FANDOM


Star 66/ Star 660 - terenowy 3-osiowy samochód ciężarowy konstrukcji polskiej.

Star 66

Terenowy samochód ciężarowy Star 66

W 1952 roku Państwowa Komisja Planowania Gospodarki oraz Zarząd Główny Planowania Uzbrojenia i Techniki Wojennej zorganizowały konkurs na opracowanie projektu technicznego na terenowy samochód ciężarowy dla potrzeb Sił Zbrojnych Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL). Wynikiem prac projektowych prowadzonych przez Biuro Konstrukcji Przemysłu Motoryzacyjnego z Warszawy oraz jego oddziału w Łodzi były zaprezentowane w 1953 roku dwa prototypy nowego pojazdu w dwóch wersjach: 2-osiowej oznaczonej jako Star 44 oraz 3-osiowej oznaczonej jako Star 66. Po przeprowadzeniu w 1954 roku badań drogowych obu prototypów zdecydowano o niekontynuowaniu dalszych prac nad modelem Star 44 i skupieniu się wyłącznie na rozwoju konstrukcji Stara 66.
Star 66 podczas prób terenowych

Samochód ciężarowy Star 66 podczas prób terenowych

Nadwozie Stara 66 w dopracowanej wersji seryjnej osadzone zostało na podłużnicowej ramie spawanej wykonanej z blachy tłoczonej. W układzie jezdnym zastosowano przedni sztywny most napędowy zawieszony na półeliptycznych resorach piórowych, wspartych dodatkowo przez dwa hydrauliczne amortyzatory ramieniowe. Zawieszenie osi środkowej i tylnej stanowiły mosty napędowe, każdy zawieszony na dwóch odwróconych półeliptycznych resorach piórowych oraz sześciu drążkach reakcyjnych. Środkowy oraz tylny most napędowy wyposażony został w sterowaną mechanicznie blokadę mechanizmu różnicowego. Samochód Star 66 wyposażony był w otwartą, dwuosobową kabinę wagonową typu N66 z brezentowym, składanym do tyłu dachem oraz dwudzielną przednią szybą. W podstawowej wersji skrzyniowej pomiędzy kabiną, a zderzakiem zamontowano wyciągarkę linową o uciągu 6 000 kg ton. Układ hamulcowy wyposażony został w podciśnieniowy system wspomagania. Do napędu Stara 66 zastosowano, 6-cylindrowy, rzędowy silnik gaźnikowy Star S47 (w prototypie: Star S46), o pojemności skokowej 4 680 cm³ i mocy maksymalnej 77,3 kW (105 KM). Jednostka napędowa zblokowana została z 5-biegową manualną, niezsynchronizowaną skrzynią biegów, zespoloną poprzez wał rurowy ze sterowanym mechanicznie reduktorem o dwóch przełożeniach.

Różnice Star 66 i Star 660

Różnice techniczne pomiędzy Starem 66, a Starem 660 M1

W 1954 roku roku zbudowano kolejne zmodernizowane prototypy Stara 66, które testowane były przez wojsko do 1955 roku. Po wydaniu pozytywnej opinii przez komisję Ministerstwa Obrony Narodowej, w styczniu 1956 roku zatwierdzono dokumentację techniczną wersji seryjnych i rozpoczęto prace przygotowujące Fabrykę Samochodów Ciężarowych im. Feliksa Dzierżyńskiego w Starachowicach do produkcji nowej ciężarówki. W 1958 roku rozpoczęto produkcję seryjną samochodu Star 66, którą zakończono w 1965 roku wprowadzając do produkcji opracowaną w tym samym roku wersję zmodernizowaną samochodu oznaczoną jako Star 660 M1. Nowy typ samochodu był wynikiem zebranych doświadczeń oraz uwag wojska z eksploatacji wersji 66, tak aby w lepszym stopniu dostosować ten pojazd do wykonywania zadań jakich przed nim stawiano. Pierwszą zmianą różniącą zmodernizowaną wersję od poprzednika, Stara 66 było zastosowanie pneumatycznej zamiast mechanicznej blokady mechanizmu różnicowego, drugą zmianą było dostosowanie układu hamulcowego do zasilania hamulców przyczepy oraz wyposażenie tego układu w nadciśnieniowy system wspomagania zamiast dotychczas stosowanego systemu podciśnieniowego. Ponadto wprowadzono nowe większe opony o wymiarze 12.00-18" przystosowane do układu centralnej regulacji ciśnienia oraz wzmocniony mechanizm wyciągarki z bezpiecznikiem przeciążeniowym. Zewnętrznie nowa wersja niczym nie różniła sie od poprzedniej. Trzy lata później wprowadzono do produkcji zmodernizowaną wersję Stara 660 M1 oznaczoną jako Star 660 M2. Zastosowano w niej metalowo-brezentową konstrukcję dachu kabiny, poprawiając izolację termiczną oraz akustyczną kabiny, co zewnętrznie odróżniało nowy typ od poprzedników. Zmieniono kształt osłony silnika oraz dźwigni zmiany biegów. Ponadto zmianami objęto instalację elektryczną samochodu poprzez jej ekranowanie, dostosowując ją do pracy w całkowitym zalaniu przez wodę, dzięki czemu pojazd mógł pokonywać głębsze przeszkody wodne brodząc po dnie. W układzie hamulcowym zwiększono wydajność pompy wspomagania oraz zastosowano zawór sterujący układem hamulcowym przyczepy. Pomimo wprowadzenia do produkcji w 1973 roku zupełnie nowego terenowego samochodu ciężarowego Star 266 będącego następcą Stara 66 produkcję samochodu kontynuowano nadal do 1983 roku.
Star 660

Terenowy samochód ciężarowy wersji Star 660 M2 z zabudową cysterny paliwowej

Oprócz podstawowej wersji skrzyniowej polska armia używała i nadal nielicznie używa wiele specjalistycznych wersji Stara 66/ 660 jak np. mosty pontonowe PP-64, nadwozia furgonowe Jelcz 117 AUM, warsztaty naprawcze Sarna I, stacje radiowe R-118 i R-137, stacje radioliniowe R-404 i R-405, autocysterny paliwowe, żurawie samochodowe Hydros R-061 lub ŻSH-6S, koparki Bumar-Waryński KM-251 i K 407 oraz samochodowe mosty towarzyszące SMT-1.
Star 660 M2 PP-64

Muzealny egzemplarz samochodu Star 660 M2 z zabudową mostu pontonowego PP-64

Informacje

Dane podstawowe:

Dane techniczne:

  • Uzbrojenie: nie przewidziano
  • Silnik: gaźnikowy (benzynowy), rzędowy, 6-cylindrowy Star S47 o mocy 105 KM
  • Skrzynia biegów: 5-biegowa, manualna
  • Pancerz: brak opancerzenia
  • Długość: 6,52 m, 6,57 m (wersja 660 M2)
  • Szerokość: 2,40 m
  • Wysokość: 2,87 m
  • Prześwit: 0,28 m
  • Masa własna: 5 200 kg, 5 300 kg (wersja 660 M1), 5 650 (wersja 600 M2)
  • Masa całkowita: 9 200 kg (na szosie), 7 700 kg (w terenie)
  • Prędkość maks.:
  • Zasięg:
  • Zapas paliwa: 2 X 150 l
    Star 660 M2 rysunek

    Sylwetka samochodu Star 660 M2 w trzech rzutach

Wersje:

  • Star 66 - pierwsza wersja produkcyjna samochodu Star 66. Produkowana w latach 1958 - 1965
  • Star 660 M1 - zmodernizowana, druga wersja produkcyjna samochodu Star 66. Wyposażona m.in. w pneumatyczną zamiast mechanicznej blokadę mechanizmu różnicowego, układ hamulcowy dostosowany do zasilania hamulców przyczepy, nowe większe opony o wymiarze przystosowane do układu centralnej regulacji ciśnienia oraz wzmocniony mechanizm wyciągarki z bezpiecznikiem przeciążeniowym. Produkowana od 1965 roku
  • Star 660 M2 - zmodernizowana wersja produkcyjna samochodu Star 660 M1. Wyposażona m.in. w nową metalowo-brezentową konstrukcję dachu kabiny, poprawiającą izolację termiczną oraz akustyczną kabiny, zmienioną instalację elektryczną samochodu, dostosowaną do pracy w całkowitym zalaniu przez wodę, pompę wspomagania układu hamulcowego o zwiększonej wydajności. Produkowana od 1968 roku
  • Star 660D - wersja samochodu Star 660 M2 napędzana rzędowym silnikiem wysokoprężnym Star S530A o mocy 100 KM, zamiast gaźnikowego. Od 1970 roku napędzana również mocniejszym silnikiem wysokoprężnym Star S359 o mocy 150 KM identycznym jak w Starze 266. Produkowana od 1968 roku
  • Star A-660 OM - wersja samochodu Star 660 M2 przeznaczona jako podwozie bazowe do zabudowy samochodowego mostu towarzyszącego SMT-1. Przystosowana do tego celu w specjalnie przebudowane i wzmocnione podwozie. Ponadto wyposażona w urządzenia i mechanizmy pozwalające na rozładunek i załadunek przęsła mostu

Wersje zmodernizowane:

  • Star 660 M3P - opracowana przez firmę AMZ Głowno w 2000 roku i wykonana przez różne podmioty (m.in. przez PIW Wifama - Prexer Sp. z o.o. w Łodzi) modernizacja samochodu Star 660 polegająca na zamontowaniu nowego silnika IVECO 8140SRC20 o mocy maksymalnej 122 KM i maksymalnym momencie obrotowym 285 Nm, przekładni kierowniczej typu ZF z hydraulicznym wspomaganiem, dwuobwodowego układu hamulcowego ze wspomaganiem oraz instalacji elektrycznej 24 V. Zmodernizowano w ten sposób 100 wojskowych Starów 660
  • Star 660 M3 - wykonana przez Wojskowe Zakłady Mechaniczne w Siemianowicach modernizacja polegająca na zamontowaniu silnika IVECO o mocy maksymalnej 170 KM i maksymalnym momencie obrotowym 550 Nm. Zmodernizowano w ten sposób kolejnych około 20 wojskowych Starów 660

Użytkownicy:

Michał Iljin (dyskusja) 21:26, lut 25, 2020 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.