FANDOM


Samolot bombowy - samolot bojowy przeznaczony do atakowania i niszczenia celów naziemnych lub nawodnych, głównie przy użyciu bomb lub też przy pomocy pocisków rakietowych.

B-2 Duch

Współczesny samolot bombowy Northrop B-2 Duch konstrukcji amerykańskiej w układzie latającego skrzydła

Samolot bombowy jest przeznaczony do atakowania nieprzyjaciela poprzez naloty bombowe i niszczenia techniki wojskowej wroga (m.in. zgrupowań wojsk, obiektów przemysłowych, lotnisk, bunkrów, pojazdów, itp.). Bombowce w zależności od wielkości i rodzaju to samoloty jednosilnikowe lub wielosilnikowe, o załodze od 2 do 4–5 osób (sporadycznie od 1 do 10 osób). Ich cechą wspólną jest konstrukcyjne przystosowanie do przenoszenia ładunku bojowego w postaci bomb lub pocisków rakietowych. Są to najczęściej maszyny cięższe od samolotów myśliwskich i samolotów szturmowych. Konstrukcja bombowców podlegała ewolucji wraz z rozwojem techniki lotniczej i samolotów: od samolotów dwupłatowych o konstrukcji drewnianej krytej płótnem, poprzez metalowe jednopłatowce napędzane silnikami śmigłowymi do szybkich samolotów napędzanych silnikami odrzutowymi.

Illya Muromec

Samolot bombowy Ilja Muromiec G-II konstrukcji rosyjskiej, pierwszy na świecie ciężki samolot bombowy

Historia:

Po raz pierwszy samolot został wykorzystany do bombardowania 1 listopada 1911 roku przez Królestwo Italii podczas wojny włosko-tureckiej w Afryce Północnej, Włosi zrzucili wtedy ręcznie cztery małe 2 kg bomby z samolotu Etrich Taube na żołnierzy tureckich. Na niewielką skalę wykorzystywano samoloty do bombardowania także podczas wojen bałkańskich w latach 1910 - 1913. W tym okresie oraz na początku I wojny światowej do bombardowania wykorzystywano zwykłe lekkie samoloty zwiadowcze, a bomby przeważnie zrzucano ręcznie. Dopiero w latach 1915 - 1916 zaczęły się pojawiać samoloty specjalnie przystosowane do bombardowania, a w 1917 roku powstały udane konstrukcje lekkich bombowców, jak Breguet XIV, Salmson 2 konstrukcji francuskiej czy Airco DH.4 konstrukcji brytyjskiej. W odróżnieniu od Ententy, Cesarstwo Niemieckie i Austro-Węgry nie budowały specjalnych lekkich bombowców, lecz używały do bombardowania liczne wielozadaniowe samoloty rozpoznawcze klasy C, np. Albatros C.III, Rumpler C.I czy Hansa-Brandenburg C.I. Lekkie bombowce z I wojny światowej nie przekraczały prędkości 200 km/h.

Vickers Vimy

Samolot bombowy Vickers Vimy, pierwszy na świecie samolot, który przeleciał nad Oceanem Atlantyckim

W okresie I wojny światowej zaczęto również tworzyć bombowce średnie i ciężkie. Z samolotów średnich najbardziej znane stały się niemieckie dwusilnikowe bombowce Gotha serii G i Friedrichshafen G.III powstałe już w latach 1915 - 1916 przenoszące od 300 do 900 kg bomb, razem z ciężkimi bombowcami używane były do strategicznych bombardowań Londynu. Państwa ententy używały średnich bombowców na małą skalę, dość licznie rozwijane były natomiast przez główne państwa biorące udział w wojnie bombowce ciężkie, począwszy od opracowanego w 1914 roku w Imperium Rosyjskim przez Igora Sikorskiego czterosilnikowego Ilja Muromiec G-II. Jako drugie państwo, ciężkie bombowce zaczęło wprowadzać Królestwo Italii. Największe bombowce budowali jednak Niemcy, były to bombowce o udźwigu 1 000 - 2 000 kg bomb. Później od innych krajów do budowy ciężkich bombowców przystąpili Brytyjczycy, tworząc udane samoloty Handley Page O/400  z 1916 roku oraz wielkie Handley Page V/1500 o rekordowym udźwigu bomb 3 300 kg, które jednak nie zdążyły wziąć udziału w wojnie. Znaczącą konstrukcją okazał się ciężki bombowiec Vickers Vimy, który również nie zdążył wziąć udziału w wojnie, lecz stał się pierwszym samolotem na świecie, który przeleciał bez lądowania nad Oceanem Atlantyckim. Prędkość bombowców średnich i ciężkich nie przekraczała na ogół 160 km/h. Prawie wszystkie bombowce z tego okresu, włącznie z lekkimi, były budowane w układzie dwupłata o konstrukcji drewnianej lub mieszanej, zawsze ze stałym podwoziem.
Breguet XIX

Samolot bombowy Breguet XIX konstrukcji francuskiej

Vickers Wellington

Samolot bombowy dalekiego zasięgu Vickers Wellington konstrukcji brytyjskiej

Samoloty bombowe z lat 20-tych nie różniły się na ogół znacząco od ostatnich konstrukcji okresu I wojny światowej, mając jedynie nieco lepsze osiągi i nowocześniejszą konstrukcję. Były to wciąż głównie dwupłatowe samoloty o konstrukcji drewnianej lub mieszanej, ze stałym podwoziem, przykładem takiej konstrukcji jest francuski Breguet XIX. W pierwszej połowie lat 30-tych wraz z ogólnym postępem w lotnictwie, zaczęto konstruować samoloty bombowe w układzie wolnonośnego jednopłata konstrukcji metalowej, rzadziej mieszanej. Coraz powszechniej stosowano chowane podwozie i metalowe pokrycie samolotów zamiast płóciennego lub sklejkowego, mogły one rozwijać prędkości dochodzące i przekraczające 300 km/h. Samoloty tworzone w drugiej połowie lat 30-tych stały się podstawą lotnictwa bombowego w początkowym okresie II wojny światowej. Wyróżniały się one bardziej aerodynamicznymi kształtami pozwalającymi osiągać prędkości maksymalne przekraczające na ogół 400 km/h oraz chowanymi podwoziami.

Boeing B-29 Superforteca

Samolot bombowy Boeing B-29 Superforteca konstrukcji amerykańskiej

Podstawę lotnictwa bombowego aliantów w pierwszym okresie połowie II wojny światowej stanowiły radzieckie Pietlakow Pe-2, Iljuszyn Ił-4, Tupolew Tu-2, brytyjski Vickers Wellington, amerykański North American B-25 Mitchell, polski PZL-37 Łoś, a Państw Osi przez całą wojnę niemieckie Junkers Ju 88, Heinkel He 111, Dornier Do 17, Dornier Do 217, włoskie Savoia-Marchetti SM.79CANT Z.1007, japońskie Mitsubishi Ki-21, Mitsubishi G3M, Mitsubishi G4M. Były to samoloty o różnym przeznaczeniu, do nalotów taktycznych lub strategicznych, dziennych lub nocnych, o średnim lub dużym zasięgu. Część z ich miała różne wersje pochodne, w tym do zwalczania celów morskich za pomocą bomb lub torped. Dysponowały one udźwigiem bomb od 1 000 do około 2 500 kg. Podczas wojny głównym elementem podlegającym ulepszeniom była prędkość, nowsze konstrukcje osiągały prędkości zbliżające się do 500 km/h. Kilka państw produkowało bombowce ciężkie w umiarkowanych liczbach, lecz jedynie alianci rozwinęli podczas wojny masową produkcję samolotów tej klasy, co związane było z prowadzoną ofensywą bombową przeciw państwom osi. Jednymi z najbardziej znanych konstrukcji tego okresu to brytyjski Avro Lancaster oraz amerykański Boeing B-17 Latająca Forteca. Pod koniec wojny w 1944 roku, Amerykanie wprowadzili do służby zaawansowany technicznie bombowiec Boeing B-29 Superforteca mogący latać na dużych wysokościach dzięki ciśnieniowej kabinie, z dużą prędkością 570 km/h, mogący przenosić niespotykany dotąd ładunek maksymalnie do 9 000 kg bomb. Oprócz B-29 zwiastunem nowych technologii w dziedzinie konstrukcji bombowców był niemiecki Arado Ar 234 Błyskawica, będący pierwszym na świecie produkowanym seryjnie bombowcem o napędzie odrzutowym.

Arado Ar 234

Samolot bombowy Arado Ar 234 Błyskawica konstrukcji niemieckiej, pierwszy na świecie produkowany seryjnie samolot bombowy o napędzie odrzutowym

Po zakończeniu II wojny światowej znacznie zmniejszyła się liczba państw konstruujących własne samoloty bombowe. Prace na tym polu kontynuowały praktycznie tylko Stany Zjednoczone (USA), Związek Radziecki (ZSRR) oraz Wielka Brytania. Było to związane z wysokimi wymaganiami stawianymi przez nowoczesne technologie oraz powojennymi uwarunkowaniami politycznymi. W latach 50-tych powstały dwie udane konstrukcje taktycznych samolotów bombowych z napędem odrzutowym: brytyjsko-australijski English Electric Canberra oraz radziecki Iljuszyn Ił-28, oba dostarczane do licznych państw (Canberra produkowana nawet w USA jako B-57). Były to jedne z ostatnich konstrukcji tego rodzaju. Ich zadania przejęły samoloty szturmowe oraz myśliwce uderzeniowe, które dzięki coraz lepszym silnikom i systemom elektronicznym mogły wykonywać zadania bombowe.
Tupolew Tu-95

Strategiczny samolot bombowy Tupolew Tu-95 konstrukcji radzieckiej


Największą uwagę w sytuacji zimnej wojny poświęcano bombowcom strategicznym, które nabrały nowego znaczenia wraz z wprowadzeniem broni atomowej. Zarówno w USA jak również w ZSRR zaczęto tworzyć bombowce o coraz większym udźwigu, prędkości oraz zasięgu, zdolne do uderzeń międzykontynentalnych. W późnych latach 40. i 50. powstały w USA takie konstrukcje, jak ogromny śmigłowy, a później odrzutowo-śmigłowy Convair B-36 Rozjemca, odrzutowy North American B-54 Tornado osiągający prędkość poddźwiękową czy najbardziej znany i używany do chwili obecnej Boeing B-52 Stratoforteca, łączący poddźwiękową prędkość z ładunkiem 31 000 kg bomb. Podstawą międzykontynentalnego lotnictwa strategicznego ZSRR stał się Tupolew Tu-95 o unikalnym w tej klasie napędzie turbośmigłowym, natomiast lotnictwa taktycznego Tupolew Tu-16 o napędzie odrzutowym.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.