FANDOM


Wojna koreańska - działania zbrojne toczące się w latach 1950–1953 na terytorium Półwyspu Koreańskiego.
Wojna koreańska - kopia

Mapa działań zbrojnych podczas wojny koreańskiej

W konflikt zaangażowane były z jednej strony: socjalistyczna Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna (KRLD) - Korea Północna, wspierana przez inne kraje socjalistyczne Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) oraz Chińską Republikę Ludową (ChRL) oraz z drugiej strony Republika Korei (RK) - Korea Południowa wspierana przez międzynarodową koalicję obejmującą głównie Stany Zjednoczone Ameryki (USA).

Informacje

Konflikt Wojna koreańska
Data 25 czerwca 1950 - 27 lipca 1953
Lokalizacja Półwysep Koreański (Azja)
Wynik Brak zwycięzcy, podpisany rozejm
Strony konfliktu (według wielkości sił)

Strona północna:

Strona południowa:

Siły 1 066 000 - w chwili największego zaangażowania 941 356 - 1 139 518 
Łączne straty

około 450 000 zabitych

686 500 rannych

178 569 zabitych 555 022 rannych

Sprzęt i uzbrojenie:

Strona północna:

Strona południowa:

Przyczyny wojny:

W 1945 roku zakończyła się okupacja Korei będącej wtedy jeszcze jednolitym państwem przez Japonię, która 15 sierpnia tego samego roku podpisała kapitulację po przegranej w II wojnie światowej. Od tego momentu terytorium Korei na północ od 38-go równoleżnika zajmował Związek Radziecki (ZSRR), a tereny na południe od 38 równoleżnika Stany Zjednoczone (USA). Od lutego 1946 roku rządy na północnej części półwyspu sprawował Tymczasowy Komitet Ludowy Korei Północnej pod przywódctwem Kim Ir Sena, który w okresie II wojny światowej walczył jako kapitan Armii Czerwonej w Mandżurii. W południowej części półwyspu władzę objął kapitalistyczny prawicowy reżim proamerykańskiego Li Syng Mana, wspieranego przez nacjonalistyczne bojówki antykomunistyczne. 20 lipca 1948 roku Li został wybrany przez tamtejsze Zgromadzenie Narodowe na prezydenta Korei Południowej, która jednostronnie 15 sierpnia 1948 roku ogłosiła niepodległość, tworząc państwo o nazwie Republika Korei (RK) oraz roszcząc sobie prawo do administrowania na terenie całego kraju, w granicach dawnego Cesarstwa Koreańskiego. W tej sytuacji 9 września 1948 roku władze Korei Północnej również proklamowały niepodległość tworząc Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną (KRLD).

Podział kraju zaprzepaścił szanse na pokojowe zjednoczenie. Żaden z rządów nie mógł zgodzić się na scenariusz zjednoczenia proponowany przez drugą stronę. Koreańczycy z północy chcieli dokonać rewolucji komunistycznej na południu przy wsparciu tamtejszych działaczy lewicowych oraz ZSRR. Antykomunistyczny reżim Li Syng Mana z kolei chciał likwidacji istniejących na północy komunistycznych ośrodków władzy. Oba państwa koreańskie czyniły przygotowania polityczne i militarne do wypełnienia swej „misji dziejowej” czyli przejęcia kontroli nad całym półwyspem. Powodowało to stałe incydenty na granicy, które w sierpniu 1949 roku przybrały formę „małej wojny na 38 równoleżniku”. Reżim południowokoreański ponadto usilnie i brutalnie zwalczał opozycję na południu, do więzień trafiło ponad 30 000 domniemanych komunistów oraz około 300 000 osób podejrzanych o sympatyzowanie z komunistami lub jakimikolwiek grupami opozycyjnymi. Zostali oni włączeni do oficjalnego programu „reedukacyjnego” znanego jako "Liga Bodo" pod pretekstem ochrony przed egzekucją. W międzyczasie w czerwcu 1949 roku z południowej Republiki Korei wycofała się większość jednostek amerykańskiej armii, stacjonującej tam od 1945 roku. Osłabiło to bardzo reżim, zarówno politycznie, jak i militarnie. Widząc to, przywódca KRLD Kim Ir Sen zaproponował przywódcy ZSRR, Józefowi Stalinowi wyzwolenie południa kraju spod władzy kapitalistów i zaprowadzenia tam władzy komunistycznej doprowadzając do zjednoczenia kraju. Rozwój radzieckiego programu nuklearnego oraz sukces chińskiej rewolucji Mao Zedonga, który w razie wybuchu wojny na Półwyspie Koreańskim zaproponował wysłanie do walki własnych wojsk sprawiły, że plan Kim Ir Sena stał się realny.

Przebieg wojny:

Początek ofensywy północnokoreańskiej

Wojna rozpoczęła się nad ranem 25 czerwca 1950 roku, prowokacją południowokoreańską, która zaatakowała stronę północnokoreańską. W odpowiedzi zmobilizowana i przygotowana do walki Koreańska Armia Ludowa (KAL) - armia Korei Północnej (KRLD) licząca 175 000 żołnierzy wspartych 150 czołgami T-34 oraz 172 samolotami różnego typu przekroczyła 38. równoleżnik i wkroczyła na teren Korei Południowej (RK).
Wojna koreańska - wrak.

Północnokoreański czołg średni T-34 na moście zniszczonym przez amerykańskie lotnictwo

 Armia południowokoreańska licząca 93 000 ludzi, 40 czołgów i 12-14 samolotów nie miała szans samodzielnie powstrzymać wojsk północnokoreańskich. Postęp armii północnokoreańskiej w pierwszych dniach wojny był bardzo znaczący. Już 28 czerwca została zdobyta stolica Republiki Korei, miasto Seul. W odpowiedzi na atak sił północnokoreańskich Rada Bezpieczeństwa ONZ zdominowana przez państwa niepodporządkowane ZSRR, uchwaliła 27 czerwca wysłanie do Korei sił międzynarodowych. Związek Radziecki oficjalnie zbojkotował obrady, co umożliwiło przegłosowanie wniosku wobec niewykorzystania przysługującego ZSRR w Radzie Bezpieczeństwa ONZ prawa weta.

To co naprawdę stało się punktem zapalnym konfliktu, wbrew oficjalnej podtrzymywanej przez lata wersji amerykańskiej najlepiej oddaje raport „Korea: Division, Reunification, and US foreign Policy" stwierdza on: „Najlepszym wytłumaczeniem tego, co się stało 25 czerwca jest fakt, że Syngman Rhee celowo rozpoczął walkę i oskarżył skutecznie Północną Koreę o atak. Korea północna była przygotowana na te prowokacje; skorzystała z ataku i bez żadnego poparcia Związku Radzieckiego uderzyła na Południe i zajęła Seul. I wtedy nastąpiła krwawa interwencja USA”.

Zbrodnia wojenna i masakra Ligi Bodo

28 czerwca 1950 roku wycofujące się siły południowokoreańskie oraz inne grupy antykomunistyczne dokonały w Hoengseon i Gangwon-do masowego morderstwa 200 000 lub według innych szacunków 330 000 więzionych od czerwca 1949 roku w ramach programu "Ligi Bodo" domniemanych komunistów oraz osób sympatyzujących z komunistami oraz innymi grupami opozycyjnymi.
Masakra Ligi Bodo 1

Południowokoreańscy żołnierze chodzący pomiędzy ciałami zamordowanych więźniów politycznych w pobliżu Daejon w Korei Południowej, w lipcu 1950 roku Fot. US Army major Abbott.

Egzekucje zostały wykonane bez żadnego wyroku sądowego. Związanych więźniów politycznych wtrącano do wykopanych dołów i roztrzeliwano. Jak się później okazało w trakcie zeznań Kima Mansika, który był wysoko postawionym oficerem wojskowej policji rozkaz egzekucji wydał dzień przed masakrą 27 czerwca prezydent Republiki Korei Li Syng Man. Oficjalne dokumenty Stanów Zjednoczonych udowadniają, że amerykańscy oficerowie byli naocznymi świadkami dokonywanej masakry, fotografowali ją i w żaden sposób jej nie powstrzymali. Według niektórych źródeł, oficerowie USA znani byli z zabijania więźniów wojennych zanim przedostaliby się oni w ręce wroga, jednak inne źródła mówią o próbie zatrzymania zbrodni przez wojska brytyjskie, a także o sugestiach amerykańskiego ambasadora, że egzekucje powinny zostać wstrzymane. Wśród świadków dokonywanych egzekucji byli także obywatele Wielkiej Brytanii oraz Australii. Amerykanie zeznawali także, że podczas egzekucji byli naocznymi świadkami śmierci nastoletnich dziewczynek.
Masakra Bodo

Rozstrzeliwanie więźniów politycznych przez wojsko południowokoreańskie podczas masakry Ligi Bodo

Emerytowany południowokoreański admirał, Nam Sang-hui wyznał, że martwe ciała ofiar zostały wrzucone do morza. O dokonanie zbrodni południowokoreański reżim oskarżył komunistów. Przez cztery dekady rząd Republiki Korei ukrywał masakrę przed opinią publiczną. Świadkom zabroniono ujawniania tych wydarzeń, a za publiczne wyznanie prawdy groziły tortury i śmierć. W latach 90-tych oraz później z masowych grobów wydobyto kilka ciał, co spowodowało powszechną świadomość masakry. W 2008 roku odkryto w Daejeon oraz innych miejscach Korei Południowej okopy zawierające ciała dzieci. Komisja Prawdy i Pojednania Korei Południowej udokumentowała zeznania żyjących uczestników egzekucji, w tym byłego strażnika więziennego Li Jon Jonga.

Zaangażowanie USA i dalsza ofensywa północnokoreańska

W tym samym czasie prezydent USA Harry Truman bez zgody amerykańskiego Kongresu do wypowiedzenia wojny Korei Północnej oraz uznając, że uchwała Rady Bezpieczeństwa ONZ z 27 czerwca daje mu wystarczającą podstawę do wysłania wojsk wydał amerykańskim wojskom rozkaz zaatakowania sił KRLD, co było równoznaczne z aktem agresji wobec państwa północnokoreańskiego. Przerzucona naprędce z japońskiej prefektury Yamaguchi amerykańska 24. Dywizja Piechoty została zniszczona w 12-dniowej bitwie pod Daejeonem, a jej dowódca gen. William Dean trafił do niewoli. Pierwotnie planował wycofanie dywizji na południe, ale otrzymał rozkaz obrony miasta o kilka dni dłużej. Wskutek przewagi sił północnokoreańskich dywizja została rozbita, a gen. Dean samodzielnie przedzierał się na południe.
Wojna koreańska wrak

Amerykański samolot transportowy Douglas C-54 zniszczony na lotnisku przez myśliwce północnokoreańskie

Amerykańskie ofiary

Zwłoki amerykańskiego żołnierza z 24. dywizji schwytanego i zastrzelonego przez armię północnokoreańską

Dopiero w dniu 19 lipca Truman powiadomił Kongres o podjętych krokach, żądając zwiększenia wydatków na siły zbrojne i pomoc dla państw zagrożonych przez działania komunistów. Początkowe niepowodzenia sił amerykańskich związane były z tym, że oddziały amerykańskie w Japonii pełniły służbę okupacyjną, w związku z tym nie były one wyszkolone oraz uzbrojone do prowadzenia działań wojennych. Wojska amerykańskie stacjonujące w Japonii miały poważne braki etatowe w ludziach, ponadto nie posiadały nowoczesnej broni przeciwpancernej, a tylko granatniki przeciwpancerne Bazooka z amunicją sprzed co najmniej 5 lat, która często zawodziła. W późniejszym okresie stan liczebny, uzbrojenie oraz wyszkolenie wojsk amerykańskich na Półwyspie Koreańskim znacząco się poprawiły. Do 5 września 1950 wojska KRLD opanowały prawie cały półwysep (95% terytorium Republiki Korei), zamykając wojska amerykańskie i południowokoreańskie w tzw. "worku pusańskim". W tym momencie ofensywa północnokoreańska została powstrzymana. KRLD i ZSRR za pośrednictwem nowo powstałej Republiki Indii (RI) zaproponowały rokowania pokojowe, odrzucone przez USA. W międzyczasie KRLD przeprowadziła na wyzwolonych terenach reformę rolną, upaństwowienie przemysłu oraz nabór do swojej armii.

Kontrofensywa ONZ

W tym czasie działając na mocy rezolucji ONZ, 14 państw skierowało do Korei swoje kontyngenty wojskowe, które czasowo rozlokowano w Japonii. Około 95% sił koalicji południowej stanowiły wojska amerykańskie.
Bitwa o Inchon

Operacja desantowa w Inczon

Głównodowodzącym wojsk ONZ został amerykański generał Douglas Mac Arthur, który ze swoim sztabem opracował plan inwazji na Koreę Północną. W tym czasie w obszarze Pusanu ​​znajdowało się pięć południowokoreańskich i pięć amerykańskich dywizji, brygada armii brytyjskiej, około 500 czołgów, ponad 1 634 dział i moździerzy różnego kalibru oraz 1 120 samolotów. Od strony morza ugrupowanie sił lądowych było wspierane przez potężną grupę Marynarki Wojennej USA i sojuszników liczącą łącznie 230 okrętów. Koreańska Armia Ludowa przeciwstawiła trzynaście dywizji, które posiadały 40 czołgów oraz 811 dział. Kontrofensywa rozpoczęła się 15 września 1950 roku od amerykańskiej Operacji desantowej w porcie Inczon (znanej też jako Operacja Chromite) oraz jednoczesnego kontruderzenia z miasta Pusan, które doprowadziły do odzyskania zajętych przez wojska KRLD terenów. Następnego dnia, gdy Inczon został zdobyty, oddziały desantowe przedarły się przez obronę armii północnokoreańskiej i rozpoczęły ofensywę w kierunku Seulu. W kierunku południowym wyruszyła również z kontrofensywą grupa złożona z 2 korpusów armii Republiki Korei, 7 dywizji piechoty USA oraz 36 dywizji artylerii. Obie grupy ofensywne połączyły się 27 września w rejonie Esan otaczając wojska północnokoreańskie. Następnego dnia siły ONZ zdobyły Seul, natomiast 8 października dotarły do linii ​​38 równoleżnika. Jednostki Koreańskiej Armii Ludowej odcięte na południowym terytorium Republiki Korei próbowały przejść do działań partyzanckich, tworząc tzw. „drugi front”. Próby te zostały jednak szybko udaremnione. Po serii bitew na obszarze byłej granicy dwóch państw, siły koalicji międzynarodowej 11 października ponownie rozpoczęły ofensywę w kierunku stolicy KRLD Pjongjangu.
Odzyskanie Seulu

Odzyskanie miasta Seul, stolicy Republiki Korei (RK)

Interwencja Chin (ChRL) oraz Związku Radzieckiego (ZSRR)

W pierwszym tygodniu października stało się jasne, że oddziały KAL zostały prawie pokonane, a okupacja całego terytorium Półwyspu Koreańskiego przez oddziały amerykańskie i południowokoreańskie jest tylko kwestią czasu. W tych warunkach kontynuowano aktywne rozmowy między kierownictwem ZSRR oraz ChRL. Ostatecznie zdecydowano wysłać część Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (ChALW) do Korei. Przywództwo Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL) publicznie oświadczyło, że Chiny przystąpią do wojny, jeśli jakieś nie-koreańskie siły wojskowe przekroczą 38. równoleżnik. Na początku października ostrzeżenie przekazano ONZ za pośrednictwem ambasadora Republiki Indii w ChRL. Jednak prezydent USA Harry Truman nie wierzył w możliwość interwencji chińskiej na dużą skalę. 9 października 1950 roku wojska amerykańskie przekroczyły północnokoreańską granicę, przywódca ChRL Mao Zedong nakazał Chińskiej Armii podejść do rzeki Jalujang i być gotową do natarcia. "Jeśli pozwolimy Stanom Zjednoczonym zająć cały Półwysep Koreański [...], musimy być przygotowani na to, że ogłoszą wojnę Chinom" - powiedział Mao Józefowi Stalinowi. Premier Zhou Enlai został pilnie wysłany do Moskwy, aby przekazać koncepcję Mao radzieckiemu przywódcy. Mao w oczekiwaniu na pomoc ze strony Stalina, odłożył termin przystąpienia do wojny na kilka dni.
Jeńcy południowokoreańscy

Jeńcy południowokoreańscy w obozie w KRLD w 1950 roku

Jednak ZSRR ograniczył się do wsparcia lotniczego, a załogi radzieckich odrzutowych myśliwców MiG-15 otrzymały początkowo rozkaz latać w odległości nie bliższej niż 100 km od linii frontu. Samolot MiG-15 był najnowocześniejszym radzieckim samolotem i przewyższał amerykańskie F-80 i F-84, nie wspominając już o starych maszynach o napędzie tłokowym. Nawet po tym, jak USA skierowały do ​​strefy konfliktu nowocześniejsze samoloty North American F-86 Szabla radzieckie samoloty nadal stawiały silny opór nad rzeką Jalu. Chińskie wojska były również wyposażone w samoloty odrzutowe, ale jakość wyszkolenia pilotów pozostawiła wiele do życzenia. 15 października 1950 roku Harry Truman udał się do atolu Wake Island w celu omówienia możliwości chińskiej interwencji oraz środków ograniczających skalę wojny koreańskiej. Tam generał MacArthur zapewnił prezydenta Trumana, że ​​"jeśli Chińczycy spróbują wejść do Pjongjangu, będzie tam wielka sieczka". Krótko po tym 25 października 1950 roku około 90% Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej znalazło się pod okupacją amerykańską, Chiny nie mogły już dłużej czekać. W połowie października kwestia wkroczenia chińskich sił do Korei została rozwiązana i uzgodniona z Moskwą. Atak liczącej 270 000 żołnierzy Armii Chińskiej dowodzonej przez generała Penga Dehuaia rozpoczął się 25 października 1950. Wykorzystując efekt zaskoczenia siły ChALW zmiażdżyły pozycje obronne wojsk ONZ, ale później wycofały się w góry. Amerykańska 8. Armia została zmuszona do zajęcia pozycji obronnych wzdłuż południowego brzegu rzeki Khangan. Wojska koalicji południowej, pomimo tego ciosu, kontynuowały swoje natarcie w kierunku rzeki Yalu. Jednocześnie, aby uniknąć otwartego konfliktu, chińskie jednostki działające w Korei nazywane były "Chińskimi Ochotnikami Ludowymi".
F-86 Szabla

Trzy samoloty North American F-86 Szabla w locie patrolowym nad Koreą

 Pod koniec listopada 1950 roku Chińczycy rozpoczęli drugą ofensywę. Aby wywabić Amerykanów z silnych pozycji obronnych pomiędzy Hangang i Pjongjang, generał Peng nakazał swoim oddziałom udawać odwrót w panice. 24 listopada MacArthur wysłał siły południa prosto w chińską pułapkę. Omijając siły ONZ od zachodu, Chińczycy otoczyli ich 420-tysięczną armię i przeprowadzili ofensywę na 8. Armię. Na wschodzie, w bitwie nad zalewem  jeziorem Choczinskim od 26 listopada do 13 grudnia siły chińskie pokonały amerykańską 7. Dywizję Piechoty. W północno-wschodniej części Korei siły ONZ wycofały się do miasta Hungnam, skąd zaczęły się ewakuować się w grudniu 1950 roku. Około 100 000 żołnierzy oraz tyle samo koreańskiej ludności cywilnej zostało załadowanych na okręty wojenne oraz statki handlowe i przetransportowanych do Korei Południowej. W dniu 4 stycznia 1951 roku KRLD, w sojuszu z ChRL zdobyła Seul. Amerykańska 8. Armia oraz 10. Korpus zostały zmuszone do odwrotu. Zmarłego w wypadku samochodowym generała Woltona Walkera zastąpił generała broni Matthew Ridgeway, który natychmiast zaczął wzmacniać morale swoich żołnierzy, ale sytuacja Amerykanów była na tyle krytyczna, że ​​dowództwo poważnie myślało o użyciu broni atomowej. W tym samym czasie w dniach 6-9 stycznia 1951 roku siły wojskowe, policja i prawicowe bojówki wierne Republice Korei dokonały kolejnej zbrodni wojennej.
Ewakuacja rannych

Ewakuacja rannych żołnierzy amerykańskich śmigłowcem Bell H-3

Tym razem ofiarą masakry padła cywilna ludność powiatu Ganghwa w Inczon, według różnych szacunków zamordowano od 212 do 1 300 osób, z których sporą część stanowili współpracownicy KAL lub sympatycy komunistów. Nie był to odosobniony przypadek, miesiąc później 7 lutego wojsko Republiki Korei wkroczyło do miast Sanch’ŏng i Hamyang w prowincji Gyeongsang Południowy, po pacyfikacji miast dokonało ono rzezi 705 osób. Ofiary były cywilami, a 85% z nich stanowiły kobiety, dzieci oraz osoby w wieku podeszłym. Oddziałem odpowiadającym za masakrę dowodził generał Ch’oe Tŏksin. Dopiero w 2006 roku rząd Republiki Korei zdecydował się opublikować tajne dokumenty dotyczące zbrodni.

Druga kontrofensywa sił południa i ponowna ofensywa sił północy

Po zatrzymaniu ofensywy oddziałów KAL oraz ChALW, amerykańskie dowództwo zdecydowało się na kontratak. W wyniku operacji, która rozpoczęła się 21 lutego 1951 roku siły ONZ zdołały znacznie przesunąć chińską armię na północ, za rzekę Han. Główną rolę w uderzeniu przypisano lotnictwu oraz artylerii. Metoda Ridgwaya zastosowana w kontrofensywie została później nazwana "maszynką do mięsa" lub "szlifowaniem sił wroga". W dniu 7 marca, zlecono wykonanie operacji "Rozpruwacz". W środkowej części linii frontu wybrano dwie linie kontrofensywy. Operacja rozwijała się pomyślnie i w połowie marca wojska koalicji południowej osiągnęły rzekę Khangan oraz zajęły Seul. Jednak już 22 kwietnia oddziały północy ponownie rozpoczęły ofensywę. Jedno uderzenie zostało skierowane na zachodni odcinek frontu, a dwa pomocnicze skierowane na środkowy i wschodni.
Naloty amerykańskie

Naloty amerykańskie na tereny zamieszkane

Siły północy przełamały linię oddziałów ONZ, rozbiły siły amerykańskie i skierowały się na Seul. Na głównym kierunku ataku nad rzeką Imjingan pozycje zajmowała brytyjska 29. Brygada. Straciwszy w bitwie ponad 1/4 żołnierzy, brygada musiała się wycofać. W sumie podczas ofensywy od 22 kwietnia do 29 kwietnia, rannych oraz wziętych do niewoli zostało około 20 000 żołnierzy oraz oficerów oddziałów amerykańskich i południowokoreańskich. Straty sił chińskich wyniosły ponad 70 000 żołnierzy. W dniu 11 kwietnia 1951 roku na polecenie prezydenta Trumana generał Mac Arthur został zdymisjonowany. Powodów było kilka, w tym spotkanie Mac Arthura z chińskim nacjonalistą Czang Kaj-Szekiem na poziomie dyplomatycznym oraz błędne informacje o liczebności chińskich wojsk w pobliżu granicy koreańskiej. Ponadto Mac Arthur otwarcie nalegał na atak atomowy na całą Chińską Republikę Ludową, pomimo niechęci Trumana do rozprzestrzeniania wojny poza terytorium Półwyspu Koreańskiego, a co za tym idzie realnej groźby konfliktu nuklearnego z ZSRR. Plan Mac Arthura przewidywał użycie 30 do 50 bomb atomowych. Dodatkowo jeszcze Mac Arthur chciał na granicy Korei Płn. z Chinami stworzyć zakazaną strefę. W pasie szerokości 5 km na granicznej rzece Yalu chciał rozrzucić radioaktywny kobalt, co miało powstrzymać Chiny przed dalszym wspieraniem Korei Północnej. Departament Stanu USA oraz ONZ udaremniły jednak ten plan. Elity wojskowe w pełni poparły prezydenta. Mac Arthur został zastąpiony przez byłego dowódcę 8. Armii, generała Ridgewaya, nowym dowódcą 8. Armii został generał porucznik James Van Fleet.

Wstrzymanie walk i wojna pozycyjna

W czerwcu 1951 roku wojna osiągnęła punkt krytyczny. Pomimo ciężkich strat każda ze stron posiadała armię liczącą około miliona osób. Mimo przewagi technologicznej Republika Korei, Stany Zjednoczone oraz pozostali sojusznicy nie byli w stanie osiągnąć decydującej przewagi. Dla wszystkich stron konfliktu stało się jasne, że nie jest możliwe osiągnięcie militarnego zwycięstwa za rozsądną cenę i konieczne stały się negocjacje o zawieszeniu broni. Po raz pierwszy strony konfliktu zasiadły przy stole negocjacyjnym w Kaesong 8 lipca 1951 roku, ale nawet w trakcie rokowań pokojowych trwały walki. Celem sił ONZ było przywrócenie Korei Południowej do granic przedwojennych. Chińska komisja zaproponowała podobne warunki. Obie strony poparły swoje żądania krwawymi działaniami ofensywnymi. Pomimo tych działań ostatni okres konfliktu przyjął postać wojny pozycyjnej oraz charakteryzował się stosunkowo niewielkimi zmianami linii frontu i długimi okresami dyskusji o możliwym końcu konfliktu.

Z początkiem zimy głównym przedmiotem negocjacji była repatriacja jeńców wojennych. Komuniści zgodzili się na dobrowolną repatriację pod warunkiem, że wszyscy północnokoreańscy oraz chińscy jeńcy wojenni wrócą do ojczyzny. Jednak około 1/3 z nich nie chciała powrotu. Ponadto większość północnokoreańskich jeńców wojennych była w rzeczywistości obywatelami ChRL, którzy walczyli po stronie KRLD. W listopadzie 1952 roku generał Ridgway został zastąpiony przez generała Marka Clarka, przyczyną było to, że Głównodowodzący Wojsk NATO gen. Dwight Eisenhower 4 listopada 1952 roku został wybrany prezydentem USA i zrezygnował z dotychczasowej funkcji, a gen. Ridgway go zastąpił. Eisenhower zanim jeszcze oficjalnie objął urząd, udał się do Korei, aby dowiedzieć się na miejscu co można zrobić, aby zakończyć wojnę. Jednak punktem zwrotnym była śmierć  przywódcy ZSRR Józefa Stalina w dniu 5 marca 1953 roku, którego zastąpił Nikita Chruszczow, po czym Prezydium Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego głosowało za zakończeniem wojny.

Zakończenie wojny:

Po utracie poparcia ze strony ZSRR, Chińska Republika Ludowa (ChRL) zgodziła się na dobrowolną repatriację jeńców wojennych, pod warunkiem odseparowania "uchodźców", którzy nie chcieli powrotu przez neutralną agencję międzynarodową, w skład której wchodzili przedstawiciele Królestwa Szwecji, Konfederacji Szwajcarskiej, Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej (PRL), Republiki Czechosłowackiej (RCS) oraz Republiki Indii (RI)20 kwietnia 1953 roku rozpoczęła się wymiana pierwszych chorych oraz okaleczonych więźniów. Nie bez znaczenia dla zakończenia konfliktu miały wydarzenia na zachodzie. Opinia publiczna w krajach uczestniczących w operacji ONZ była mocno podzielona, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii, gdzie sporo osób sprzeciwiało się udziałowi w wojnie. Wielu ludzi obawiało się eskalacji konfliktu, a nawet wybuchu wojny atomowej. Z tych powodów brytyjscy politycy szukali sposobu na jak najszybsze zakończenie konfliktu, szybkie wycofanie wszystkich obcych sił ONZ oraz zjednoczenie obu państw koreańskich pod auspicjami tej organizacji. Ostatecznie wybór Eisenhowera na prezydenta i zmęczenie społeczeństwa amerykańskiego wojną, a z drugiej strony śmierć Stalina i walka o objęcie stanowiska po nim oraz brak znaczących efektów działań militarnych po obu stronach zmusiły obie strony konfliktu do podpisania rozejmu oraz ustanowienia strefy zdemilitaryzowanej (lini demarkacyjnej) w odległości 2 kilometrów na północ i południe od 38. równoleżnika.
Podpisanie rozejmu

Podpisanie zawieszenia broni w dniu 27 lipca 1953 roku

Rozejm został podpisany 27 lipca 1953 roku w Panmundżonie przez przedstawicieli Korei Północnej (KRLD) w osobie Kim Ir Sena jako zwierzchnika armii Korei Północnej, Chin (ChRL) w reprezentacji Penga Dehuaia jako dowódcy Ochotników Ludowych oraz ONZ-tu, reprezentowanego przez głównodowodzącego wojsk Narodów Zjednoczonych, amerykańskiego generała Marka W. Clarka. Warto zauważyć, że reprezentant Korei Południowej (RK), generał Choi Doc Sin odmówił podpisania dokumentu, ponieważ reżim Li Syng Mana, był w owym czasie znacznie bardziej agresywny niż Korei Północnej. Od tego momentu w stosunkach między obiema Koreami obowiązywało zawieszenie broni trwające do 11 marca 2013 roku, w tym okresie wciąż formalnie kraje te pozostawały w stanie wojny.

Skutki wojny:

Wojna koreańska utrwaliła istniejący od zakończenia II wojny światowej podział polityczny Półwyspu Koreańskiego. W skali światowej wojna ta była pierwszym konfliktem zbrojnym okresu zimnej wojny. Powstał model lokalnej wojny, kiedy dwa supermocarstwa walczą w ograniczonym obszarze bez użycia broni atomowej i nie mogą wyraźnie podtwierdzić obecności na wojnie swojego kluczowego przeciwnika. Wojna koreańska skierowała zimną wojnę w nową, bardziej ostrą fazę konfrontacji. Wytworzyła przede wszystkim powszechny strach przed wojną światową, w której bardzo prawdopodobne było użycie broni nuklearnej. Konflikt koreański doprowadził również do wzrostu zaangażowania amerykańskiego w Europie oraz na świecie. Stany Zjednoczone Ameryki (USA) przyjęły rolę naczelnego dowódcy w bloku państw zachodnich, kreując w stosunkach międzynarodowych model dwubiegunowości.

Straty poniesione przez obie strony konfliktu oraz ich ludność cywilną są trudne do dokładnej oceny ze względu na zróżnicowanie szacunków i brak swobodnego dostępu historyków do materiałów archiwalnych, szczególnie północnokoreańskich i chińskich. W trakcie wojny doszło do licznych zbrodni wojennych na cywilach. Według prof. Kim Dong Choona, delegata Komisji Prawdy i Pojednania, co najmniej 200 000 ludzi zostało zamordowanych w związku z podejrzeniami o wspieranie komunizmu. Historycy twierdzą, że nawet 330 000 osób mogło ponieść śmierć z rąk południowokoreańskich bojówek, armii oraz policji. Południowokoreańskie organizacje praw człowieka utrzymują, że liczba zabitych mogła wynieść nawet 1 200 000 ofiar. Przez dekady za masakry te niesłusznie obwiniani byli komuniści. Z drugiej strony także oficerowie północnokoreańskiej KAL, zwłaszcza oficerowie polityczni odpowiedzialni byli za łamanie praw człowieka w tym egzekucje urzędników, inteligencji czy przywódców religijnych podejrzanych o sympatyzowanie z rządem Republiki Korei (RK). Do jednego z takich zdarzeń doszło w dniu 17 sierpnia 1950 roku kiedy to żołnierze północnokoreańscy roztrzelali 41 amerykańskich więźniów z 1. Dywizji Kawalerii. Zbrodni dopuszczali sie również sojusznicy Republiki Korei amerykanie stosując powszechnie naloty dywanowe.

"Były to trzy lata nalotów dywanowych. Korea Płn. była bezustannie atakowana z powietrza przez amerykańskie myśliwce, bez cienia litości dla ludności cywilnej" – jak podkreśla amerykański historyk Bruce Cumings, klasyfikujący te działania jako zbrodnię wojenną.

W tamtym czasie na Koreę Północną Amerykanie zrzucili więcej bomb i napalmu niż w II wojnie światowej w walce z Japończykami w regionie Pacyfiku. Na skutek tych ataków zginęło około 20 % ludności cywilnej. Te dane szacunkowe pochodzą od generała Curtisa Le Maya, który w czasie wojny koreańskiej kierował strategicznym dowództwem sił powietrznych. Jak sam powiedział w wywiadzie z 1984 roku: „bombardowaliśmy każde miasto na ten czy inny sposób, także kilka miast w Korei Płd. Przez pomyłkę zniszczyliśmy nawet Pusan w Korei Płd."

Masakra w Korei Pabla Picassa 1951 r

"Masakra w Korei" obraz Pabla Picassa (1951 r.), znajdujący się w Muzeum Picassa w Paryżu

Po zakończeniu działań wojennych następowała stopniowa odbudowa Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej (KRLD) oraz Republiki Korei (RK) z gigantycznych zniszczeń wojennych. Ekonomiczne skutki wojny odczuwały także Stany Zjednoczone Ameryki (USA), dla których koszt zaangażowania wojskowego na półwyspie wyniósł 17,2 mld dolarów. Wynik wojny koreańskiej pokazał brak przygotowania amerykańskiej armii do operacji bojowych. Po jej zakończeniu budżet wojskowy USA został zwiększony do 50 mld dolarów, liczebność armii oraz lotnictwa podwoiła się, natomiast w Europie, na bliskim wschodzie oraz w innych częściach Azji powstały bazy amerykańskie. Rozpoczęto także szereg projektów modernizacji armii USA, dzięki którym wojsko otrzymało nowe rodzaje broni jak np. karabiny szturmowe M16, granatniki M79, samoloty myśliwskie F-4 Demon. Wojna zmieniła także poglądy USA wobec krajów tzw. "trzeciego świata", szczególnie w Indochinach Francuskich. Wojna koreańska zapoczątkowała również proces wyrównywania różnic rasowych w Armii USA, w której uczestniczyło wielu ciemnoskórych Amerykanów.

Zdobyczne czołgi

Zdobyte podczas wojny koreańskiej przez Chińską Armię czołgi amerykańskie wystawione w Muzeum Rewolucji Ludowej

Skutki ekonomiczne odczuła również Chińska Republika Ludowa (ChRL), której koszty uczestnictwa w wojnie wyniosły około 10 mld dolarów. Według oficjalnych danych z ChRL armia chińska straciła w wojnie koreańskiej 390 000 osób. Spośród nich 148 684 zginęło, 25 621 trafiło do niewoli lub zaginęło, a 260 000 zostało rannych. Po wojnie stosunki radziecko-chińskie poważnie się pogorszyły. Choć decyzja Chin o przyłączeniu się do wojny w dużej mierze podyktowana była własnymi względami strategicznymi (przede wszystkim chęcią zachowania strefy buforowej na Półwyspie Koreańskim), wielu chińskich przywódców podejrzewało, że w osiągnięciu swoich celów geopolitycznych ZSRR celowo wykorzystuje Chińczyków jako „mięso armatnie". Niezadowolenie ChRL spowodowane było również tym, że pomoc wojskowa, w przeciwieństwie do oczekiwań chińskich, była świadczona przez ZSRR odpłatnie. Jednakże fakt, że ChRL opierając się wyłącznie na własnych siłach, poszła na wojnę z USA i zadała poważne straty amerykańskim żołnierzom, mówił wiele o rosnącej potędze socjalistycznego państwa oraz był zapowiedzią tego, co będzie się wkrótce działo w polityce międzynarodowej, zwłaszcza o znaczącej roli ChRL w tejże polityce.

Sytuacja polityczna oraz gospodarcza KRLD była po wojnie niezwykle skomplikowana. Zawdzięczano co prawda ocalenie ChRL, ale jej przywódca Mao Zedong nie był w stanie wspierać gospodarczo KRLD ze względu na własne kłopoty ekonomiczne. Ochotnicy chińscy byli wycofywani z Korei powoli etapami aż do 1958 roku. Związek Radziecki (ZSRR) i jego nowy przywódca Nikita Chruszczow na początku nie śpieszył się też z pomocą materialną, ponieważ nie wiedział jaką orientację przyjmie Kim Ir Sen, prochińską czy proradziecką. W polityce wewnętrznej KRLD wojna stała się pretekstem dla Kim Ir Sena do likwidacji opozycji, militaryzacji kraju, wprowadzania w życie idei samowystarczalności "Dżudze" a następnie kultu własnej osoby. W Republice Korei (RK) tymczasem władzę nadal sprawował wspierany przez USA Li Syng Man uważany za wyjątkowo brutalnego i skorumpowanego dyktatora.  Jego reżim został obalony podczas rebelii w latach 60-tych. Jednocześnie dzięki pomocy gospodarczej państw zachodu RK zaczęła szybko się odbudowywać, stając się po wielu latach jednym z azjatyckich "tygrysów gospodarczych". Do późnych lat 70-tych gospodarka północnokoreańska była jednak silniejsza od gospodarki południowokoreańskiej. Gospodarcze kłopoty KRLD zaczęły się dopiero w latach 90-tych gdy straciła cenne źródło umów handlowych jakim był ZSRR.

Dla ZSRR wojna z punktu widzenia politycznego polityczna była w dużej mierze nieudana. Główny cel, zjednoczenie Półwyspu Koreańskiego pod przywództwem "przyjaznego reżimu" nie został osiągnięty, granice obu Korei pozostały prawie niezmienione. Jednak w krajach tzw. trzeciego świata, pomoc ZSRR dla jednej ze stron wojny koreańskiej oraz konfrontacja z ONZ spowodowała zwiększenie autorytetu radzieckiego państwa, a dokładniej do wzrostu nadziei tych krajów na podobną pomoc. Wiele z tych państw wybrało socjalistyczną drogę rozwoju. Ponadto wojna koreańska zaangażowała wiele uwagi, zasobów oraz sił amerykańskich, dając ZSRR czas i okazję na rozwinięcie własnej masowej produkcji bomb atomowych oraz środków do ich przenoszenia. Z ekonomicznego punktu widzenia wojna stała się ciężarem dla gospodarki państwowej ZSRR, wydatki na cele wojskowe gwałtownie wzrosły. Jednak znaczna ich część została zwrócona z Chińskiej Republiki Ludowej. Ponadto około 30 000 żołnierzy radzieckich, w taki czy inny sposób zaangażowanych w konflikt, zdobyło cenne doświadczenie w lokalnych wojnach, przetestowało najnowsze rodzaje broni, w szczególności samoloty myśliwskie MiG-15. Zostały zdobyte próbki najnowszej amerykańskiej techniki wojskowej, co pozwoliło radzieckim inżynierom oraz naukowcom wykorzystać amerykańską technologię do opracowywania nowych rodzajów broni.

Źródła:

Michał Iljin (dyskusja) 00:38, lut 26, 2019 (UTC)IljinM.

Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA , o ile nie zaznaczono inaczej.