FANDOM


(Sprzęt i uzbrojenie wojska Wenezueli:)
(Nie pokazano 21 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Boliwariańska Republika Wenezueli (BRW)</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> - socjalistyczne państwo </span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">w północnej części Ameryki Południowej nad Morzem Karaibskim.[[Plik:Coat_of_arms_of_Venezuela.svg.png|thumb|200px|Godło Boliwariańskiej Republiki Wenezueli]][[Plik:Flag_of_Venezuela_(state).svg.png|thumb|200px|Flaga Boliwariańskiej Republiki Wenezueli]]</span>
+
<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Boliwariańska Republika Wenezueli (BRW)</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> - państwo socjalistyczne </span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">w północnej części Ameryki Południowej położone nad Morzem Karaibskim.[[Plik:Coat_of_arms_of_Venezuela.svg.png|thumb|200px|Godło Boliwariańskiej Republiki Wenezueli]][[Plik:Flag_of_Venezuela_(state).svg.png|thumb|200px|Flaga Boliwariańskiej Republiki Wenezueli]]</span>
   
<span style="line-height:19.1875px;">Wenezuela graniczy na zachodzie z Kolumbią, na południu z [[Brazylia|Brazylią]], a na wchodzie z </span>[[Gujana (KRG)|Kooperacyjną Republiką Gujany (KRG)]]<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">. Wenezuela dzieli się na 8 regionów, ich liczbę symbolizuje 8 gwiazdek na nowej fladze Wenezueli (od 12 marca 2006 roku).</span>
+
<span style="line-height:19.1875px;">Boliwariańska Republika Wenezueli graniczy od zachodu z [[Kolumbia|Kolumbią]], od południa z [[Brazylia (FRB)|Federacyjną Republiką Brazylii (FRB)]], a od wchodu z </span>[[Gujana (KRG)|Kooperacyjną Republiką Gujany (KRG)]]<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">. Wenezuela podzielona jest na 8 regionów, ich liczbę symbolizuje 8 gwiazdek na nowej fladze Wenezueli (od 12 marca 2006 roku).</span>
   
<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Wenezuela to kraj bardzo zróżnicowany pod względem ukształtowania powierzchni. Na północnym zachodzie rozciągają się silnie rozczłonkowane pasma górskie Andów, </span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">na zachodzie Andy Północne</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">, na północy Andy Karaibskie</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> z najwyższym szczytem kraju Bolivar (</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">5002 m n.p.m.).</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> Środkową część Wenezueli zajmuje Nizina Orinoko</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">, pocięta gęsto siecią rzek. </span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Największą i najważniejszą rzeką Wenezueli jest Orinoko</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">, która tworzy rozległą deltę przy ujściu do Oceanu Atlantyckiego</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">. </span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">W centralnej części, na południe i południowy wschód od Niziny Orinoko</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> po granicę z [[Brazylia|Brazylią]] i [[Gujana (KRG)|Gujaną]] </span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">rozciąga się Wyżyna Gujańska</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">, z ostańcowymi górami stołowymi Sierra Parima</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">, Sierra Pacaraima i Sierra Marahuaca</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">. Obszar górski jest aktywny sejsmicznie, mają miejsce częste trzęsienia ziemi</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">. Linia brzegowa jest dobrze rozwinięta, liczne zatoki, półwyspy oraz miejscami laguny. Wokół Wenezueli znajduje się kilkanaście wysp przybrzeżnych, największa z nich to Margarita</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">. W pobliżu znajduje się również niewielka wyspa Grenada stanowiąca niepodległe państwo o tej samej nazwie, na którą w 1983 roku wojska [[USA]] dokonały zbrojnej napaści obalając rewolucyjne, marksistowskie władze i umieszczając w Grenadzie marionetkowy rząd sprzyjający Waszyngtonowi.[[Plik:Chavez.jpg|thumb|280px|Hugo Chavez, zmarły 5 marca 2013 roku były prezydent Boliwariańkiej Republiki Wenezueli]][[Plik:Maduro.jpg|thumb|280px|Prezydent Boliwariańkiej Republiki Wenezueli Nicolas Maduro]]</span>
+
W przeszłości Wenezuela była kolonią [[Hiszpania|hiszpańską]], niepodległość proklamowano 5 lipca 1811 roku.
   
<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Gospodarka Wenezueli opiera się na bogatych złożach ropy naftowej, której ten kraj jest znaczącym światowym eksporterem oraz na przemyśle wydobywczym i przetwórczym ropy naftowej. Przed 1998 rokiem gospodarka była typowo wolnorynkowa i złoża te były kontrolowane przez północnoamerykańskie koncerny naftowe. Po 1998 roku, kiedy w wyniku demokratycznych wyborów władzę na krajem objął socjalistyczny prezydent Hugo Chavez, nastąpił zwrot w kierunku budowy socjalizmu XXI wieku (tzw. rewolucja boliwariańska). Wszelkie przedsiębiorstwa naftowe oraz inne gałęzie przemysłu upaństwowiono i odebrano spod władzy zagranicznych koncernów i prywatnego kapitału, obniżono ceny benzyny dla obywateli, zysk ze sprzedaży ropy zaczął zasilać budżet państwa. </span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Rządząc w oparciu o szeroką koalicję partii lewicowych Hugo Chavez wprowadził popularne reformy społeczne, osiągnięte w dużej mierze dzięki obłożeniu bogatszych obywateli wysokimi podatkami dochodowymi.</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> Sprawiło to, że Chavez stał się bardzo lubianym i szanowanym przez swoich obywateli przywódcą, również dzięki</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;"> krytyce kapitalizmu, neoliberalizmu oraz Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników. P</span><span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">rzysporzyło mu wrogów wśród bogatszej części społeczeństwa oraz wśród rządu Stanów Zjednoczonych, który utracił swoje wpływy polityczno gospodarcze w tym regionie Ameryki Południowej. Opozycja zaczęła oskarżać go o zapędy dyktatorskie i chęć zbudowania ustroju politycznego identycznego jak w leżącej po drugiej stronie Morza Karaibskiego [[Kuba (RK)|Republice Kuby (RK)]]. Zresztą Wenezuela blisko współpracowała i nadal współpracuje z innymi krajami socjalistycznymi oraz z [[Rosja|Federacją Rosyjską]] (w której kupuje uzbrojenie) i ma wśród ich rządów i przywódców wielu przyjaciół. Hugo Chaves zmarł 5 marca bieżącego roku. Niebawem odbyły się wybory prezydenckie, które wygrał dotychczasowy wiceprezydent Nicolas Maduro, reprezentujący tę samą socjalistyczną linię polityczno-ideową co Chavez.</span>
+
Historia:
   
<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Na początku grudnia 2013 roku p</span><span style="font-family:Arial;font-size:15px;">arlament Wenezueli w specjalnej ustawie ogłosił program budowania socjalizmu w kraju, opracowany jeszcze przez byłego prezydenta Hugo Chaveza. </span><span style="font-family:Arial;font-size:15px;">Dokument pod nazwą „Plan ojczyzny” zawiera główne kierunki rozwoju kraju na najbliższe 6 lat. Program przewiduje kontynuowanie budowy socjalizmu boliwariańskiego XXI wieku, umocnienie stosunków społeczno-gospodarczych nowego typu, wdrożenie socjalistycznej formy podziału bogactw narodowych i umocnienie władzy ludowej. Ponadto, do programu został włączony postulat o wyższości społecznej własności nad prywatną.</span>
+
Nazwa Venezuela oznacza "mała Wenecja" i została nadana temu obszarowi przez podróżnika Amerigo Vespucciego, który zauważył domy na palach u ujścia dzisiejszego jeziora Maracaibo. Tereny dzisiejszej Wenezueli w okresie prekolumbijskim zamieszkane były przez różne grupy Indian. W 1498 roku podróżnik Krzysztof Kolumb dotarł do ujścia rzeki Orinoko. Później, w latach 1499 -1500, kraj był dalej eksplorowany przez hiszpańskiego konkwistadora Alonso de Hojedę, który był uczestnikiem wyprawy Ameriga Vespucciego.
  +
  +
Od XVI wieku tereny Wenezueli kolonizowane przez Hiszpanów w 1556 roku włączone zostały do hiszpańskiego [[Wicekrólestwo Peru|Wicekrólestwa Peru]], a w 1717 roku [[Wicekrólestwo Nowej Grenady|Wicekrólestwa Nowej Grenady]]. Rolę siły roboczej do końca XVI wieku pełnili Indianie, a z początkiem XVII wieku czarnoskórzy niewolnicy sprowadzani z Afryki.
  +
  +
Na początku XIX wieku rozpoczęło się tworzenie ruchów niepodległościowych. Po kilku nieudanych powstaniach Simon Bolivar wywalczył niepodległość. Początkowo był to teren złożony z Wenezueli, Kolumbii oraz Ekwadoru (tzw. Wielka Kolumbia), potem w 1830 roku doszło do wyodrębnienia Wenezueli w samodzielną republikę. Pierwszym prezydentem został Jose Antonio Paez i był nim do 1846 roku. Później wywarł wielki wpływ na politykę Wenezueli będąc kimś w rodzaju dyktatora. W latach 1859-1863 roku trwała wojna domowa między liberałami a konserwatystami.
  +
  +
W XIX i XX wieku trwały częste okresy rządów dyktatorskich i uciekanie się do przemocy w walce politycznej. Odkrycie złóż ropy naftowej na początku XX wieku wyprowadziło kraj do czołówki gospodarczej kontynentu. Głównym inwestorem była firma Esso (Exxon).
  +
  +
Po upadku dyktatury w 1935 roku powstały partie polityczne: Akcja Demokratyczna z Rómulo Betancourtem i Partia Społeczno-Chrześcijańska z Raul Leonim. W latach 1945-47 krótka liberalna prezydentura Betancourta, a potem przewrót wojskowy, po którym dyktatorem do roku 1958 został Marcos Perez Jimenez.
  +
  +
W październiku 1958 roku doszło do porozumienia trzech największych partii Wenezueli - Akcji Demokratycznej (AD), Republikańskiej Unii Demokratycznej (URD) oraz Niezależnego Komitetu Politycznej Organizacji Wyborczej (COPEI). Działacze tych partii ustalili wspólną strategię i zdecydowali o niedopuszczeniu w kraju do rewolucji ani zamachu stanu. Partie te doprowadziły do zmiany konstytucji wenezuelskiej w 1961 roku, wprowadzając do niej zapisy rozszerzające kompetencje prezydenta. Przywódcy AD, URD i COPEI ustalili iż w ciągu pięciu kolejnych lat, tj. podczas kadencji prezydenta, który miał być wybrany w grudniu, kierowane przez nich organizacje będą działały według zasad: respektowania wyników wszystkich wyborów, szacunku dla konstytucji, niezależnie od wyników wyborów, zwycięska partia będzie tworzyła rząd jedności narodowej z udziałem przedstawicieli pozostałych sygnatariuszy porozumienia, każdy rząd jedności narodowej będzie realizował program oparty na wspólnie ustalonych założeniach. Początkowo założenia te miały pozostawać w mocy jedynie pięć lat, w rzeczywistości przetrwały do zwycięstwa Rafaela Caldery w wyborach prezydenckich w 1993 roku, lub według innych źródeł do 1999 roku, gdy prezydentem wybrany został Hugo Chavez. W połowie lat 70-tych trwały walki rządu z marksitowsko-leninowskimi powstańcami i partyzantami z Partii Czerwonej Flagi.
  +
  +
W 1989 roku wybory prezydenckie wygrał Carlos Andres Perez z centrowej Akcji Demokratycznej. W odpowiedzi na kryzys gospodarczy spowodowany obniżkami cen ropy, rząd Akcji Demokratycznej wprowadził inspirowany przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) program reform neoliberalnych. Reformy te były niepopularne wśród biedniejszych obywateli państwa. Rząd ograniczył wydatki socjalne, przeprowadził rozległą prywatyzację państwowych przedsiębiorstw, zrezygnował z kontroli cen na wiele towarów. Pogorszenie się sytuacji gospodarczej doprowadziło do zamieszek Caracazo. Caracazo były największymi zamieszkami w historii kraju w których zginęło od 372 do dwóch tysięcy osób (liczba ofiar zwiększyła się po odkryciu masowych grobów ofiar represji ze strony kapitalistycznego rządu). W tłumieniu protestów uczestniczyło wojsko i policja polityczna DISIP. W 1992 roku doszło do nieudanego zamachu stanu w którym uczestniczył socjalista Hugo Chavez. Do zamachu doszło w nocy 4 lutego, wojsko otoczyło kluczowe obiekty rządowe, w tym pałac prezydencki, Ministerstwo Obrony, Muzeum Wojska i lotnisko wojskowe La Carlota. Pucz nie udał się, a rebelianci mieli poparcie mniej niż 10% jednostek wojskowych. Uczestnicy zamachu zostali aresztowani i natychmiast zyskali poparcie wielu Wenezuelczyków, zwłaszcza tych biedniejszych, którzy zaczęli postrzegać puczystów jako tych którzy zdołają zlikwidować korupcję w rządzie i kleptokrację.
  +
  +
W 1998 roku prezydentem został wybrany Hugo Chavez, w kraju nastąpił zwrot w kierunku budowy socjalizmu XXI wieku (tzw. rewolucja boliwariańska). Upaństwowiono przedsiębiortwa naftowe oraz inne gałęzie przemysłu odbierając z rąk zagranicznych koncernów oraz prywatnego kapitału. W kwietniu 2002 roku kręgom wojska przeciwnym rządowi udało się na dwa dni odsunąć Cháveza od władzy w wyniku zamachu stanu. Niekonstytucyjnym prezydentem został wówczas Pedro Carmona Estanga. Po protestach ludności Chavez powrócił na urząd szefa państwa. Według The Observer zamach stanu został zatwierdzony i zainspirowany przez rząd USA. W zimie 2003 roku USA i inne kraje OPA zaapelowały o rozpisanie przedterminowych wyborów parlamentarnych dla uspokojenia sytuacji w kraju. W sierpniu 2003 roku stało się możliwe rozpisanie referendum na temat wcześniejszego zakończenia kadencji prezydenta. 15 sierpnia 2004 odbyło się referendum, zakończone wygraną zwolenników prezydenta – 59% poparcia przy 70% frekwencji. Opozycja zarzuciła władzom fałszerstwa. Jimmi Carter, niezależny obserwator głosowania zapewniał z kolei o zdecydowanej uczciwości przeprowadzonego głosowania. Uczciwość referendum potwierdziły również OPA oraz [[Unia Europejska|Unia Europejska (UE)]]. W dniu 12 marca 2006 roku Wenezuela zmieniła flagę państwową. Na fladze pojawiły się symbole związane z kulturą Indian – łuk, strzała oraz maczeta. Poza tym dodano ósmą gwiazdę, symbolizującą prowincję Guayana. Zmienił się również trochę wizerunek konia – na poprzedniej fladze biegnie w prawo ze łbem zwróconym w lewo, po zmianach biegnie w lewo trzymając głowę przed siebie. Próby zbrojnego obalenia rządu doprowadziły do radykalizacji stanowiska rządu, w 2005 roku Hugo Chávez zaczął głosić postulat budowy "socjalizmu XXI wieku". Koncepcja różniła się od wcześniejszych form boliwarianizmu, które były socjaldemokratyczne i łączyły elementy kapitalizmu oraz socjalizmu. Socjalizm XXI wieku nie zlikwidował kapitalizmu, natomiast zaowocował odejściem Wenezueli od ustroju neoliberalnego. Hugo Chavez zmarł 5 marca 2013 roku. Niebawem odbyły się wybory prezydenckie, które wygrał dotychczasowy wiceprezydent Nicolas Maduro, reprezentujący tą samą socjalistyczną linię polityczno-ideową co Chavez.
  +
  +
Na początku grudnia 2013 roku parlament Wenezueli w specjalnej ustawie ogłosił program budowania socjalizmu w kraju, opracowany jeszcze przez byłego prezydenta Hugo Chaveza. Dokument pod nazwą „Plan ojczyzny” zawiera główne kierunki rozwoju kraju na najbliższe 6 lat. Program przewiduje kontynuowanie budowy socjalizmu boliwariańskiego XXI wieku, umocnienie stosunków społeczno-gospodarczych nowego typu, wdrożenie socjalistycznej formy podziału bogactw narodowych i umocnienie władzy ludowej. Ponadto, do programu został włączony postulat o wyższości społecznej własności nad prywatną.
  +
  +
Geografia:
  +
  +
Wenezuela leży na obszarze płyty południowoamerykańskiej i jest krajem bardzo zróżnicowanym pod względem ukształtowania powierzchni. Terytorium Wenezueli dzieli się na trzy obszary geologiczne. Na północnym zachodzie rozciągają się silnie rozczłonkowane pasma górskie Andów, na zachodzie Andy Północne, na północy Andy Karaibskie z najwyższym szczytem kraju Bolivar 5 002 m n.p.m.). Środkową część Wenezueli zajmuje Nizina Orinoko, pocięta gęsto siecią rzek. Największą i najważniejszą rzeką Wenezueli jest Orinoko, która tworzy rozległą deltę przy ujściu do Oceanu Atlantyckiego. W centralnej części, na południe i południowy wschód od Niziny Orinoko po granicę z [[Brazylia|Brazylią]] i [[Gujana (KRG)|Gujaną]] rozciąga się Wyżyna Gujańska, z ostańcowymi górami stołowymi Sierra Parima, Sierra Pacaraima i Sierra Marahuaca. Obszar górski jest aktywny sejsmicznie, mają miejsce częste trzęsienia ziemi. Linia brzegowa jest dobrze rozwinięta, liczne zatoki, półwyspy oraz miejscami laguny. Wokół Wenezueli znajduje się kilkanaście wysp przybrzeżnych, największa z nich to Margarita. W pobliżu znajduje się również niewielka wyspa Grenada stanowiąca niepodległe państwo o tej samej nazwie, na którą w 1983 roku wojska [[USA]] dokonały zbrojnej napaści obalając rewolucyjne, marksistowskie władze i umieszczając w Grenadzie marionetkowy rząd sprzyjający Waszyngtonowi.
  +
  +
Klimat panujący na terytorium Wenezueli uwarunkowany jest położeniem geograficznym. Wenezuela leży na niskich szerokościach geograficznych, a jej najdalej wysunięta na południe granica znajduje się kilkadziesiąt kilometrów od równika. Na klimat ma wpływ także wysokość nad poziomem morza i prąd morski oblewający kraj od północy. Wenezuela cechuje się także dużym nasłonecznieniem, gdzie średnia liczba godzin ze słońcem w ciągu roku wynosi 2 600. Południowa i wschodnia część kraju (Wyżyna Gujańska) leży w strefie klimatu równikowego wilgotnego, na pozostałych obszarach panuje klimat podrównikowy wilgotny. W górach klimat jest zróżnicowany, podrównikowy suchy występuje na północnym wschodzie, a podrównikowy wilgotny na wschodnich stokach Cordillera de Mérida.
  +
  +
[[Plik:Chavez.jpg|thumb|280px|Hugo Chavez, zmarły 5 marca 2013 roku były prezydent Boliwariańkiej Republiki Wenezueli]][[Plik:Maduro.jpg|thumb|280px|Prezydent Boliwariańkiej Republiki Wenezueli Nicolas Maduro]]
  +
  +
Gospodarka:
  +
  +
Gospodarka Wenezueli opiera się na bogatych złożach ropy naftowej, której ten kraj jest znaczącym światowym eksporterem oraz na przemyśle wydobywczym i przetwórczym ropy naftowej. Przed 1998 rokiem gospodarka była typowo wolnorynkowa i złoża te były kontrolowane przez północnoamerykańskie koncerny naftowe. Po 1998 roku, kiedy w wyniku demokratycznych wyborów władzę na krajem objął socjalistyczny prezydent Hugo Chavez, nastąpił zwrot w kierunku budowy socjalizmu XXI wieku (tzw. rewolucja boliwariańska). Wszelkie przedsiębiorstwa naftowe oraz inne gałęzie przemysłu upaństwowiono i odebrano spod władzy zagranicznych koncernów i prywatnego kapitału, obniżono ceny benzyny dla obywateli, zysk ze sprzedaży ropy zaczął zasilać budżet państwa. Rządząc w oparciu o szeroką koalicję partii lewicowych Hugo Chavez wprowadził popularne reformy społeczne, osiągnięte w dużej mierze dzięki obłożeniu bogatszych obywateli wysokimi podatkami dochodowymi. Sprawiło to, że Chavez stał się bardzo lubianym i szanowanym przez swoich obywateli przywódcą, również dzięki krytyce kapitalizmu, neoliberalizmu oraz Stanów Zjednoczonych oraz ich sojuszników. Przysporzyło mu wrogów wśród bogatszej części społeczeństwa oraz wśród rządu Stanów Zjednoczonych, który utracił swoje wpływy polityczno gospodarcze w tym regionie Ameryki Południowej. Opozycja zaczęła oskarżać go o zapędy dyktatorskie i chęć zbudowania ustroju politycznego identycznego jak w leżącej po drugiej stronie Morza Karaibskiego [[Kuba (RK)|Republice Kuby (RK)]]. Zresztą Wenezuela blisko współpracowała i nadal współpracuje z innymi krajami socjalistycznymi oraz z [[Rosja|Federacją Rosyjską (FR)]] (w której kupuje uzbrojenie) i ma wśród ich rządów i przywódców wielu przyjaciół.
  +
  +
Boliwariańska Republika Wenezueli jest członkiem organizacji międzynarodowych: [[Organizacja Narodów Zjednoczonych (ONZ)|Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ)]] oraz [[Światowa Organizacja Handlu (WTO)|Światowej Organizacji Handlu (WTO)]].
 
==Informacje==
 
==Informacje==
 
===Dane podstawowe:===
 
===Dane podstawowe:===
 
*Język urzędowy: hiszpański
 
*Język urzędowy: hiszpański
*Stolica<span style="line-height:19.1875px;">: Caracas</span>
+
*Stolica: Caracas
*Ustrój polityczny: republika federalna socjalistyczna
+
*Ustrój polityczny: republika socjalistyczna
*Głowa państwa: <span style="line-height:18px;">prezydent </span><span style="line-height:19.1875px;">Nicolas Maduro</span>
+
*Głowa państwa: prezydent Nicolas Maduro
*Powierzchnia: 916 445 <span style="line-height:19.1875px;">km² (33. miejsce na świecie)</span>
+
*Powierzchnia: 916 445 km² (33. miejsce na świecie)
 
*Liczba ludności: około 28 000 000 (39. miejsce na świecie) - 2012 rok
 
*Liczba ludności: około 28 000 000 (39. miejsce na świecie) - 2012 rok
 
*Jednostka monetarna: Boliwar fuerte
 
*Jednostka monetarna: Boliwar fuerte
Linia 24: Linia 24:
 
===Armia:===
 
===Armia:===
   
<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Armia Wenezueli liczy około 88 tys. żołnierzy. Składają się na nią siły lądowe, siły powietrzne oraz marynarka wojenna. Oprócz armii istnieją siły rezerwowe przeznaczone do obrony terytorium kraju niosące nazwę Boliwariańska Milicja Ludowa (hiszp. Milicia Nacional Bolivariana) - odpowiednik gwardii narodowej w krajach zachodnich</span>
+
Składają się na nią siły lądowe, siły powietrzne oraz marynarka wojenna. Oprócz armii istnieją siły rezerwowe przeznaczone do obrony terytorium kraju niosące nazwę Boliwariańska Milicja Ludowa (hiszp. Milicia Nacional Bolivariana) - odpowiednik gwardii narodowej w krajach zachodnich. Armia Wenezueli obecnie liczy ok. 88 000 żołnierzy.
   
 
[[Plik:Wenezuelcy_żołnierze.jpeg|thumb|280px|Żołnierze Armii Wenezueli]]
 
[[Plik:Wenezuelcy_żołnierze.jpeg|thumb|280px|Żołnierze Armii Wenezueli]]
 
====<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Sprzęt i uzbrojenie wojska Wenezueli:</span>====
 
====<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">Sprzęt i uzbrojenie wojska Wenezueli:</span>====
*[http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/FN_FAL Karabin FN FAL] - produkcja licencyjna, obecnie zakończona
+
*pistolet [[Browning HP]]
*[[AK-103|Karabin AK-103]] - 100 000szt. (uruchomiona produkcja licencyjna)
+
*pistolet maszynowy [[Walther MP]]
*[[SWD]]
+
*karabin szturmowy [http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/FN_FAL FN FAL] - produkcja licencyjna, obecnie zakończona
*[[M60]]
+
*karabin szturmowy [[AK-103]] - 100 000szt. (uruchomiona produkcja licencyjna)
*[[Plik:1309912499-bicentennial-military-parade--venezuela_747233.jpg|thumb|280px|Żołnierki Armii Wenezueli]][[Browning HP]]
+
*karabin wyborowy [[SWD]]
*[[FN FNC]]
+
*[[Plik:1309912499-bicentennial-military-parade--venezuela_747233.jpg|thumb|280px|Żołnierki Armii Wenezueli]]Mossberg 1500
*[[Minimi]]
 
*Mossberg 1500
 
 
*[[Remington 870]]
 
*[[Remington 870]]
*[[RPG-7]]
+
*rkm [[Minimi]]
*Milkor MGL
+
*ukm [[M60]]
*AT-4
+
*ukm [[FN MAG]]
  +
*wkm [[NSW]]
  +
*granatnik [[Milkor MGL]]
  +
*granatnik przeciwpancerny [[RPG-7]]
  +
*granatnik przeciwpancerny [[AT4|AT-4]]
 
*Tiuna
 
*Tiuna
 
*[http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/URO_Vamtac URO Vamtac]
 
*[http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/URO_Vamtac URO Vamtac]
Linia 51: Linia 51:
 
*[[BTR-80]] (250szt.)
 
*[[BTR-80]] (250szt.)
 
*LAR-160 (25szt.)
 
*LAR-160 (25szt.)
  +
*[[2S19 "Msta-S"]] (48szt.)
 
*[[BM-21 Grad]] (52szt.)
 
*[[BM-21 Grad]] (52szt.)
 
*[[BM-30 Tornado]] (12szt.)
 
*[[BM-30 Tornado]] (12szt.)
Linia 56: Linia 57:
 
*RBS-70 (200szt.)
 
*RBS-70 (200szt.)
 
*S-300
 
*S-300
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">[[F-16]] (20szt.)</span>
+
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">[[Genera Dynamics F-16 Walczący Sokół|General Dynamics F-16 Walczący Sokół]] (20szt.)</span>
 
*[[Suchoj Su-30]] (24szt.)
 
*[[Suchoj Su-30]] (24szt.)
  +
*Boeing 707 (2szt.)
 
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">[[Lockheed C-130 Herkules]] (6szt.)</span>
 
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">[[Lockheed C-130 Herkules]] (6szt.)</span>
 
*[[PZL M-28|PZL An-28]]
 
*[[PZL M-28|PZL An-28]]
 
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">[[Embraer EMB 312 Tucano|EMB 312 Tucano]] (19szt.)</span>
 
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">[[Embraer EMB 312 Tucano|EMB 312 Tucano]] (19szt.)</span>
  +
*<span style="font-size:14px;line-height:22px;">Dassault Sokół 20 (5szt.)</span>
  +
*<span style="font-size:14px;line-height:22px;">Dassault Sokół 50 (3szt.)</span>
  +
*<span style="font-size:14px;line-height:22px;">Dassault Sokół 900 (2szt.)</span>
 
*[[Bell UH-1 Irokez]]
 
*[[Bell UH-1 Irokez]]
 
*Bell 212 (2szt.)
 
*Bell 212 (2szt.)
 
*Bell 412 (7szt.)
 
*Bell 412 (7szt.)
 
*[http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Mi-2 PZL Mi-2]
 
*[http://pl.uzbrojenie.wikia.com/wiki/Mi-2 PZL Mi-2]
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">[[Mi-8|Mi-17]] (20szt.)</span>
+
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">[[Mi-8|Mi-17]] (34szt.)</span>
 
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">[[Mi-26]] (4szt.)</span>
 
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">[[Mi-26]] (4szt.)</span>
 
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">[[Mi-28]] (brak danych)</span>
 
*<span style="font-family:sans-serif;line-height:19.1875px;">[[Mi-28]] (brak danych)</span>
Linia 72: Linia 77:
   
 
===Biografie:===
 
===Biografie:===
  +
*Hugo Chavez
  +
*Nicolas Maduro
   
 
===Galeria:===
 
===Galeria:===

Wersja z 21:22, mar 18, 2019

Boliwariańska Republika Wenezueli (BRW) - państwo socjalistyczne w północnej części Ameryki Południowej położone nad Morzem Karaibskim.
Coat of arms of Venezuela.svg

Godło Boliwariańskiej Republiki Wenezueli

Flag of Venezuela (state).svg

Flaga Boliwariańskiej Republiki Wenezueli

Boliwariańska Republika Wenezueli graniczy od zachodu z Kolumbią, od południa z Federacyjną Republiką Brazylii (FRB), a od wchodu z Kooperacyjną Republiką Gujany (KRG). Wenezuela podzielona jest na 8 regionów, ich liczbę symbolizuje 8 gwiazdek na nowej fladze Wenezueli (od 12 marca 2006 roku).

W przeszłości Wenezuela była kolonią hiszpańską, niepodległość proklamowano 5 lipca 1811 roku.

Historia:

Nazwa Venezuela oznacza "mała Wenecja" i została nadana temu obszarowi przez podróżnika Amerigo Vespucciego, który zauważył domy na palach u ujścia dzisiejszego jeziora Maracaibo. Tereny dzisiejszej Wenezueli w okresie prekolumbijskim zamieszkane były przez różne grupy Indian. W 1498 roku podróżnik Krzysztof Kolumb dotarł do ujścia rzeki Orinoko. Później, w latach 1499 -1500, kraj był dalej eksplorowany przez hiszpańskiego konkwistadora Alonso de Hojedę, który był uczestnikiem wyprawy Ameriga Vespucciego.

Od XVI wieku tereny Wenezueli kolonizowane przez Hiszpanów w 1556 roku włączone zostały do hiszpańskiego Wicekrólestwa Peru, a w 1717 roku Wicekrólestwa Nowej Grenady. Rolę siły roboczej do końca XVI wieku pełnili Indianie, a z początkiem XVII wieku czarnoskórzy niewolnicy sprowadzani z Afryki.

Na początku XIX wieku rozpoczęło się tworzenie ruchów niepodległościowych. Po kilku nieudanych powstaniach Simon Bolivar wywalczył niepodległość. Początkowo był to teren złożony z Wenezueli, Kolumbii oraz Ekwadoru (tzw. Wielka Kolumbia), potem w 1830 roku doszło do wyodrębnienia Wenezueli w samodzielną republikę. Pierwszym prezydentem został Jose Antonio Paez i był nim do 1846 roku. Później wywarł wielki wpływ na politykę Wenezueli będąc kimś w rodzaju dyktatora. W latach 1859-1863 roku trwała wojna domowa między liberałami a konserwatystami.

W XIX i XX wieku trwały częste okresy rządów dyktatorskich i uciekanie się do przemocy w walce politycznej. Odkrycie złóż ropy naftowej na początku XX wieku wyprowadziło kraj do czołówki gospodarczej kontynentu. Głównym inwestorem była firma Esso (Exxon).

Po upadku dyktatury w 1935 roku powstały partie polityczne: Akcja Demokratyczna z Rómulo Betancourtem i Partia Społeczno-Chrześcijańska z Raul Leonim. W latach 1945-47 krótka liberalna prezydentura Betancourta, a potem przewrót wojskowy, po którym dyktatorem do roku 1958 został Marcos Perez Jimenez.

W październiku 1958 roku doszło do porozumienia trzech największych partii Wenezueli - Akcji Demokratycznej (AD), Republikańskiej Unii Demokratycznej (URD) oraz Niezależnego Komitetu Politycznej Organizacji Wyborczej (COPEI). Działacze tych partii ustalili wspólną strategię i zdecydowali o niedopuszczeniu w kraju do rewolucji ani zamachu stanu. Partie te doprowadziły do zmiany konstytucji wenezuelskiej w 1961 roku, wprowadzając do niej zapisy rozszerzające kompetencje prezydenta. Przywódcy AD, URD i COPEI ustalili iż w ciągu pięciu kolejnych lat, tj. podczas kadencji prezydenta, który miał być wybrany w grudniu, kierowane przez nich organizacje będą działały według zasad: respektowania wyników wszystkich wyborów, szacunku dla konstytucji, niezależnie od wyników wyborów, zwycięska partia będzie tworzyła rząd jedności narodowej z udziałem przedstawicieli pozostałych sygnatariuszy porozumienia, każdy rząd jedności narodowej będzie realizował program oparty na wspólnie ustalonych założeniach. Początkowo założenia te miały pozostawać w mocy jedynie pięć lat, w rzeczywistości przetrwały do zwycięstwa Rafaela Caldery w wyborach prezydenckich w 1993 roku, lub według innych źródeł do 1999 roku, gdy prezydentem wybrany został Hugo Chavez. W połowie lat 70-tych trwały walki rządu z marksitowsko-leninowskimi powstańcami i partyzantami z Partii Czerwonej Flagi.

W 1989 roku wybory prezydenckie wygrał Carlos Andres Perez z centrowej Akcji Demokratycznej. W odpowiedzi na kryzys gospodarczy spowodowany obniżkami cen ropy, rząd Akcji Demokratycznej wprowadził inspirowany przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) program reform neoliberalnych. Reformy te były niepopularne wśród biedniejszych obywateli państwa. Rząd ograniczył wydatki socjalne, przeprowadził rozległą prywatyzację państwowych przedsiębiorstw, zrezygnował z kontroli cen na wiele towarów. Pogorszenie się sytuacji gospodarczej doprowadziło do zamieszek Caracazo. Caracazo były największymi zamieszkami w historii kraju w których zginęło od 372 do dwóch tysięcy osób (liczba ofiar zwiększyła się po odkryciu masowych grobów ofiar represji ze strony kapitalistycznego rządu). W tłumieniu protestów uczestniczyło wojsko i policja polityczna DISIP. W 1992 roku doszło do nieudanego zamachu stanu w którym uczestniczył socjalista Hugo Chavez. Do zamachu doszło w nocy 4 lutego, wojsko otoczyło kluczowe obiekty rządowe, w tym pałac prezydencki, Ministerstwo Obrony, Muzeum Wojska i lotnisko wojskowe La Carlota. Pucz nie udał się, a rebelianci mieli poparcie mniej niż 10% jednostek wojskowych. Uczestnicy zamachu zostali aresztowani i natychmiast zyskali poparcie wielu Wenezuelczyków, zwłaszcza tych biedniejszych, którzy zaczęli postrzegać puczystów jako tych którzy zdołają zlikwidować korupcję w rządzie i kleptokrację.

W 1998 roku prezydentem został wybrany Hugo Chavez, w kraju nastąpił zwrot w kierunku budowy socjalizmu XXI wieku (tzw. rewolucja boliwariańska). Upaństwowiono przedsiębiortwa naftowe oraz inne gałęzie przemysłu odbierając z rąk zagranicznych koncernów oraz prywatnego kapitału. W kwietniu 2002 roku kręgom wojska przeciwnym rządowi udało się na dwa dni odsunąć Cháveza od władzy w wyniku zamachu stanu. Niekonstytucyjnym prezydentem został wówczas Pedro Carmona Estanga. Po protestach ludności Chavez powrócił na urząd szefa państwa. Według The Observer zamach stanu został zatwierdzony i zainspirowany przez rząd USA. W zimie 2003 roku USA i inne kraje OPA zaapelowały o rozpisanie przedterminowych wyborów parlamentarnych dla uspokojenia sytuacji w kraju. W sierpniu 2003 roku stało się możliwe rozpisanie referendum na temat wcześniejszego zakończenia kadencji prezydenta. 15 sierpnia 2004 odbyło się referendum, zakończone wygraną zwolenników prezydenta – 59% poparcia przy 70% frekwencji. Opozycja zarzuciła władzom fałszerstwa. Jimmi Carter, niezależny obserwator głosowania zapewniał z kolei o zdecydowanej uczciwości przeprowadzonego głosowania. Uczciwość referendum potwierdziły również OPA oraz Unia Europejska (UE). W dniu 12 marca 2006 roku Wenezuela zmieniła flagę państwową. Na fladze pojawiły się symbole związane z kulturą Indian – łuk, strzała oraz maczeta. Poza tym dodano ósmą gwiazdę, symbolizującą prowincję Guayana. Zmienił się również trochę wizerunek konia – na poprzedniej fladze biegnie w prawo ze łbem zwróconym w lewo, po zmianach biegnie w lewo trzymając głowę przed siebie. Próby zbrojnego obalenia rządu doprowadziły do radykalizacji stanowiska rządu, w 2005 roku Hugo Chávez zaczął głosić postulat budowy "socjalizmu XXI wieku". Koncepcja różniła się od wcześniejszych form boliwarianizmu, które były socjaldemokratyczne i łączyły elementy kapitalizmu oraz socjalizmu. Socjalizm XXI wieku nie zlikwidował kapitalizmu, natomiast zaowocował odejściem Wenezueli od ustroju neoliberalnego. Hugo Chavez zmarł 5 marca 2013 roku. Niebawem odbyły się wybory prezydenckie, które wygrał dotychczasowy wiceprezydent Nicolas Maduro, reprezentujący tą samą socjalistyczną linię polityczno-ideową co Chavez.

Na początku grudnia 2013 roku parlament Wenezueli w specjalnej ustawie ogłosił program budowania socjalizmu w kraju, opracowany jeszcze przez byłego prezydenta Hugo Chaveza. Dokument pod nazwą „Plan ojczyzny” zawiera główne kierunki rozwoju kraju na najbliższe 6 lat. Program przewiduje kontynuowanie budowy socjalizmu boliwariańskiego XXI wieku, umocnienie stosunków społeczno-gospodarczych nowego typu, wdrożenie socjalistycznej formy podziału bogactw narodowych i umocnienie władzy ludowej. Ponadto, do programu został włączony postulat o wyższości społecznej własności nad prywatną.

Geografia:

Wenezuela leży na obszarze płyty południowoamerykańskiej i jest krajem bardzo zróżnicowanym pod względem ukształtowania powierzchni. Terytorium Wenezueli dzieli się na trzy obszary geologiczne. Na północnym zachodzie rozciągają się silnie rozczłonkowane pasma górskie Andów, na zachodzie Andy Północne, na północy Andy Karaibskie z najwyższym szczytem kraju Bolivar 5 002 m n.p.m.). Środkową część Wenezueli zajmuje Nizina Orinoko, pocięta gęsto siecią rzek. Największą i najważniejszą rzeką Wenezueli jest Orinoko, która tworzy rozległą deltę przy ujściu do Oceanu Atlantyckiego. W centralnej części, na południe i południowy wschód od Niziny Orinoko po granicę z Brazylią i Gujaną rozciąga się Wyżyna Gujańska, z ostańcowymi górami stołowymi Sierra Parima, Sierra Pacaraima i Sierra Marahuaca. Obszar górski jest aktywny sejsmicznie, mają miejsce częste trzęsienia ziemi. Linia brzegowa jest dobrze rozwinięta, liczne zatoki, półwyspy oraz miejscami laguny. Wokół Wenezueli znajduje się kilkanaście wysp przybrzeżnych, największa z nich to Margarita. W pobliżu znajduje się również niewielka wyspa Grenada stanowiąca niepodległe państwo o tej samej nazwie, na którą w 1983 roku wojska USA dokonały zbrojnej napaści obalając rewolucyjne, marksistowskie władze i umieszczając w Grenadzie marionetkowy rząd sprzyjający Waszyngtonowi.

Klimat panujący na terytorium Wenezueli uwarunkowany jest położeniem geograficznym. Wenezuela leży na niskich szerokościach geograficznych, a jej najdalej wysunięta na południe granica znajduje się kilkadziesiąt kilometrów od równika. Na klimat ma wpływ także wysokość nad poziomem morza i prąd morski oblewający kraj od północy. Wenezuela cechuje się także dużym nasłonecznieniem, gdzie średnia liczba godzin ze słońcem w ciągu roku wynosi 2 600. Południowa i wschodnia część kraju (Wyżyna Gujańska) leży w strefie klimatu równikowego wilgotnego, na pozostałych obszarach panuje klimat podrównikowy wilgotny. W górach klimat jest zróżnicowany, podrównikowy suchy występuje na północnym wschodzie, a podrównikowy wilgotny na wschodnich stokach Cordillera de Mérida.

Chavez

Hugo Chavez, zmarły 5 marca 2013 roku były prezydent Boliwariańkiej Republiki Wenezueli

Maduro

Prezydent Boliwariańkiej Republiki Wenezueli Nicolas Maduro

Gospodarka:

Gospodarka Wenezueli opiera się na bogatych złożach ropy naftowej, której ten kraj jest znaczącym światowym eksporterem oraz na przemyśle wydobywczym i przetwórczym ropy naftowej. Przed 1998 rokiem gospodarka była typowo wolnorynkowa i złoża te były kontrolowane przez północnoamerykańskie koncerny naftowe. Po 1998 roku, kiedy w wyniku demokratycznych wyborów władzę na krajem objął socjalistyczny prezydent Hugo Chavez, nastąpił zwrot w kierunku budowy socjalizmu XXI wieku (tzw. rewolucja boliwariańska). Wszelkie przedsiębiorstwa naftowe oraz inne gałęzie przemysłu upaństwowiono i odebrano spod władzy zagranicznych koncernów i prywatnego kapitału, obniżono ceny benzyny dla obywateli, zysk ze sprzedaży ropy zaczął zasilać budżet państwa. Rządząc w oparciu o szeroką koalicję partii lewicowych Hugo Chavez wprowadził popularne reformy społeczne, osiągnięte w dużej mierze dzięki obłożeniu bogatszych obywateli wysokimi podatkami dochodowymi. Sprawiło to, że Chavez stał się bardzo lubianym i szanowanym przez swoich obywateli przywódcą, również dzięki krytyce kapitalizmu, neoliberalizmu oraz Stanów Zjednoczonych oraz ich sojuszników. Przysporzyło mu wrogów wśród bogatszej części społeczeństwa oraz wśród rządu Stanów Zjednoczonych, który utracił swoje wpływy polityczno gospodarcze w tym regionie Ameryki Południowej. Opozycja zaczęła oskarżać go o zapędy dyktatorskie i chęć zbudowania ustroju politycznego identycznego jak w leżącej po drugiej stronie Morza Karaibskiego Republice Kuby (RK). Zresztą Wenezuela blisko współpracowała i nadal współpracuje z innymi krajami socjalistycznymi oraz z Federacją Rosyjską (FR) (w której kupuje uzbrojenie) i ma wśród ich rządów i przywódców wielu przyjaciół.

Boliwariańska Republika Wenezueli jest członkiem organizacji międzynarodowych: Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) oraz Światowej Organizacji Handlu (WTO).

Informacje

Dane podstawowe:

  • Język urzędowy: hiszpański
  • Stolica: Caracas
  • Ustrój polityczny: republika socjalistyczna
  • Głowa państwa: prezydent Nicolas Maduro
  • Powierzchnia: 916 445 km² (33. miejsce na świecie)
  • Liczba ludności: około 28 000 000 (39. miejsce na świecie) - 2012 rok
  • Jednostka monetarna: Boliwar fuerte

Partie polityczne:

  • Zjednoczona Partia Socjalistyczna Wenezueli (PSUV) - socjalistyczna
  • Komunistyczna Partia Wenezueli (PCV) - komunistyczna
  • Demokratyczna Jedność (MUD) - socjaldemokratyczna

Przedsiębiorstwa zbrojeniowe:

Armia:

Składają się na nią siły lądowe, siły powietrzne oraz marynarka wojenna. Oprócz armii istnieją siły rezerwowe przeznaczone do obrony terytorium kraju niosące nazwę Boliwariańska Milicja Ludowa (hiszp. Milicia Nacional Bolivariana) - odpowiednik gwardii narodowej w krajach zachodnich. Armia Wenezueli obecnie liczy ok. 88 000 żołnierzy.

Wenezuelcy żołnierze

Żołnierze Armii Wenezueli

Sprzęt i uzbrojenie wojska Wenezueli:

Biografie:

  • Hugo Chavez
  • Nicolas Maduro

Galeria:

Michał Iljin (dyskusja) 16:51, cze 3, 2013 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.