowego Polski

Samolot TS-11 Iskra produkowany przez zakłady WSK "PZL Mielec" został zaprojektowany przez zespół pod kierunkiem doc. inż. Tadeusza Sołtyka (stąd oznaczenie TS) i był pierwszym samolotem o napędzie odrzutowym całkowicie skonstruowanym i zbudowanym w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL).

Konstrukcja duralowa, półskorupowa. Usterzenie pionowe pojedyncze, płat stały w układzie średniopłataWloty powietrza u nasady skrzydeł. Kabina hermetyzowana z fotelami wyrzucanymi. Wyposażenie do lotów bez widzialności. Zbiorniki paliwa w kadłubie i skrzydłach. Podwozie trójpodporowe z kołem przednim, chowane w locie hydraulicznie lub w sytuacjach awaryjnych pneumatycznie. Na wyposażenie standartowe samolotu TS-11 składa się m.in. instalacja klimatyzacyjna i tlenowa zapewniająca odpowiednie ciśnienie i temperaturę w kabinie, radiostacja UKF o zasięgu 120-350 km, radiokompas, busola giroindukcyjna, busola magnetyczna, radiowysokościomierz oraz fotokarabin służący do treningu i kontroli efektów strzelania.

PZL TS-11 Iskra

Samolot szkolno-treningowy PZL TS-11 Iskra

Oblotu pierwszego nieuzbrojonego prototypu (nr 02) dokonano w dniu 5 lutego 1960 roku. Dokonał tego pilot doświadczalny Instytutu Lotnictwa inż. Andrzej Abłamowicz. W pierszej fazie prób w locie zbadano osiągi samolotu. Już wstępne próby wykazały, że Iskra będzie odpowiadała założonym wymaganiom. Kolejne dwa prototypy zostały oblatane w marcu (nr 03) i lipcu 1961 roku (nr 04). Były one już wyposażone w działko kal. 23 mm. Na jednym z prototypów przebadano zrzut osłony kabiny oraz katapultowanie foteli wyrzucanych. Kolejną próbą dla samolotu TS-11 Iskra były testy porównawcze z analogicznymi konstrukcjami, radzieckim Jak-32 i czechosłowackim Aero L-29. Ze względu na stosowane w poszczególnych państwach różne systemy szkolenia żaden z samolotów biorących udział w próbach nie został wytypowany jako obowiązujący do stosowania we wszystkich krajach. Jednak TS-11 Iskra uzyskał oficjalnie opinię szczególnie perspektywicznej maszyny. W 1964 roku samolot TS-11 Iskra wszedł do służby w Siłach Zbrojnych Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej i rozpoczęto na nim szkolenie uczniów. W dniach 2 - 26 września 1964 roku na jednym z samolotów zostały pobite trzy międzynarodowe rekordy prędkości: 715,7 km/h w locie na obwodzie zamkniętym 100 km; 730,7 km/h w locie na obwodzie zamkniętym 500 km; 839 km/h w locie na bazie 15/25km. Dokonali tego piloci doświadczalni inż. Andrzej Abłamowicz oraz Ludwik Natkaniec. Rekordy te zostały uznane przez Międzynarodową Federację Aeronautyczną (FAI). Samolot TS-11 był i nadal jest pomimo swojego wieku (produkcji zaprzestano w 1987 roku) podstawowym odrzutowym samolotem treningowym w służbie polskiej armii i niewiadomo kiedy ten stan się zmieni. Jego następca samolot PZL I-22 Iryda nigdy nie wszedł do służby, 19 wyprodukowanych egzemplarzy i różnych prototypów zostało przekazanych do celów muzealnych, a jedyny zdolny do lotów egzemplarz nie posiada odpowiednich certyfikatów.

2470364-md

Samoloty TS-11 w czasie lotu bojowego prowadzące ostrzał z działek

InformacjeEdytuj

Dane podstawowe:Edytuj

  • Państwo: Polska (PRL)
  • Producent: PZL WSK Mielec
  • Typ samolotu: szkolno-treningowy
  • Załoga: 2 osoby
  • Prototypy: 1960
  • Produkcja: 1963-1987
  • Wyprodukowane egzemplarze: 424szt.

Dane techniczne:Edytuj

  • Silnik: turboodrzutowy WSK SO-1 (egzemplarze do 1969 roku), WSK SO-3 (egzemplarze produkowane od 1969 roku)
  • Rozpiętość: 10,07 m
  • Długość kadłuba: 11,15 - 11,25 m (różne źródła)
  • Wysokość: 3,60 m
  • Powierzchnia nośna: 17,5 m²
  • Masa własna: 2 445 - 2 560 kg (różne źródła)
  • Masa całkowita: 3 734 - 3 800 kg (różne źródła)
  • TS-11 Sylwetka

    Sylwetka samolotu PZL TS-11 Iskra w trzech rzutach

    Prędkość maks: 720 km/h
  • Prędkość min: 140 km/h
  • Wznoszenie: 16 m/s
  • Pułap: 11 000 - 12 500 m (różne źródła)
  • Zasięg: 1 260 - 1 460 km (różne źródła)
  • Zapas paliwa: 1 200 l
  • Rozbieg: 1 010 m
  • Dobieg: 880 m
  • Uzbrojenie: działko NS-23 lub NR-23 kal. 23mm, wersje szturmowe wyrzutnie niekierowanych pocisków rakietowych lub bomby 100 kg na 4 zamkach pod skrzydłami

Wersje:Edytuj

  • TS-11 Iskra bis A - podstawowa wersja szkolno-treningowa produkowana od 1963 roku.
  • TS-11 Iskra bis B - wersja szkolno-treningowa z 1968 roku z czterema zamkami na podwieszane uzbrojenie.
  • TS-11 Iskra bis C - jednomiejscowa wersja rozpoznawcza z 1971 roku. Samolot został wyposażony w 3 kamery fotograficzne AFA-39 a w miejscu tylnego fotela dodatkowy zbiornik paliwa. Wyprodukowano 5 szt tej wersji.
  • TS-11 Iskra bis D - dwumiejscowa wersja szkolno-szturmowa z 1973 roku. Zwiększono jej udźwig w porównaniu z wersją bis B. 50szt. tej wersji dostarczono lotnictwu wojskowemu Indii (RI), gdzie weszły do służby w 1976 roku.
  • TS-11 Iskra bis DF - dwumiejscowa wersja szkolno-rozpoznawcza z 1974 roku.
  • TS-11 Iskra R - dwumiejscowa wersja rozpoznawcza będąca rozwinięciem wersji bis DF dostosowana dla potrzeb lotnictwa morskiego, w 1992 roku wyposażona w amerykański radar pogodowy RDS-81, którego obsługą zajmował się operator na tylnym fotelu, oraz prosty system nawigacyjny GPS.
  • TS-11 Iskra MR - wersja wyposażona w zmodernizowaną awionikę odpowiadającą standardom ICAO, używana w zespole akrobacyjnym lotnictwa polskiego Biało-Czerwone Iskry. Wyprodukowano 7 szt. tej wersji.

Użytkownicy:Edytuj

Bibliografia:Edytuj

  • Andrzej Glass "Samoloty '85" NOT-SIGMA Warszawa 1986
  • A. Misiorek, T. Królikiewicz "Samolot TS-11 Iskra, TBiU nr 13" Wydawnictwo MON Warszawa 1971

Źródła:Edytuj

Michał Iljin (dyskusja) 22:23, maj 29, 2013 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.