FANDOM


Tupolew Tu-16 (ros. Туполев Ту-16) - samolot bombowy konstrukcji radzieckiej, następca samolotu Tupolew Tu-4.
Tupolew Tu-16

Samolot bombowy Tupolew Tu-16

Pierwszym powojennym radzieckim samolotem bombowym dalekiego zasięgu był Tu-4, czterosilnikowy samolot tłokowy bedący kopią amerykańskiego bombowca Boeing B-29 Superforteca. Jednak już w drugiej połowie lat 40-tych stało się oczywiste, że przyszłość lotnictwa bombowego dalekiego zasięgu należy do samolotów z napędem odrzutowym lub turbośmigłowym. Potwierdziły to doświadczenia wojny koreańskiej, gdzie dobrze uzbrojone, aczkolwiek powolne samoloty B-29 miały poważne problemy z przełamaniem obrony przeciwlotniczej. Ponadto radziecka Marynarka Wojenna potrzebowała również samolotu dalekiego zasięgu do atakowania zgrupowań okrętów nawodnych potencjalnego wroga. Biuro konstrukcyjne OKB-156 im. Tupolewa opracowało szereg eksperymentalnych modeli, które posłużyły jako prototypy Tu-16. Wśród nich warto wymienić model "82" będący pierwszym frontowym samolotem bombowym w ZSRR ze skośnymi skrzydłami i dwoma silnikami odrzutowymi. Nie wszedł on jednak do produkcji z uwagi przyjęcia na uzbrojenie Sił Powietrznych ZSRR samolotu Iljuszyn Ił-28 konkurencyjnego biura konstrukcyjnego Iljuszyna. Z uwagi na sukces Ił-28, już w 1947 roku prace nad bombowcem dalekiego zasięgu zlecono również biurze Iljuszyna. Pomimo tego biuro Tupolewa kontynuowało prace nad projektami bombowców strategicznych z własnej inicjatywy. W 1949 roku opracowało ono projekty "86” i "87” ze skośnymi skrzydłami i mocniejszymi silnikami (dwa silniki AM-02 lub TR-03 o ciągu 4 500 kg), umieszczonymi pod skrzydłami. Ich możliwości ograniczał jednak brak odpowiednich silników, w związku z czym z uwagi na niewystarczający zasięg (4 000 km) i udźwig bomb (od 2 do 6 ton), prace nad tymi projektami przerwano. 29 sierpnia 1949 roku Związek Radziecki (ZSRR) przetestował bombę atomową RDS-1 i rozpoczął przygotowania do masowej produkcji bomby RDS-3 ich waga przekraczała 5 ton. Nowe bombowce dalekiego zasięgu miały dostarczyć te bomby do celu, dlatego musiały dysponować zasięgiem takim jak w Tu-4 ale być zdolne do latania dwa razy szybciej. Badania biura projektowego Tupolewa nad projektem "86” wykazały, że szybki samolot bombowy dalekiego zasięgu można skonstruować poprzez zwiększenie masy i rozmiarów, przy wzroście ciągu silnika o 1,5 - 2 razy. Tak powstał projekt "88” z mocniejszymi silnikami AM-03 umiejscowionymi u nasady skrzydeł, a nie pod nimi. Projekt samolotu został zatwierdzony 5 lipca 1951 roku.

McDonnell F-4 Tu-16 1963

Rozpoznawczy samolot Tu-16 w eskorcie myśliwca przechwytującego Marynarki USA McDonnell Douglas F-4 Demon nad Oceanem Spokojnym, 1963 rok

Tu-16 w locie

Samolot bombowy Tupolew Tu-16R w locie, 1985 rok

Konstrukcja duralowa, półskorupowa. Usterzenie pionowe pojedyńcze, płat stały o skosie 35° w układzie średniopłata. Wloty powietrza po bokach kadłuba. Kabina hermetyzowana z fotelami wyrzucanymi. Celownik radiolokacyjny i wyposażenie do lotów bez widzialności. Zbiorniki paliwa w kadłubie i skrzydłach. Podwozie trójpodporowe z kołami przednimi chowane w locie. Na wyposażenie standardowe samolotu składał się m.in. astrokompas AK-53P i DAK-50M (DAC-2), sekstant IAC-51, urządzenie nawigacyjne ANU-1, zdalny żyrokompas DIK-46 (DGMK -7), żyrokompas GPK-48 lub GPK-52. Sprzęt radionawigacyjny systemu SPI-1, radiokompas ARK-5, radiowysokościomierz małych wysokości RW-2 (RW-UM), radiowysokościomierz dużych wysokości RW-17M, system lądowania na ślepo „Kontynent”. W celu udoskonalenia po 1980 roku na niektórych samolotach zainstalowano system radiowej nawigacji dalekiego zasięgu RSDN A-711. Ponadto samolot był wyposażony w autopilot AP-5-2M (później AP-6E), celownik radiowy RBP-4 Rubidium MM-P (zastąpiony później RBP-6 lub Rubin-1A) połączony z nawigacyjno-bombardującym automatem NBA, dopplerowski miernik prędkości i zniosu DISS-1, transponder SО-69, stacja ostrzegania przed opromieniowaniem SPO-2 "Syrena-2” lub SPO-3 Syrena-3” (zastąpiona później przez SPO-10 "Syrena-3M”). Sprzęt komunikacyjny: radiostacja KF R-807, KF R-808 lub R-836M „Hel”, radiostacja RSIU-3M lub R-800 „Klon” lub R-802 „Dąb” lub R-832 ”Eukaliptus-SM". Rejestrator głosu załogi MS-63.

Przednia część Tu-16

Przednia część samolotu Tu-16

Oblotu samolotu prototypowego oznaczonego jako "88" dokonano 27 kwietnia 1952 roku. Próby w locie wykazały konieczność zmniejszenia masy konstrukcji w celu osiągnięcia zakładanego zasięgu. 6 kwietnia 1953 roku po udoskonaleniach związanych z potrzebą odciążenia samolotu i jednocześnie zapewnienia mu ochrony przed szkodliwymi czynnikami wybuchu jądrowego dokonano oblotu drugiego prototypu. Miesiąc poźniej 28 maja samolot został przyjęty na uzbrojenie lotnictwa bombowego oraz morskiego ZSRR. 29 października 1953 roku powstał pierwszy egzemplarz seryjny samolotu Tu-16. Produkcję seryjną samolotu uruchomiono w trzech zakładach lotniczych: Nr 22 w Kazaniu, Nr 1 w Kujbyszewie oraz Nr 64 w Woroneżu. Ogółem do zakończenia produkcji pod koniec 1963 roku wyprodukowano 1 507 egzemplarzy samolotu Tu-16 wszystkich wersji (800 w Kazaniu, 543 w Kujbyszewie i 166 w Woroneżu). 1 maja 1954 roku samolot zaprezentowano po raz pierwszy publicznie podczas defilady lotniczej nad Placem Czerwonym w Moskwie. Był to pierwszy w ZSRR samolot odrzutowy dalekiego zasięgu. W 1955 roku na podstawie Tu-16 powstał pierwszy radziecki samolot pasażerski o napędzie odrzutowym Tupolew Tu-104. Ze względu na niezawodną konstrukcję Tu-16 był używany w lotnictwie wojskowym ZSRR, a następnie w Siłach Powietrznych Rosyjskiej Federacji aż do 1994 roku. Chiński samolot Xi'an H-6 będący wersją licencyjną Tu-16 jest nadal w użyciu Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (ChALW).

Tu-16K Monino

Egzemplarz muzealny samolotu Tupolew Tu-16K w Muzeum sił Powietrznych w Monino

Informacje

Dane podstawowe:

  • Państwo: Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR)
  • Producent: Zakład Lotniczy Nr 22 w Kazaniu, Zakład Lotniczy Nr 1 im. Dimitrija Ustinowa w Kujbyszewie, Zakład Lotniczy Nr 64 w Woroneżu
  • Typ samolotu: bombowy, strategiczny
  • Załoga: 6-7 osób (zależnie od wersji)
  • Prototypy: 1952
  • Produkcja: 1953-1963
  • Wyprodukowane egzemplarze: 1 507szt. + około 200szt. - chińska wersja licencyjna Xi'an H-6
    Tu-16 na tle lotniskowca USA

    Samolot Tupolew Tu-16 przelatujący w pobliżu lotniskowca Marynarki USA

Dane techniczne:

  • Silnik: turboodrzutowy AM-3 (RD-3)
  • Rozpiętość: 33,0 m
  • Długość kadłuba: 34,80 m
  • Wysokość: 10,40 m
  • Powierzchnia nośna: 164,65 m²
  • Masa własna: 37 200 kg
  • Masa całkowita: 79 000 kg
  • Prędkość maks: 1 050 km/h
  • Prędkość min: brak danych
  • Wznoszenie: brak danych
  • Pułap: 12 800 m
  • Zasięg: 5 925 km
  • Zapas paliwa: 43 800 l
  • Rozbieg: brak danych
  • Dobieg: brak danych
  • Uzbrojenie: 7 działek AM-23 kal. 23 mm, 8 900 kg bomb lub 1 bomba atomowa w komorze bombowej. W wersji morskiej 3 zamki (1 podkadłubowy i 2 podskrzydłowe) na uzbrojenie podwieszane: 2 naddźwiękowe pociski rakietowe KSR-5 oraz 1 przeciwokrętowy pocisk rakietowy KS-1 lub K-10.
    Tupolev Tu-16 above Soviet cruiser 1984

    Tupolew Tu-16 przelatujący nad radzieckim krążownikiem 1984 rok

Wersje:

Należy zauważyć, że dokładne podanie wszystkich powstalych wersji Tu-16 prawdopodobnie nie jest już możliwe. Było wiele samolotów tej samej wersji, ale z innym wyposażeniem. Część samolotów została przerobiona na wykonywanie konkretnych zadań. W poniższym zestawieniu pominięte zostały wersje eksperymentalne, które nie weszły do produkcji lub do użytku.
KSR-5 pod Tu-16

Muzealny egzemplarz samolotu Tu-16 z podwieszonym pociskiem rakietowym KSR-5

  • Tu-16 - pierwsza wersja produkcyjna z silnikami AM-3A. Produkowana od 1953 roku.
  • Tu-16A - wersja przeznaczona do przenoszenia broni atomowej. Wyróżniała się przedziałem bombowym z izolacją termiczną i specjalnym "antyatomowym” zabarwieniem kadłuba (białe dno i boki). Najbardziej liczna wersja, produkowana od 1954 roku. Wyprodukowana w ilości 453 sztuk.
  • Tu-16AFS - wersja zmodyfikowana do specjalnej fotografii lotniczej. Wyposażona w kamery lotnicze AFA-42/20 zainstalowane w przedziale ładunkowym, pozbawiona uzbrojenia. Przebudowano w ten sposób 1 szt. samolotu, służącą do fotografowania kolejowej Bajkalsko-Amurskiej Magistrali.
  • Tu-16W - wersja przystosowana do przenoszenia bomby wodorowej, podobnej do najpotężniejszej bomby wodorowej zdetonowanej 30 października 1961 roku na poligonie na Nowej Ziemi (AN602 "Car bomba"). Wyprodukowana w ilości 3 sztuk.
  • Tu-16G  - wersja zmodyfikowana do szkolenia załóg Tu-104. Przebudowano w ten sposób 1 szt. samolotu
  • Tu-16E "Azalia" - wersja do wywiadu elektronicznego oraz walki elektronicznej. Wyposażona w automatyczne stacje zakłóceń aktywnych SPS-61, SPS-62, SPS-63, SPS-64, SPS-65 i SPS-66 oraz automatyczne transmisje zakłóceń pasywnych. Na większości tych samolotów zdemontowano tylne działko. Załoga liczyła 7 osób.
  • Tu-16E-XR - wersja przeznaczona do celów fotograficznych, radiotechnicznych, radiacyjnych i rozpoznania chemicznego, a skład sprzętu był zbliżony do Tu-16RR. Na zamkach podskrzydłowych zainstalowano pojemniki do pobierania próbek powietrza. Załoga liczyła siedem osób.
  • Tu-16Z (Tu-16Ju, Tu-163) - wersja samolot zbiornikowy (powietrzny tankowiec). Wyposażona w system tankowania samolotów w locie. Opracowana w 1955 roku. Przebudowano w ten sposób ponad 100 szt. samolotów Tu-16A.
  • Tu-16ZSCZ - wersja samolot zbiornikowy (powietrzny tankowiec). W przeciwieństwie do Tu-16Z, miała system tankowania samolotów w locie wykorzystywany przez „stożek”. Służyła do tankowania Tu-22
  • Tu-16ZA - wersja bombowiec. Wyposażona w system tankowania w locie. Godna uwagi ze względu na obecność odbiornika paliwa na lewym skrzydle (później na obu).
  • Tu-16K-10 - wersja morska, przeznaczona do przenoszenia przeciwokrętowych pocisków rakietowych K-10S. Wyróżniająca się wydłużoną nosową osłoną parabolicznej anteny radaru JeN. Produkowana od 1959 roku. Przyjęta do lotnictwa Marynarki Wojennej ZSRR w 1961 roku. Wyprodukowana w ilości 216 szt.
  • Tu-16K-10 (ZA) - wersja samolotu Tu-16K-10 wyposażona w system tankowania w locie. Godna uwagi ze względu na obecność odbiornika paliwa na lewym skrzydle.
  • Tu-16K-10-26 - zmodernizowana wersja morska, przeznaczona do przenoszenia przeciwokrętowych pocisków rakietowych UR K-10S, KSR-2 i KSR-5Z.
  • 'Tu-1'6K-10-26B - zmodernizowana wersja samolotu Tu-16K-10-26. Oprócz przenoszenia pocisków można było tą wersję szybko przystosować do przenoszenia bomb o wadze 100 - 1 500 kg na 12 zamkach pod kadłubem i skrzydłami. Na zamkach do podwieszania pocisków zamontowano szybkoodłączalne węzły przejściowe do zawieszania bomb.
  • Tu-16K-10-26D - zmodernizowana wersja samolotu Tu-16K-10-26. Wyposażona w radar JeN-D i uzbrojona w pociski K-10SD i K-10SDW o wydłużonym zasięgu lotu, mogła również przenosić standardowy K-10S oraz wystrzeliwanych na małych wysokościach K-10N.
  • Tu-16K-11-16 - zmodyfikowana wersja morska, przeznaczona do przenoszenia kierowanych pocisków rakietowych K-16 (KSR-2) i K-11 (KSR-11). Opracowana w 1963 roku. Wyróżniała ją obecność stacji rozpoznania radiotechnicznego "Ryga" oraz brak przedniego działka. Do standardu Tu-16K-11-16 przebudowywano wersje Tu-16, Tu-16A, Tu-16Z, Tu-16KS.
  • Tu-16K-22 - wersja przeznaczona do przenoszenia kierowanych przeciwokrętowych pocisków rakietowych dalekiego zasięgu Ch-22 "Burza". Eksperymentalna wersja do testowania pocisku Ch-22, później w samoloty te uzbrojono pułk w Wozdwiżence (Przymorski Kraj).
  • Tu-16K-26 - wersja przeznaczona do przenoszenia pocisków rakietowych UR K-26 (KSR-5). Przyjęta na uzbrojenie 4 grudnia 1969 roku.
  • Tu-16K-26P - wersja przeznaczona do przenoszenia przeciwradarowych pocisków rakietowych KSR-5R. Opracowana na początku lat 70-tych.
  • Tu-16KRM - wersja zmodyfikowana do przenoszenia pocisków-celów KRM-1, KRM-2, KSR-5NM, KSR-5NW. Na polecenie obrony powietrznej przebudowano w ten sposób kilka samolotów.
  • Tu-16KRME - wersja zmodyfikowana do przenoszenia pocisków-celów MW-1 (KRM-2), przebudowana z samolotu walki elektronicznej Tu-16E "Azalia". Wyposażona w automatyczne stacje zakłóceń aktywnych SPS-1, SPS-2, stację "Syrena” oraz automat ASO-16. Podczas wystrzeliwania celów Tu-16 KRME mógł dodatkowo komplikować działanie systemu obrony powietrznej poprzez transmisję zakłóceń aktywnych i pasywnych. Załoga, podobnie jak w Tu-16E składała się z 7 osób.
  • Tu-16KS - wersja przeznaczona do przenoszenia przeciwokrętowych pocisków rakietowych KS-1 "Kometa". Wyposażona w radar "Kobalt-1M". Mogła przenosić jeden lub dwa pociski rakietowe na zamkach pod skrzydłami. Wyprodukowana w ilości 107 szt. (w tym 59 szt. z systemem tankowania paliwa w locie). Około 40 samolotów tej wersji dostarczono do Indonezji oraz Egiptu (ARE). Załoga składała się z 7 osób.
  • Tu-16KSR (KSR-2) - wersja przeznaczona do przenoszenia pocisków rakietowych UR KSR i KSR-2
  • Tu-16KSR-2-11 - wersja zmodyfikowana do przenoszenia pocisków rakietowych KSR-2 i KSR-11 w dowolnej kombinacji oraz bomb. Przebudowano w ten sposób 156 szt. samolotów Tu-16A oraz Tu-16A (ZA).
  • Tu-16LL - różne wersje latające laboratoria zmodyfikowane do przeprowadzania testów w locie. Znaczną część przebudowanych samolotów stanowiły laboratoria do testowania nowych silników lotniczych. W przedziale ładunkowym zamontowano hydrauliczny napęd opuszczający silnik testowy. Przebudowano w ten sposób 9 szt. samolotu. Były one eksploatowane przez 30 lat i przetestowano na nich prawie wszystkie radzieckie silniki turboodrzutowe drugiej i trzeciej generacji. Istniało również kilka Tu-16 z innymi urządzeniami eksperymentalnymi, z których wszystkie uchodziły za "latające laboratoria”.
  • Tu-16M - bezzałogowa wersja samolot-cel telesterowana (zdalnie sterowana), przebudowywana z wycofanych z użytku samolotów Tu-16. Nazwa Tu-16M była stosowana tylko dla samolotów przerobionych przez Zakład Lotniczy w Kazaniu. Samoloty-cele budował również Zakład Lotniczy w Chabarowsku, a w zależności od konfiguracji nazywano je M-16-1, M-16-2, M-16-3. Po uruchomieniu silników i kołowaniu na start załoga opuszczała samolot, a następnie samolot-cel przechodził na telesterowanie radiowe z ziemi.
  • Tu-16NM - wersja przeznaczona do przenoszenia pocisków-celów typu D-5NM i D-5MW.
  • Tu-16NKRM - wersja przeznaczona do przenoszenia pocisków-celów opracowana w 1964 roku. Pod każdym skrzydłem zawieszano jeden pocisk-cel wysokiej prędkości (symulator celu) ICz-59 "Jeleń” o wadze 540 kg wyposażony w silnik rakietowy. W 1980 roku zaczęto stosować zaawansowane pociski-cele ICz-59W Magnit o wadze 1 052 kg.
  • Tu-16R "Bukiet" - wersja do walki radiowo-elektronicznej. Wyposażona w stację zakłóceń aktywnych "Bukiet". Część samolotów przebudowano z wersji Tu-16SPS.
  • Tu-16R "Choinka” - wersja do walki radiowo-elektronicznej. Wyposażona w stację zagłuszania pasywnego. W komorze bombowej zamontowano kontenery z automatami ASO-16 i ASO-2B. Po demontażu ASO-16 i zamontowaniu węzłów z bombami można było ja wykorzystać jako bombowiec. Od 1960 roku przebudowano w ten sposób wszystkie samoloty Tu-16SPS.
  • Tu-16R - wersja rozpoznawcza dalekiego zasięgu. Wyposażona w 7 kamer, stację zagłuszania aktywnego oraz sprzęt zwiadu radiowego SPS-3 w pojemnikach podwieszanych pod skrzydłem. Opracowana w 1955 roku
  • Tu-16RM - wersja zmodyfikowana do rozpoznania i wykrywania celów. Wyposażona w lotnicze aparaty fotograficzne AFA-41/20, AFA-42/20, AFA-42/75, AFA-42/100, NAFA-MK-75, stację rozpoznania radiotechnicznego SPS-4 "Kwadrat-2” oraz stację radiolokacyjną "Rubin-1K”. Przebudowano w ten sposób kilka sztuk samolotu Tu-16K-10.
  • Tu-16RM-1 (Tu-16RM-2) - wersja zmodyfikowana do morskiego rozpoznania radioelektronicznego i walki radiowo-elektronicznej. Wyposażona w stacje radiolokacyjne „EN-R”, stacje rozpoznania radiotechnicznego SPS-1 i SPS-4, lotnicze aparaty fotograficzne AFA-33/20M i AFA-42/75. Niektóre samoloty posiadały stacje zagłuszające. Samoloty przebudowane z wersji Tu-16K-10 otrzymały nazwę Tu-16RM-1, a z Tu-16K-10D nazwę Tu-16RM-2. W sumie użytkowano 23 samoloty tej wersji.
  • Tu-16RR - wersja zmodyfikowana do rozpoznania radiacyjnego (wykrywania skażeń promieniotwórczych). Wyposażona w pojemniki podwieszane ze sprzętem do pobierania próbek powietrza. Opracowana w 1970 roku. Przebudowano w ten sposób 7 sztuk samolotu Tu-16R.
  • Tu-16RT - zmodyfikowana wersja pomiarowa do testowania pocisków rakietowych Ch-22 "Burza". W 1956 roku przebudowano w ten sposób 6 sztuk samolotu Tu-16R.
  • Tu-16RC - wersja latające laboratorium, przeznaczona do testowania systemów kierowania pocisków rakietowych P-6. Opracowana w 1964 roku.
  • Tu-16S - morska wersja poszukiwawczo-ratownicza. Wyposażona w odrzucany, sterowany radiowo kuter "Fregata" przenoszony w komorze bombowej, mogła również przenosić kilka kontenerów ratowniczych KAS-90. Pod koniec lat 60-tych przebudowano w ten sposób kilka sztuk samolotu Tu-16T. Użytkowane były do połowy lat 80-tych.
  • Tu-16SP -  wersja patrolowa morska przeznaczona do zwalczania okrętów podwodnych. Wyposażona w boje hydroakustyczne i uzbrojona w torpedy. Zbudowano kilka samolotów tej wersji w latach 70-tych. Wraz z przyjęciem na uzbrojenie samolotów Tupolew Tu-142 wszystkie Tu-16SP zostały wycofane z eksploatacji.
  • Tu-16SPS - wersja przeznaczona do walki elektronicznej, jeden z pierwszych samolotów tego typu w ZSRR. Wyposażona w automatyczne stacje zakłóceń aktywnych SPS-1 i SPS-2 oraz dodatkową.  kabinę operatora urządzeń specjalnych w komorze bombowej (załoga liczyła 7 osób). Produkowana od 1955 roku, wyprodukowana w ilości 42 szt. Ze względu na wady stacji zagłuszających pierwszej generacji, po 10 latach samoloty wyposażono w stacje zakłóceń aktywnych "Bukiet”.
  • Tu-16T - morska wersja torpedowa. Uzbrojona w dwie torpedy odrzutowe RAT-52, sześć torped 45-54WT (lub torpedy 45-56NT), dwie bomby głębinowe WB-2F, 12 min dennych AMD-4-500 lub cztery miny AMD-4-10OO. Można było również podwiesić reaktywne miny wypływające RM-1 i RM-2, uniwersalne miny denne UDM, miny denne MDM-3, MDM-4, ​​MDM-5, miny kotwiczne Lira, miny typu AMD-2M, IGD-M, "Desna", szkolne miny-bomby UPAMB-100/80, torpedy 45-36MAW. Całkowita waga uzbrojenia osiągnęła broni osiągnęła 8 700 kg. Ponadto Tu-16T mógł zabrać pełny komplet uzbrojenia zwykłego bombowca - do 9 000 kg. Produkowana od 1957 roku przez Zakład Lotniczy nr 64 w Woroneżu. Zbudowano lub przebudowano w ten sposób 76 sztuk. Pomimo pojawienia się znacznie bardziej efektywnych nosicieli rakietotorped, użytkowane były do 1972 roku. Kilka samolotów tej wersji zostało przebudowanych na wersję poszukiwawczo-ratowniczą Tu-16S.
  • Tu-16 "Cyklon-N” - wersja zmodyfikowana według programu Cyklon. Przeznaczona do aktywnej ekspozycji na chmury oraz do badania parametrów termodynamicznych atmosfery. Wyposażona w kompleks specjalnego sprzętu składający się z kasetowych pojemników KDS-155 do wystrzeliwania amunicji meteorologicznej PW-50 z jodkiem srebra, kontenera na materiały sypkie (głównie cement klasy 600). Na pylonach zewnętrznych mogły być podwieszane kontenery typu K-76 (ł) z odczynnikiem lub kontenery typu KMG-U. Przebudowano w ten sposób 2 sztuki samolotów marynarki wojennej. Oba samoloty stacjonowały na lotnisku Czkałowskij. Używane podczas Olimpiady w 1980 roku, przy likwidacji awarii w elektrowni atomowej w Czernobylu oraz do "rozganiania chmur" w centralnej Rosji.
    Tupolew Tu-104

    Samolot pasażerski Tupolew Tu-104, wersja rozwojowa samolotu Tu-16

Wersje licencyjne:

Wersje rozwojowe:

  • Tu-104 - pasażerska wersja rozwojowa samolotu Tu-16. Wyróżniająca się kadłubem o zwiększonej średnicy. Oblatana 17 czerwca 1955 roku, produkowana w latach 1956-1960. Wyprodukowana w ilości 201 sztuk
    Tupolew Tu-16 sylwetka

    Sylwetka samolotu Tupolew Tu-16 w trzech rzutach

Użycie bojowe:

Użytkownicy:

  • Związek Radziecki (ZSRR) - 280szt. (stan na 1990 rok)/ Rosja (FR) - brak danych (wycofane w 1994 roku)
  • Białoruś (RB) - 18szt. (odziedziczone po ZSRR, wycofane w połowie lat 90-tych)
  • Chiny (ChRL) - 160szt. (wersja licencyjna Xi'an H-6)
  • Egipt (ARE) - brak danych (wycofane)
  • Indonezja - brak danych (wycofane)
  • Irak (RI) - 4szt. (chińska wersja licencyjna Xi'an H-6) - wycofane
  • Kazachstan - brak danych (odziedziczone po ZSRR, wycofane na początku lat 90-tych)
  • Ukraina - 121szt. (odziedziczone po ZSRR, wycofane w połowie lat 90-tych)

Źródła:

Michał Iljin (dyskusja) 19:52, mar 8, 2020 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.