Studebaker US6 - terenowy, 3-osiowy samochód ciężarowy konstrukcji amerykańskiej z okresu II wojny światowej.

Terenowy samochód ciężarowy Studebaker US6

Samochód ciężarowy Studebaker US-6 został opracowany w 1941 roku w firmie Studebaker Corporation w oparciu o wymagania Armii Stanów Zjednoczonych, która pilnie potrzebowała terenowych ciężarówek do przewozu żołnierzy i broni holowniczej. Podobne pojazdy powstały w tym samym czasie również w przedsiębiorstwach General Motors Company (GMC) oraz International Harvester. Ostatecznie Studebaker US-6 nie trafił masowo na wyposażenie Armii. Wynikało to z faktu, że jego nisko zaworowy silnik Hercules JXD nie spełniał przyjętych wówczas standardów, w wyniku czego firma Studebaker Corporation przegrała rywalizację z General Motors oraz International Harvester. Z tego powodu większość wyprodukowanych pojazdów została wyeksportowana do sojuszniczych państw alianckich w ramach umowy Lend-Lease. Z ponad 219 000 wyprodukowanych samochodów, tylko około 31 000 weszło na wyposażenie Armii Stanów Zjednoczonych, pozostałe 187 200 samochodów wyeksportowano.

Terenowy samochód ciężarowy Studebaker US6 w rzadko spotykanej wersji z otwartą kabiną kierowcy

Terenowy samochód ciężarowy Studebaker US6 Armii Stanów Zjednoczonych na froncie

Konstrukcja Studebakera US6 była typowa dla samochodów ciężarowych. Samochód zbudowano w układzie jezdnym sześciokołowym z napędem na wszystkie koła (6X6), oprócz podstawowego modelu terenowego istniała również wersja szosowa z napędem wyłącznie na dwie tylne osie (6X4). Z przodu pod wysuniętą maską umieszczono gaźnikowy silnik benzynowy Herkules JXD o mocy 95 KM. Za silnikiem znajdowała się metalowa 2-osobowa kabina kierowcy (szoferka). Przednia szyba kabiny była dwudzielna, podnoszona do góry w kierunku jazdy i wyposażona w dwie wycieraczki. W tylnej ścianie kabiny znajdowało się małe owalne okienko. We wnętrzu szoferki na środku podłogi znajdowała się potężna dźwignia zmiany biegów. Po prawej stronie dźwigni zmiany biegów znajdował się hamulec ręczny, natomiast po lewej stronie dźwignia włączania wciągarki. Ponadto kabina była wyposażona w grzejnik oraz gaśnicę. Za kabiną kierowcy umieszczono stalową skrzynię ładunkową z otwieraną tylną burtą. Do ścian bocznych skrzyni przymocowane były podnoszone, drewniane ławki dla 16 żołnierzy z pełnym wyposażeniem. Zawieszenie stanowił most przedni zawieszony na ramie za pomocą resorów półeliptycznych. Dodatkowo zastosowano w nim hydrauliczne amortyzatory dwustronnego działania. Tylne mosty były zawieszone ruchomo z podłużnymi odwróconymi resorami półeliptycznymi i drążkami reakcyjnymi w gumowych tulejach. Koła przednie skrętne były pojedyncze natomiast koła tylne, stałe były podwójne.

Odrestaurowany zabytkowy egzemplarz terenowego samochodu ciężarowego Studebaker US6

Samochód Studebaker US6 z samobieżną wyrzutnią rakiet BM-13N konstrukcji radzieckiej podczas rekonstrukcji historycznej

Produkcję seryjną samochodu Studebaker US6 rozpoczęto w 1941 roku, z głównym przeznaczeniem na eksport do państw alianckich. Już jesienią tego samego roku pierwsze samochody dostarczono do Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR), który stał się ich głównym użytkownikiem zagranicznym. Do ZSRR trafiło 114 500 z ogólnej liczby 187 200 wyeksportowanych pojazdów. Komitet Techniczny Głównego Dowództwa Samochodowego (GAU) Armii Czerwonej zorganizował test jedenastu "Studerów” (jak zaczęto je w uproszczeniu nazywać w ZSRR), który trwał od 18 lipca 1942 roku do 15 maja 1943 roku. Po zakończeniu testu wydano broszury dotyczące eksploatacji i napraw samochodu, które były dołączane do każdej ciężarówki. Ponadto wydano instrukcje dotyczące zwiększenia nośności. Zgodnie z tymi dokumentami, pomimo faktu, że oficjalnie Studebaker US6 miał ładowność 2,5 tony, zalecano ładowność 4 ton. W 1945 roku zmniejszono wytyczne dotyczące ładowności do 3,5 tony. W Armii Czerwonej ciężarówki Studebaker były szeroko stosowane do przewożenia personelu, zaopatrzenia wojskowego i holowania przyczep lub artylerii kalibru do 105 mm i wadze do 2,25 tony. Ponadto ciężarówka stała się głównym pojazdem bazowym samobieżnych wyrzutni rakiet Katiusza: BM-13N, BM-8-48 oraz BM-31-12 - najpotężniejszych wyrzutni tamtego okresu. Po zakończeniu II wojny światowej duża część samochodów została odesłana do USA zgodnie z umową leasingu. Pozostałe pojazdy przez pewien czas służyły w Armii Radzieckiej oraz brały udział w odbudowie gospodarki państwowej ZSRR. Jeszcze w trakcie wojny Związek Radziecki przekazał sporą część pojazdów bratniemu Ludowemu Wojsku Polskiemu (LWP). Po jej zakończeniu na wyposażeniu naszej armii pozostawało około 350 samochodów Studebaker, które ostatecznie zastąpiono nowszym sprzętem. Część wycofanych z Wojska Polskiego samochodów używana była następnie m.in. przez Straż Pożarną. Samochody Studebaker US6 zostały również dostarczone pozostałym aliantom, czyli Wielkiej Brytanii (w liczbie 7 088 egzemplarzy), Francji (ponad 3 462 egzemplarzy) oraz kilku mniejszym państwom, m.in. Belgii i Holandii. Produkcja trwała do sierpnia 1945 roku. Łącznie wyprodukowano 219 882 egzemplarzy samochodu Studebaker US6 trzynastu różnych wersji, z czego 87 742 w układzie szosowym 6x4 z ​​nienapędzaną przednią osią.

Informacje

Dane podstawowe:

Dane techniczne:

  • Silnik: gaźnikowy (benzynowy), 6-cylindrowy, rzędowy Herkules JXD o mocy 95 KM
  • Skrzynia biegów: 5 biegowa, manualna
  • Pancerz: brak opancerzenia
  • Długość: 6,36 m
  • Szerokość: 2,23 m
  • Wysokość: 2,21 m/ 2,69 m (z plandeką)
  • Prześwit: 0,24 m
  • Masa własna: 4 480 - 4 875 kg (różne źródła)
  • Masa całkowita: 6 980 - 7 375 (różne źródła)
  • Prędkość maks.: 72 km/h (na szosie)
  • Zasięg: 390 km
  • Zapas paliwa: 151,4 l

Wersje:

  • U1 - wersja z napędem 6x6 o rozstawie osi 3 760 mm. Produkowana w 1941 roku. Wyprodukowana w ilości 425 sztuk.
  • U2 - wersja analogiczna z U1 wyposażona we wciągarkę linową. Produkowana w 1941 roku. Wyprodukowana w ilości 779 sztuk.
  • U3 - wersja z napędem 6X6 o rozstawie osi 4 120 mm. Produkowana w latach 1941 - 1945. Wyprodukowana w ilości 103 739 sztuk.
  • U4 - wersja analogiczna z U3 wyposażona we wciągarkę linową. Produkowana w latach 1941 - 1945. Wyprodukowana w ilości 18 779 sztuk
  • U5 - wersja cysterna o pojemności 2 840 litrów z napędem 6x6 o rozstawie osi 4 120 mm. Wyprodukowana w ilości 1 925 sztuk.
  • U6 - wersja ciągnik siodłowy z napędem 6x4 o rozstawie osi 3 760 cm. Wyprodukowana w ilości 8 640 sztuk.
  • U7 - wersja z napędem 6x4 o rozstawie osi 4 120 mm. Wyprodukowana w ilości 66 998 sztuk.
  • U8 - wersja analogiczna z U7 wyposażona we wciągarkę linową. Wyprodukowana w ilości 12 104 sztuk.
  • U9 - wersja pod zabudowy specjalne z napędem 6X6 o rozstawie osi 4 120 mm. Wyprodukowana w ilości 2 074 sztuk.
  • U10 - U13 - wersje wywrotki z napędem 6x6 o rozstawie osi 3 760 cm, z wciągarką lub bez. Produkowane w 1943 roku. Wyprodukowane w ilości 800 sztuk.

Sylwetka terenowego samochodu ciężarowego Studebaker US6 w czterech rzutach

Użycie bojowe:

Użytkownicy:

Źródła:

Michał Iljin (dyskusja) sty 16, 2021 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.